Virus Nipah quay trở lại châu Á, Bộ Y tế kích hoạt giám sát phòng dịch

(CLO) Sáng 27/1, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã có thông tin chính thức về tình hình dịch bệnh do virus Nipah trên thế giới và công tác phòng, chống dịch tại Việt Nam.

Theo Cục Phòng bệnh, virus Nipah được phát hiện lần đầu vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do virus này lần đầu được ghi nhận trên người tại Bangladesh và sau đó xuất hiện rải rác tại Ấn Độ.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, bệnh do virus Nipah chủ yếu ghi nhận ở quy mô nhỏ, chưa hình thành các ổ dịch lớn, song có tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 40–75% trong số các trường hợp nhập viện. Hiện nay, bệnh chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm cho thấy, trong khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định dương tính.

Bệnh do virus Nipah thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm nhóm A. Virus này chủ yếu lây truyền từ động vật sang người – hiện nay tại Ấn Độ xác định nguồn lây chủ yếu là dơi ăn quả – thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc qua thực phẩm, vật phẩm bị nhiễm virus. Ngoài ra, bệnh cũng có khả năng lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân.



Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 4–14 ngày. Người nhiễm virus Nipah có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; sau đó diễn tiến nặng với các biểu hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh của viêm não cấp tính.

Đến ngày 26/1, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Trước nguy cơ xâm nhập của dịch bệnh, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát, phòng chống dịch tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng; đồng thời sẵn sàng các phương án đáp ứng khi có tình huống phát sinh.

Bộ Y tế cũng cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến dịch bệnh, phối hợp chặt chẽ với WHO và các quốc gia để kịp thời triển khai các biện pháp phòng, chống phù hợp, hiệu quả.

Để chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp sau: Hạn chế đến khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết; tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng dịch và liên hệ ngay với cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, đồng thời hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ.

Bộ Y tế cũng nhấn mạnh việc đảm bảo an toàn thực phẩm, thực hiện ăn chín, uống sôi; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng thực phẩm, đồ uống có dấu hiệu bị động vật như dơi, chim cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống các loại nhựa cây sống hoặc chưa qua chế biến.

Người dân cần hạn chế tiếp xúc gần với các loài động vật có nguy cơ lây truyền cao, đặc biệt là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc hoặc giết mổ động vật.

Khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh, cần sử dụng đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân, đeo khẩu trang, găng tay và thực hiện vệ sinh tay đúng quy định.

Theo Cục Phòng bệnh, virus Nipah được phát hiện lần đầu vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do virus này lần đầu được ghi nhận trên người tại Bangladesh và sau đó xuất hiện rải rác tại Ấn Độ.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết, bệnh do virus Nipah chủ yếu ghi nhận ở quy mô nhỏ, chưa hình thành các ổ dịch lớn, song có tỷ lệ tử vong cao, dao động từ 40–75% trong số các trường hợp nhập viện. Hiện nay, bệnh chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm cho thấy, trong khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định dương tính.

Bệnh do virus Nipah thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm nhóm A. Virus này chủ yếu lây truyền từ động vật sang người – hiện nay tại Ấn Độ xác định nguồn lây chủ yếu là dơi ăn quả – thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc qua thực phẩm, vật phẩm bị nhiễm virus. Ngoài ra, bệnh cũng có khả năng lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân.



Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 4–14 ngày. Người nhiễm virus Nipah có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng; sau đó diễn tiến nặng với các biểu hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh của viêm não cấp tính.

Đến ngày 26/1, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Trước nguy cơ xâm nhập của dịch bệnh, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát, phòng chống dịch tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng; đồng thời sẵn sàng các phương án đáp ứng khi có tình huống phát sinh.

Bộ Y tế cũng cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến dịch bệnh, phối hợp chặt chẽ với WHO và các quốc gia để kịp thời triển khai các biện pháp phòng, chống phù hợp, hiệu quả.

Để chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp sau: Hạn chế đến khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết; tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng dịch và liên hệ ngay với cơ sở y tế nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, đồng thời hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ.

Bộ Y tế cũng nhấn mạnh việc đảm bảo an toàn thực phẩm, thực hiện ăn chín, uống sôi; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng thực phẩm, đồ uống có dấu hiệu bị động vật như dơi, chim cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống các loại nhựa cây sống hoặc chưa qua chế biến.

Người dân cần hạn chế tiếp xúc gần với các loài động vật có nguy cơ lây truyền cao, đặc biệt là dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc hoặc giết mổ động vật.

Khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh, cần sử dụng đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân, đeo khẩu trang, găng tay và thực hiện vệ sinh tay đúng quy định.