Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực: Ngành giáo dục ảnh hưởng ra sao

GD&TĐ - Hiệu lực từ ngày 01/03/2026, Luật Trí tuệ nhân tạo đưa Việt Nam vào nhóm tiên phong xây dựng khung pháp lý kiểm soát rủi ro, phát triển AI an toàn.



Phân loại rủi ro của AI trong giáo dục

Hệ thống AI được phân loại theo 3 cấp độ rủi ro: cao, trung bình và thấp. Vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có dự thảo hướng dẫn danh mục hệ thống AI có rủi ro cao.

Giáo dục là một trong những lĩnh vực nhận tác động trực tiếp trong bối cảnh Luật đảm bảo phát triển hệ thống AI có kiểm soát, lấy con người làm trung tâm. Theo đó, AI phải được sử dụng để phát triển tư duy độc lập, chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm xã hội của học sinh. AI được đánh giá là rủi ro cao khi có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền học tập bao gồm: đánh giá kết quả học tập, xếp lớp, tuyển sinh và cơ hội tiếp cận giáo dục.

Theo dự thảo, ở cấp độ nhà trường, hệ thống AI giúp chấm điểm và đánh giá năng lực cho hơn 500 học sinh đã có thể xếp vào khung rủi ro cao. Nhà trường và giáo viên đóng vai trò quan trọng để đảm bảo trách nhiệm minh bạch khi ứng dụng AI vào công tác quản lý, cũng như giảng dạy.

Điều này dẫn đến nhu cầu xây dựng chương trình tập huấn đào tạo cho giáo viên và nhà trường để nâng cao năng lực giảng dạy AI, cũng như tuân thủ quy trình sử dụng minh bạch, có kiểm soát trong hoạt động kiểm tra, đánh giá và phân loại học sinh. Ngoài ra, việc đầu tư trang thiết bị và cơ sở hạ tầng cũng là điều cấp thiết nhằm đảm bảo giáo viên tại mọi tỉnh thành đều đồng bộ về khả năng tiếp cận hệ thống AI theo khung quản lý ban hành.

Thí điểm giáo dục AI cho học sinh phổ thông

Vừa qua, Bộ GD&ĐT đã ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục AI cho học sinh phổ thông từ lớp 1-12 theo 4 trụ cột chính: tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, kỹ thuật và ứng dụng AI, thiết kế hệ thống AI.

Tại Hà Nội, thí điểm được triển khai tại 3 trường THCS: Trưng Vương, Khương Thượng và Minh Châu. Theo báo cáo của Sở GD&ĐT Hà Nội, thí điểm đã ghi nhận 374 dự án học tập, 206 dự án xây dựng không gian trưng bày số và gần 3.000 hiện vật di sản được số hóa. Trong quá trình thí điểm, giáo viên hướng dẫn học sinh đặt câu hỏi, kiểm chứng và phản biện, thay vì giao phó mọi ý tưởng cho AI.

Tại thành phố Hồ Chí Minh, từ học kỳ 2 năm học 2025-2026, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ thí điểm giảng dạy AI trên 170 cơ sở giáo dục bao gồm trường THPT chuyên, trường thực hiện giáo dục chất lượng cao và hệ thống đạt chuẩn “trường học số”. Trong đó, Tin học được chọn là bộ môn cốt lõi để triển khai thí điểm, song song với việc khuyến khích giáo viên lồng ghép linh hoạt vào môn học.



Phục vụ thí điểm, doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ giáo dục đang tích cực phối hợp cùng các viện nghiên cứu để phát triển hạ tầng AI, xây dựng chương trình học tự chọn theo chỉ đạo của Bộ GD&ĐT. Vừa qua, Viện Công nghệ thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đơn vị sự nghiệp của Trung ương Đảng đã ký kết thỏa thuận hợp tác với Công ty TNHH Manabie Việt Nam và Công ty TNHH Alpha Technologies để cùng nghiên cứu, triển khai các ứng dụng AI trong Giáo dục & Đào tạo, chuyển giao công nghệ, đào tạo năng lực số của giáo viên, cũng như xây dựng chương trình ngoại khóa đào tạo kỹ năng, kiến thức cơ bản và năng lực ứng dụng AI phục vụ các hoạt động học tập, nghiên cứu cho học sinh THCS và THPT.



