GD&TĐ - Một điểm mới trong dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) là xác lập giáo dục nghề nghiệp như một cấp học, gồm hai bậc: Trung học nghề và cao đẳng.
Trong cấp học này, người học được đào tạo ở ba trình độ sơ cấp, trung cấp và cao đẳng.
Thuận lợi cho người học
Trung học nghề dành cho học sinh sau THCS, tích hợp kiến thức văn hóa phổ thông nền tảng và kỹ năng nghề, hướng tới đạt trình độ sơ cấp hoặc trung cấp; cao đẳng dành cho người học sau trung học phổ thông hoặc tương đương, đào tạo ở trình độ cao đẳng.
Theo ông Nguyễn Ngọc Minh - Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Nga Sơn (Thanh Hóa), cách thiết kế này bảo đảm cấu trúc hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng phân rõ cấp học, trình độ đào tạo, liên thông, phù hợp với khung trình độ quốc gia và thông lệ quốc tế.
Ông Minh phân tích thêm, các trường trung cấp nghề không được phép giảng dạy trình độ THPT mà chỉ đào tạo nghề tới trình độ trung cấp; đây là rào cản lớn cho bậc học này. Vì học sinh sau khi tốt nghiệp THCS, xác định lực học của bản thân, các em chọn học trung học nghề để sớm tham gia vào thị trường lao động, đỡ tốn kém cho gia đình. Trong quá trình học nghề, nếu có nguyện vọng, học sinh vẫn có thể học song song nghề và kiến thức THPT, sau đó tham gia thi tốt nghiệp THPT.
Bà Phan Thị Lệ Thu - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Cao đẳng Viễn Đông (TPHCM) nhận xét: “Khối ngành Y và Sư phạm hiện nay không còn tuyển hệ trung cấp. Vì vậy, bỏ trường trung cấp sẽ hợp lý vì các trường cao đẳng có thể đào tạo luôn cả hệ trung cấp. Người học có thể học trung cấp rồi liên thông lên cao đẳng, sau đó có thể học cao hơn”.
Ngoài ra, theo lý giải của bà Thu, các trường cao đẳng có thể liên kết với trung tâm GDNN - GDTX để tuyển sinh hệ 9+. Như vậy, tuyển sinh hệ trung cấp cũng sẽ bị cạnh tranh. Tâm lý của người học là, khi cùng học 1 ngành nhưng sẽ chọn học cao đẳng thay vì trung cấp. Nắm bắt được xu thế đó, với nhóm học sinh 9+, ngoài việc chú trọng vào dạy nghề, Trường Cao đẳng Viễn Đông còn chăm lo dạy văn hóa.
“Chúng tôi không giao khoán cho các trung tâm GDNN - GDTX mà hai bên cùng trao đổi, xây dựng chương trình học để cân bằng giữa việc học văn hóa và học nghề; không tạo áp lực, khó khăn cho người học. Bên cạnh đó, kiến thức Chương trình GDPT 2018 có tính ứng dụng, liên thông cao; bổ ích cho các bậc học sau này”, bà Thu nói và nhấn mạnh việc bỏ trung cấp phù hợp với xu thế định hướng nghề nghiệp của thế giới.
Bà Phan Thị Lệ Thu - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Cao đẳng Viễn Đông (TPHCM). Ảnh: DM
Sớm có hướng dẫn cụ thể
Theo ông Hoàng Ngọc Dũng - Hiệu trưởng Trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Trần Đại Nghĩa (Khánh Hòa), giáo dục nghề nghiệp là một cấp học, gồm hai bậc trung học nghề và cao đẳng. Trong cấp học này, người học được đào tạo ở ba trình độ sơ cấp, trung cấp và cao đẳng.
Chuyển đổi như vậy thì cơ hội tuyển sinh tốt hơn bởi có sự phân luồng rõ ràng cho học sinh từ khi học phổ thông. Bên cạnh đó, trường phổ thông nghề sẽ dạy thêm kiến thức của cấp THPT, do đó đáp ứng được mong muốn, nguyện vọng của phụ huynh học sinh khi vừa học nghề, vừa học THPT.
