Tại Đắk Lắk, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đang được triển khai đồng bộ, đặc biệt trong môi trường học đường, nhằm bảo vệ thế hệ trẻ trước hiểm họa âm thầm nhưng dai dẳng này.
Nguy cơ hiện hữu
Theo Bộ Y tế, mỗi năm Việt Nam có khoảng 40.000 ca tử vong liên quan đến thuốc lá, dự báo có thể tăng lên 70.000 ca vào năm 2030 nếu không có biện pháp can thiệp mạnh mẽ. Không chỉ người hút, những người xung quanh cũng phải hứng chịu tác hại của khói thuốc thụ động.
Tại Đắk Lắk, nhận thức cộng đồng đã có những chuyển biến tích cực nhờ các chương trình truyền thông và chính sách kiểm soát. Tuy nhiên, nguy cơ vẫn hiện hữu, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Các chuyên gia y tế cảnh báo, khói thuốc chứa hơn 7.000 hóa chất độc hại, trong đó có nhiều chất gây ung thư. Trẻ em sống trong môi trường có khói thuốc dễ mắc bệnh đường hô hấp, hen suyễn, viêm tai giữa và suy giảm miễn dịch.
Báo cáo đánh giá của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk cũng chỉ rõ, điều đáng lo ngại là nhiều người vẫn cho rằng, hút thuốc ngoài trời hoặc tránh xa trẻ em là đủ an toàn. Thực tế, khói thuốc vẫn tồn tại trong không khí và bám trên bề mặt đồ vật trong thời gian dài.
Không chỉ ảnh hưởng sức khỏe, thuốc lá còn tạo gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội. Chi phí mua thuốc, điều trị bệnh, mất năng suất lao động… khiến nhiều hộ gia đình rơi vào vòng xoáy nghèo đói.
Trường học - “pháo đài” bảo vệ thế hệ trẻ
Xác định học sinh là nhóm cần được bảo vệ và giáo dục sớm, ngành Giáo dục Đắk Lắk đã triển khai nhiều giải pháp xây dựng môi trường học đường không khói thuốc.
Ông Lưu Tiến Quang, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT cho hay, các trường phổ thông tổ chức tuyên truyền qua tiết sinh hoạt lớp, hoạt động ngoại khóa, cuộc thi tìm hiểu tác hại của thuốc lá; lồng ghép nội dung vào môn Sinh học, Giáo dục công dân và hoạt động trải nghiệm.
Còn theo bà Nguyễn Thị Xuân Hương, Hiệu trưởng Trường THPT Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk), học sinh tiếp cận mạng xã hội sớm, dễ bị ảnh hưởng bởi hình ảnh hút thuốc như một biểu tượng “trưởng thành”. Vì vậy, nhà trường phải giúp các em hiểu rõ hậu quả.
Không chỉ tuyên truyền, Trường THPT Buôn Ma Thuột cũng như hầu hết trường trong tỉnh đã ban hành quy định nghiêm cấm hút thuốc trong khuôn viên, gắn biển “Trường học không khói thuốc”, đưa tiêu chí này vào đánh giá thi đua.
Đặc biệt, vai trò nêu gương của giáo viên được nhấn mạnh. Bởi môi trường sư phạm trong lành sẽ giúp học sinh hình thành thói quen sống lành mạnh ngay từ nhỏ.
“Xây dựng trường học không khói thuốc không chỉ là quy định hành chính mà là trách nhiệm bảo vệ sức khỏe học sinh và tương lai của xã hội”, ông Lưu Tiến Quang nhấn mạnh.
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song ông Quang cũng chỉ ra, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá vẫn đối mặt không ít thách thức, đặc biệt trước sự xuất hiện của thuốc lá điện tử và các sản phẩm mới nhắm vào giới trẻ.
Trong bối cảnh đó, việc huy động sự tham gia của gia đình, nhà trường và toàn xã hội trở thành yếu tố then chốt để tạo nên “lá chắn” bảo vệ thế hệ tương lai trước hiểm họa thuốc lá.