Bà Christy Wong, Đồng sáng lập và Giám đốc Quản trị doanh nghiệp của Manabie cho biết: “Với sự chỉ đạo xuyên suốt của Viện Công nghệ thông tin, Manabie cam kết hợp tác nghiên cứu phát triển hạ tầng số và hệ thống học tập để chương trình thí điểm giáo dục AI cho học sinh phổ thông tại các điểm trường được triển khai hiệu quả nhất.

“Thông qua đó, chúng tôi hiện thực hóa sứ mệnh mang đến hệ thống giáo dục hiện đại, công bằng và dễ tiếp cận cho mọi học sinh tại Đông Nam Á, góp phần tạo ra tác động tích cực cho cộng đồng và xã hội. Chúng tôi mong muốn học sinh phát triển tư duy độc lập và sử dụng AI để học tập có trách nhiệm trong thời đại số.” - Bà chia sẻ thêm.

Về Manabie

Manabie là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ giáo dục. Manabie hiện cung cấp hạ tầng quản lý số, hệ thống giáo dục STEM và AI chuẩn quốc tế tại Nhật Bản, Singapore, Việt Nam, và Philippines.

Có mặt tại Việt Nam từ năm 2019, Manabie đã hợp tác với hơn 40 cơ sở giáo dục tại Hà Nội, TP.HCM, Tây Ninh, Bình Dương và Đồng Nai nhằm cải thiện chất lượng giáo dục.

Manabie thực hiện sứ mệnh cung cấp hệ thống giáo dục hiện đại cho mọi học sinh tại Đông Nam Á, tác động tích cực cho cộng đồng và thế giới. Manabie giải quyết những thách thức trong giáo dục và tạo điều kiện học tập công bằng cho mọi học sinh phát huy năng lực bản thân. Củng cố chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam hiện đại, Manabie lấy giáo dục công bằng và dễ tiếp cận làm giá trị cốt lõi để xây dựng giải pháp giáo dục nhằm trao quyền mỗi cá nhân bồi dưỡng kiến thức, phát triển toàn diện tư duy, kỹ năng và trách nhiệm xã hội trong kỷ nguyên số.



Phân loại rủi ro của AI trong giáo dục

Hệ thống AI được phân loại theo 3 cấp độ rủi ro: cao, trung bình và thấp. Vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có dự thảo hướng dẫn danh mục hệ thống AI có rủi ro cao.

Giáo dục là một trong những lĩnh vực nhận tác động trực tiếp trong bối cảnh Luật đảm bảo phát triển hệ thống AI có kiểm soát, lấy con người làm trung tâm. Theo đó, AI phải được sử dụng để phát triển tư duy độc lập, chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm xã hội của học sinh. AI được đánh giá là rủi ro cao khi có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền học tập bao gồm: đánh giá kết quả học tập, xếp lớp, tuyển sinh và cơ hội tiếp cận giáo dục.

Theo dự thảo, ở cấp độ nhà trường, hệ thống AI giúp chấm điểm và đánh giá năng lực cho hơn 500 học sinh đã có thể xếp vào khung rủi ro cao. Nhà trường và giáo viên đóng vai trò quan trọng để đảm bảo trách nhiệm minh bạch khi ứng dụng AI vào công tác quản lý, cũng như giảng dạy.

Điều này dẫn đến nhu cầu xây dựng chương trình tập huấn đào tạo cho giáo viên và nhà trường để nâng cao năng lực giảng dạy AI, cũng như tuân thủ quy trình sử dụng minh bạch, có kiểm soát trong hoạt động kiểm tra, đánh giá và phân loại học sinh. Ngoài ra, việc đầu tư trang thiết bị và cơ sở hạ tầng cũng là điều cấp thiết nhằm đảm bảo giáo viên tại mọi tỉnh thành đều đồng bộ về khả năng tiếp cận hệ thống AI theo khung quản lý ban hành.

Thí điểm giáo dục AI cho học sinh phổ thông

Vừa qua, Bộ GD&ĐT đã ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục AI cho học sinh phổ thông từ lớp 1-12 theo 4 trụ cột chính: tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, kỹ thuật và ứng dụng AI, thiết kế hệ thống AI.