Tuy nhiên, ông Dũng lo lắng, các bậc học phổ thông được miễn học phí, trong khi với đào tạo nghề, ngoài kiến thức chuyên môn còn cần có kỹ năng mềm và các môn học công cụ như ngoại ngữ, tin học văn phòng..., dự kiến mức học phí sẽ cao hơn so với chỉ đào tạo văn hóa mà chưa rõ mức hỗ trợ của Nhà nước cho người học là bao nhiêu.
Do đó, dự thảo Luật sửa đổi này được thông qua, Bộ GD&ĐT cần có hướng dẫn cụ thể càng sớm càng tốt, để các trường có thể chuẩn bị tâm thế và tiềm lực, bổ sung thêm giáo viên, nguồn lực để dạy chương trình THPT.
Tương tự, ông Nguyễn Ngọc Minh - Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Nga Sơn cho rằng, khó khăn hiện nay là trường nghề không được phép giảng dạy chương trình giáo dục phổ thông mà phải liên kết với trung tâm GDTX. Do đó khi chuyển đổi sang trung học nghề có thể tháo gỡ được vướng mắc này.
“Học sinh song song học chương trình THPT đồng nghĩa khi ra trường các em có 1 chứng chỉ trung học nghề và bằng THPT. Điều này giúp người học tự tin khi ra trường, ra đời để tiếp cận nghề nghiệp cũng như định hướng cho tương lai tốt hơn”, ông Minh nói và bày tỏ: Khi chuyển từ trường trung cấp sang trung học là chuyển từ cấp bằng trình độ trung cấp sang cấp chứng chỉ trung học nghề. Vậy giá trị của chứng chỉ có vĩnh viễn hay bị giới hạn thời gian khiến người học băn khoăn khi lựa chọn theo học chương trình.
Dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) cũng bỏ Hội đồng trường trong trường mầm non, phổ thông công lập; không thực hiện kiểm định cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên thông qua tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục, thay bằng quy định đánh giá chất lượng đối với cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên.
Ông Nguyễn Ngọc Minh (thứ hai từ phải sang) - Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Nga Sơn (Thanh Hóa) cùng đồng nghiệp. Ảnh: NVCC
Trong cấp học này, người học được đào tạo ở ba trình độ sơ cấp, trung cấp và cao đẳng.
Thuận lợi cho người học
Trung học nghề dành cho học sinh sau THCS, tích hợp kiến thức văn hóa phổ thông nền tảng và kỹ năng nghề, hướng tới đạt trình độ sơ cấp hoặc trung cấp; cao đẳng dành cho người học sau trung học phổ thông hoặc tương đương, đào tạo ở trình độ cao đẳng.
Theo ông Nguyễn Ngọc Minh - Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Nga Sơn (Thanh Hóa), cách thiết kế này bảo đảm cấu trúc hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng phân rõ cấp học, trình độ đào tạo, liên thông, phù hợp với khung trình độ quốc gia và thông lệ quốc tế.
Ông Minh phân tích thêm, các trường trung cấp nghề không được phép giảng dạy trình độ THPT mà chỉ đào tạo nghề tới trình độ trung cấp; đây là rào cản lớn cho bậc học này. Vì học sinh sau khi tốt nghiệp THCS, xác định lực học của bản thân, các em chọn học trung học nghề để sớm tham gia vào thị trường lao động, đỡ tốn kém cho gia đình. Trong quá trình học nghề, nếu có nguyện vọng, học sinh vẫn có thể học song song nghề và kiến thức THPT, sau đó tham gia thi tốt nghiệp THPT.
Bà Phan Thị Lệ Thu - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Cao đẳng Viễn Đông (TPHCM) nhận xét: “Khối ngành Y và Sư phạm hiện nay không còn tuyển hệ trung cấp. Vì vậy, bỏ trường trung cấp sẽ hợp lý vì các trường cao đẳng có thể đào tạo luôn cả hệ trung cấp. Người học có thể học trung cấp rồi liên thông lên cao đẳng, sau đó có thể học cao hơn”.
