‘Thanh âm đất Tổ’ đưa người trẻ đến gần nghệ thuật hát Xoan

GD&TĐ - Từ tình yêu văn hóa truyền thống, nhóm sinh viên thực hiện dự án “Thanh âm đất Tổ” mong muốn đưa hát Xoan đến gần hơn với giới trẻ.



Mới đây, nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền triển khai dự án “Thanh âm đất Tổ” với mong muốn đưa hát Xoan tới gần hơn với công chúng trẻ.

Dưới sự bảo trợ của Trung tâm Văn hóa Thông tin - Điện ảnh tỉnh Phú Thọ cùng sự đồng hành chuyên môn của Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Thị Lịch và nhà nghiên cứu âm nhạc, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, dự án lựa chọn cách tiếp cận gần gũi thay vì giới thiệu nghệ thuật hát Xoan theo hướng thông tin một chiều.



Trong quá trình thực hiện, các thành viên đã nhiều lần tới Phú Thọ để ghi hình, phỏng vấn nghệ nhân và khám phá không gian diễn xướng hát Xoan.

Theo nhóm thực hiện, việc trực tiếp quan sát không gian diễn xướng và gặp gỡ nghệ nhân mang lại nhiều trải nghiệm khác với quá trình tìm hiểu qua tài liệu hay mạng xã hội. Qua những chuyến đi thực tế, các thành viên có cơ hội hiểu thêm về đời sống của loại hình nghệ thuật này trong cộng đồng địa phương cũng như cách các nghệ nhân gìn giữ hát Xoan qua nhiều thế hệ.

Khó khăn lớn nhất khi lan toả giá trị truyền thống tới người trẻ là làm sao để các nội dung vừa phù hợp với nền tảng số, vừa giữ được tinh thần nguyên bản của di sản nhưng không mất đi sự hấp dẫn và lôi cuốn. Vì vậy, dự án ưu tiên cách truyền tải ngắn gọn, trực quan, tiếp cận với thói quen tiếp nhận của người trẻ hiện nay.



Từ những chất liệu ghi nhận trong quá trình đi thực tế, nhóm tiếp tục xây dựng nội dung trên các nền tảng truyền thông mạng xã hội dưới nhiều hình thức như video ngắn, hình ảnh và bài viết. Dự án tập trung vào hai tuyến nội dung chính: Cung cấp thông tin về nguồn gốc, nhạc cụ, không gian biểu diễn; đồng thời khai thác và khắc hoạ câu chuyện của nghệ nhân - những người trực tiếp bảo lưu giá trị nguyên vẹn của hát Xoan Phú Thọ.

Bên cạnh hoạt động trực tuyến, dự án sẽ tổ chức sự kiện trải nghiệm “Xoan mở hội” vào ngày 23/5/2026 tại Bảo tàng Hà Nội. Chương trình dự kiến mang tới nhiều hoạt động như trình diễn hát Xoan, giao lưu cùng nghệ nhân, học hát và múa Xoan, trải nghiệm trang trí phách tre hay gieo quẻ từ lời hát Xoan.

Trong bối cảnh ngày càng nhiều người trẻ chủ động tiếp cận văn hóa thông qua hoạt động trải nghiệm, dự án cộng đồng và nền tảng số, những giá trị truyền thống của dân tộc cũng đang có thêm cơ hội hiện diện gần gũi hơn trong đời sống hiện đại. Sự năng động và chủ động của thế hệ trẻ đang góp phần tạo thêm những cách tiếp cận mới để những giá trị ấy được quan tâm và lan tỏa rộng rãi hơn tới cộng đồng.



Mới đây, nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền triển khai dự án “Thanh âm đất Tổ” với mong muốn đưa hát Xoan tới gần hơn với công chúng trẻ.

Dưới sự bảo trợ của Trung tâm Văn hóa Thông tin - Điện ảnh tỉnh Phú Thọ cùng sự đồng hành chuyên môn của Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Thị Lịch và nhà nghiên cứu âm nhạc, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, dự án lựa chọn cách tiếp cận gần gũi thay vì giới thiệu nghệ thuật hát Xoan theo hướng thông tin một chiều.



Trong quá trình thực hiện, các thành viên đã nhiều lần tới Phú Thọ để ghi hình, phỏng vấn nghệ nhân và khám phá không gian diễn xướng hát Xoan.

Theo nhóm thực hiện, việc trực tiếp quan sát không gian diễn xướng và gặp gỡ nghệ nhân mang lại nhiều trải nghiệm khác với quá trình tìm hiểu qua tài liệu hay mạng xã hội. Qua những chuyến đi thực tế, các thành viên có cơ hội hiểu thêm về đời sống của loại hình nghệ thuật này trong cộng đồng địa phương cũng như cách các nghệ nhân gìn giữ hát Xoan qua nhiều thế hệ.

Khó khăn lớn nhất khi lan toả giá trị truyền thống tới người trẻ là làm sao để các nội dung vừa phù hợp với nền tảng số, vừa giữ được tinh thần nguyên bản của di sản nhưng không mất đi sự hấp dẫn và lôi cuốn. Vì vậy, dự án ưu tiên cách truyền tải ngắn gọn, trực quan, tiếp cận với thói quen tiếp nhận của người trẻ hiện nay.



Từ những chất liệu ghi nhận trong quá trình đi thực tế, nhóm tiếp tục xây dựng nội dung trên các nền tảng truyền thông mạng xã hội dưới nhiều hình thức như video ngắn, hình ảnh và bài viết. Dự án tập trung vào hai tuyến nội dung chính: Cung cấp thông tin về nguồn gốc, nhạc cụ, không gian biểu diễn; đồng thời khai thác và khắc hoạ câu chuyện của nghệ nhân - những người trực tiếp bảo lưu giá trị nguyên vẹn của hát Xoan Phú Thọ.

Bên cạnh hoạt động trực tuyến, dự án sẽ tổ chức sự kiện trải nghiệm “Xoan mở hội” vào ngày 23/5/2026 tại Bảo tàng Hà Nội. Chương trình dự kiến mang tới nhiều hoạt động như trình diễn hát Xoan, giao lưu cùng nghệ nhân, học hát và múa Xoan, trải nghiệm trang trí phách tre hay gieo quẻ từ lời hát Xoan.

Trong bối cảnh ngày càng nhiều người trẻ chủ động tiếp cận văn hóa thông qua hoạt động trải nghiệm, dự án cộng đồng và nền tảng số, những giá trị truyền thống của dân tộc cũng đang có thêm cơ hội hiện diện gần gũi hơn trong đời sống hiện đại. Sự năng động và chủ động của thế hệ trẻ đang góp phần tạo thêm những cách tiếp cận mới để những giá trị ấy được quan tâm và lan tỏa rộng rãi hơn tới cộng đồng.