Bộ Giáo dục và Đào tạo: IELTS không phải 'vé 2 trong 1', thí sinh chỉ được chọn một quyền lợi

Theo quy định tại Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT, chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS chỉ được dùng theo một trong 2 cách, hoặc quy đổi sang điểm môn Tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển, hoặc sử dụng để cộng điểm khuyến khích. Thí sinh phải lựa chọn một hình thức, không được “tận dụng kép” cùng một chứng chỉ.

Quy định này nhằm đảm bảo nguyên tắc công bằng trong tuyển sinh, tránh việc một lợi thế được tính nhiều lần, gây chênh lệch không hợp lý giữa các thí sinh.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, trong xét tuyển đại học, thí sinh có thể dùng chứng chỉ ngoại ngữ để thay thế điểm môn Tiếng Anh. Tuy nhiên, cách quy đổi cụ thể không thống nhất mà phụ thuộc vào từng cơ sở đào tạo.

Các trường có trách nhiệm xây dựng và công bố bảng quy đổi riêng, với các mức điểm khác nhau tương ứng điểm IELTS mà thí sinh đạt được. Do đó, cùng một chứng chỉ nhưng điểm quy đổi có thể khác nhau giữa các trường.

Một vấn đề khác cũng được quan tâm là việc miễn thi môn Tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, đây là hai cơ chế hoàn toàn khác nhau.

Quy chế tuyển sinh đại học không điều chỉnh việc miễn thi tốt nghiệp. Việc miễn thi môn ngoại ngữ được thực hiện theo quy định riêng của kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện hành, dù trong Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT có đề cập tới việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong một số trường hợp liên quan.

Theo khảo sát của phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, cách các trường đại học sử dụng chứng chỉ IELTS có sự phân hóa rõ rệt, một bên “rộng cửa”, bên kia ngày càng siết chuẩn.

Ở nhóm “thoáng” về quy đổi, Học viện Nông nghiệp Việt Nam là trường hợp đáng chú ý khi chấp nhận IELTS từ 4.0 và hiện là đơn vị hiếm hoi quy đổi IELTS 6.0 thành 10 điểm môn Tiếng Anh. Ngoài ra, thí sinh có IELTS 6.0 còn được cộng thêm 1,5 điểm khi xét tuyển kết hợp.

Một số trường như Đại học Thương mại, Đại học Sư phạm Hà Nội 2, Đại học Điện lực, Đại học Lâm nghiệp, Đại học Mở Hà Nội, Đại học Thăng Long hay một số trường thuộc Đại học Huế cũng áp dụng mức quy đổi khá “dễ thở”, khi IELTS 6.5 đã có thể đạt mức điểm tối đa. Riêng Đại học Thương mại còn cộng thêm từ 0,5 đến 2 điểm cho thí sinh có IELTS khi xét tuyển kết hợp.

Trước đây, Đại học Bách khoa Hà Nội cũng nằm trong nhóm này. Tuy nhiên, sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu bảng quy đổi phải có tối thiểu 5 mức, trường đã điều chỉnh theo hướng chặt chẽ hơn, với điều kiện IELTS từ 7.0 mới đạt điểm tối đa. Dù vậy, trường vẫn giữ chính sách cộng điểm khá cao khi xét tuyển theo phương thức kết hợp TSA + IELTS, với mức cộng tối đa lên tới 5 điểm.

Theo Quy chế tuyển sinh ban hành kèm Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT, các trường có trách nhiệm xây dựng và công bố bảng quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ.

Đáng chú ý, ngoài Học viện Nông nghiệp Việt Nam, còn khoảng 10 trường chấp nhận IELTS từ 4.0, trong đó có 8 trường thuộc khối công an. Tuy nhiên, mức quy đổi dao động từ 5 đến 7,5 điểm và điều kiện áp dụng cũng khác nhau. Với các trường công an, IELTS 4.0 chỉ được chấp nhận trong phương thức xét kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT với bài thi đánh giá của Bộ Công an; ở các phương thức khác, thí sinh phải đạt từ 5.5 trở lên.

Ở chiều ngược lại, nhiều trường top đầu đang nâng chuẩn rõ rệt, thậm chí giảm vai trò của IELTS. Các trường như Đại học Ngoại thương, Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Đại học Kiểm sát Hà Nội hay Đại học Bách khoa TP HCM yêu cầu thí sinh phải đạt IELTS 8.0 mới được quy đổi thành 10 điểm.

Các trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội có phần “dễ thở” hơn khi IELTS 7.5 đã được tính điểm tối đa. Trong khi đó, Đại học Giao thông Vận tải và Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông lại đi theo hướng khác bỏ hoàn toàn việc quy đổi IELTS sang điểm môn Tiếng Anh, chỉ giữ cơ chế cộng điểm ưu tiên.