Ngoài ra, theo lý giải của bà Thu, các trường cao đẳng có thể liên kết với trung tâm GDNN - GDTX để tuyển sinh hệ 9+. Như vậy, tuyển sinh hệ trung cấp cũng sẽ bị cạnh tranh. Tâm lý của người học là, khi cùng học 1 ngành nhưng sẽ chọn học cao đẳng thay vì trung cấp. Nắm bắt được xu thế đó, với nhóm học sinh 9+, ngoài việc chú trọng vào dạy nghề, Trường Cao đẳng Viễn Đông còn chăm lo dạy văn hóa.
“Chúng tôi không giao khoán cho các trung tâm GDNN - GDTX mà hai bên cùng trao đổi, xây dựng chương trình học để cân bằng giữa việc học văn hóa và học nghề; không tạo áp lực, khó khăn cho người học. Bên cạnh đó, kiến thức Chương trình GDPT 2018 có tính ứng dụng, liên thông cao; bổ ích cho các bậc học sau này”, bà Thu nói và nhấn mạnh việc bỏ trung cấp phù hợp với xu thế định hướng nghề nghiệp của thế giới.
Bà Phan Thị Lệ Thu - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Cao đẳng Viễn Đông (TPHCM). Ảnh: DM
Sớm có hướng dẫn cụ thể
Theo ông Hoàng Ngọc Dũng - Hiệu trưởng Trường Trung cấp Kinh tế Kỹ thuật Trần Đại Nghĩa (Khánh Hòa), giáo dục nghề nghiệp là một cấp học, gồm hai bậc trung học nghề và cao đẳng. Trong cấp học này, người học được đào tạo ở ba trình độ sơ cấp, trung cấp và cao đẳng.
Chuyển đổi như vậy thì cơ hội tuyển sinh tốt hơn bởi có sự phân luồng rõ ràng cho học sinh từ khi học phổ thông. Bên cạnh đó, trường phổ thông nghề sẽ dạy thêm kiến thức của cấp THPT, do đó đáp ứng được mong muốn, nguyện vọng của phụ huynh học sinh khi vừa học nghề, vừa học THPT.
Tuy nhiên, ông Dũng lo lắng, các bậc học phổ thông được miễn học phí, trong khi với đào tạo nghề, ngoài kiến thức chuyên môn còn cần có kỹ năng mềm và các môn học công cụ như ngoại ngữ, tin học văn phòng..., dự kiến mức học phí sẽ cao hơn so với chỉ đào tạo văn hóa mà chưa rõ mức hỗ trợ của Nhà nước cho người học là bao nhiêu.
Do đó, dự thảo Luật sửa đổi này được thông qua, Bộ GD&ĐT cần có hướng dẫn cụ thể càng sớm càng tốt, để các trường có thể chuẩn bị tâm thế và tiềm lực, bổ sung thêm giáo viên, nguồn lực để dạy chương trình THPT.
Tương tự, ông Nguyễn Ngọc Minh - Hiệu trưởng Trường Trung cấp nghề Nga Sơn cho rằng, khó khăn hiện nay là trường nghề không được phép giảng dạy chương trình giáo dục phổ thông mà phải liên kết với trung tâm GDTX. Do đó khi chuyển đổi sang trung học nghề có thể tháo gỡ được vướng mắc này.
“Học sinh song song học chương trình THPT đồng nghĩa khi ra trường các em có 1 chứng chỉ trung học nghề và bằng THPT. Điều này giúp người học tự tin khi ra trường, ra đời để tiếp cận nghề nghiệp cũng như định hướng cho tương lai tốt hơn”, ông Minh nói và bày tỏ: Khi chuyển từ trường trung cấp sang trung học là chuyển từ cấp bằng trình độ trung cấp sang cấp chứng chỉ trung học nghề. Vậy giá trị của chứng chỉ có vĩnh viễn hay bị giới hạn thời gian khiến người học băn khoăn khi lựa chọn theo học chương trình.