Tại Hà Nội, thí điểm được triển khai tại 3 trường THCS: Trưng Vương, Khương Thượng và Minh Châu. Theo báo cáo của Sở GD&ĐT Hà Nội, thí điểm đã ghi nhận 374 dự án học tập, 206 dự án xây dựng không gian trưng bày số và gần 3.000 hiện vật di sản được số hóa. Trong quá trình thí điểm, giáo viên hướng dẫn học sinh đặt câu hỏi, kiểm chứng và phản biện, thay vì giao phó mọi ý tưởng cho AI.

Tại thành phố Hồ Chí Minh, từ học kỳ 2 năm học 2025-2026, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ thí điểm giảng dạy AI trên 170 cơ sở giáo dục bao gồm trường THPT chuyên, trường thực hiện giáo dục chất lượng cao và hệ thống đạt chuẩn “trường học số”. Trong đó, Tin học được chọn là bộ môn cốt lõi để triển khai thí điểm, song song với việc khuyến khích giáo viên lồng ghép linh hoạt vào môn học.



Phục vụ thí điểm, doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ giáo dục đang tích cực phối hợp cùng các viện nghiên cứu để phát triển hạ tầng AI, xây dựng chương trình học tự chọn theo chỉ đạo của Bộ GD&ĐT. Vừa qua, Viện Công nghệ thông tin thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đơn vị sự nghiệp của Trung ương Đảng đã ký kết thỏa thuận hợp tác với Công ty TNHH Manabie Việt Nam và Công ty TNHH Alpha Technologies để cùng nghiên cứu, triển khai các ứng dụng AI trong Giáo dục & Đào tạo, chuyển giao công nghệ, đào tạo năng lực số của giáo viên, cũng như xây dựng chương trình ngoại khóa đào tạo kỹ năng, kiến thức cơ bản và năng lực ứng dụng AI phục vụ các hoạt động học tập, nghiên cứu cho học sinh THCS và THPT.



Bà Christy Wong, Đồng sáng lập và Giám đốc Quản trị doanh nghiệp của Manabie cho biết: “Với sự chỉ đạo xuyên suốt của Viện Công nghệ thông tin, Manabie cam kết hợp tác nghiên cứu phát triển hạ tầng số và hệ thống học tập để chương trình thí điểm giáo dục AI cho học sinh phổ thông tại các điểm trường được triển khai hiệu quả nhất.

“Thông qua đó, chúng tôi hiện thực hóa sứ mệnh mang đến hệ thống giáo dục hiện đại, công bằng và dễ tiếp cận cho mọi học sinh tại Đông Nam Á, góp phần tạo ra tác động tích cực cho cộng đồng và xã hội. Chúng tôi mong muốn học sinh phát triển tư duy độc lập và sử dụng AI để học tập có trách nhiệm trong thời đại số.” - Bà chia sẻ thêm.

Về Manabie

Manabie là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ giáo dục. Manabie hiện cung cấp hạ tầng quản lý số, hệ thống giáo dục STEM và AI chuẩn quốc tế tại Nhật Bản, Singapore, Việt Nam, và Philippines.

Có mặt tại Việt Nam từ năm 2019, Manabie đã hợp tác với hơn 40 cơ sở giáo dục tại Hà Nội, TP.HCM, Tây Ninh, Bình Dương và Đồng Nai nhằm cải thiện chất lượng giáo dục.

Manabie thực hiện sứ mệnh cung cấp hệ thống giáo dục hiện đại cho mọi học sinh tại Đông Nam Á, tác động tích cực cho cộng đồng và thế giới. Manabie giải quyết những thách thức trong giáo dục và tạo điều kiện học tập công bằng cho mọi học sinh phát huy năng lực bản thân. Củng cố chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam hiện đại, Manabie lấy giáo dục công bằng và dễ tiếp cận làm giá trị cốt lõi để xây dựng giải pháp giáo dục nhằm trao quyền mỗi cá nhân bồi dưỡng kiến thức, phát triển toàn diện tư duy, kỹ năng và trách nhiệm xã hội trong kỷ nguyên số.