Dự thảo Luật Giáo dục (sửa đổi) cũng bỏ Hội đồng trường trong trường mầm non, phổ thông công lập; không thực hiện kiểm định cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên thông qua tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục, thay bằng quy định đánh giá chất lượng đối với cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên.
Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS
GD&TĐ - Sở Y tế tỉnh Hưng Yên đề xuất dành gần 2 tỷ đồng/năm hỗ trợ mua thẻ BHYT và cùng chi trả thuốc kháng vi-rút HIV cho người nhiễm HIV/AIDS.
2026-02-27 08:40
Bác sĩ Vinmec 'hồi sinh' đôi chân cho bé gái liệt hoàn toàn
GD&TĐ - Bé gái 12 tuổi xuất hiện dấu hiệu yếu chân tay, dù đã chữa trị nhiều nơi, tình trạng vẫn ngày càng nặng, cuối cùng liệt hoàn toàn hai chân. Bước ngoặt đến với em khi các bác sĩ Vinmec Times City xác định nguyên nhân do khối nang nội bì trong tủy sống và phẫu thuật thành công, giúp em từ việc phải ngồi xe lăn nay chập chững bước đi trong niềm hạnh phúc vỡ òa của gia đình.
2026-02-27 08:40
Đột phá kỹ thuật E-CPR cứu sống bệnh nhân ngừng tim
GD&TĐ - Với kỹ thuật E-CPR (ECMO hồi sinh tim phổi), bác sĩ ở TPHCM cứu sống nhiều ca ngừng tim, tỷ lệ phục hồi đạt 36%.
2026-02-27 08:40
Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 lần thúc đẩy giao lưu văn hóa, giáo dục
GD&TĐ - Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 với chủ đề Chung tay vì “Trẻ em - Trái đất - Tương lai” sẽ diễn ra tại Công viên 23/9 (TPHCM).
2026-02-27 08:39
TPHCM khuyến cáo người dân cẩn trọng dịch bệnh sau Tết
GD&TĐ - Sau Tết, dịch bệnh tay chân miệng có thể tăng trong tháng 3, dịch sốt xuất huyết có thể tăng sớm hơn so với những năm trước.
2026-02-27 08:39
Bước tiến mới trong ứng dụng y học tái tạo và phục hồi chức năng
GD&TĐ - Y học tái tạo được xem là bước tiến quan trọng trong việc chuyển đổi mô hình từ điều trị đơn thuần sang chăm sóc tích hợp, hiện đại, nhân văn.
2026-02-27 08:39
Người bệnh thoái hóa khớp có nên tập thể dục?
GD&TĐ - Hiện tại chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn bệnh thoái hóa khớp, và tập thể dục nhẹ nhàng là một phương pháp điều trị phổ biến để kiểm soát các triệu chứng của bệnh.
2026-02-27 08:39
Vì sao Brazil có số người sống thọ cao bất thường?
GD&TĐ - Một bài báo mới nghiên cứu lý do tại sao Brazil lại có số lượng người sống thọ cao bất thường.
2026-02-27 08:39
Suy nhược thần kinh do làm quá nhiều việc một lúc
GD&TĐ - Khi một người vừa làm việc, vừa chăm con, lo toan gia đình và cố kiểm soát mọi thứ, hệ thần kinh sẽ là thứ đầu tiên kiệt sức. Bề ngoài họ vẫn ổn, nhưng bên trong lại rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, cáu gắt, mất ngủ – dấu hiệu âm thầm của suy nhược thần kinh đang dần hình thành.
2026-02-27 08:38
'Sự hy sinh thầm lặng' tôn vinh đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế
GD&TĐ - Để thực hiện thắng lợi mục tiêu của ngành y tế, yếu tố quyết định chính là đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế - những người cống hiến thầm lặng.
