Mường Toong kiên trì nâng cao dân trí, bồi đắp nền tảng phát triển bền vững

Chuyển biến từ giáo dục cơ sở

Những năm qua, xã Mường Toong (tỉnh Điện Biên) đứng trước vô vàn khó khăn của một xã vùng cao vừa sáp nhập, địa hình dốc, dân cư phân tán, đời sống còn thiếu thốn. Tuy nhiên, chính quyền xã xác định rõ: nếu không nâng dân trí, không mở rộng cơ hội học tập cho mọi lứa tuổi thì không thể phát triển bền vững. Nhận thức quan trọng đó đã khiến toàn hệ thống chính trị vào cuộc, coi giáo dục là trụ cột của tương lai.

Công tác tuyên truyền được triển khai đến từng bản, từng hộ. Nhiều gia đình trước đây còn e ngại việc cho con đi học xa, nay đã hiểu rõ giá trị của việc học. Chị Giàng Thị Dở, người dân địa phương chia sẻ: “Ngày trước vợ chồng tôi cũng nghĩ học nhiều hay ít cũng làm nương như nhau. Nhưng cán bộ xã, thầy cô xuống bản vận động, giải thích phải có cái chữ mới biết áp dụng kỹ thuật trồng ngô, trồng sắn. Từ đó, tôi cố cho cả ba đứa nhỏ đi học đủ”.

Nhờ sự chuyển biến từ nhận thức người dân, tỷ lệ trẻ 3–5 tuổi ra lớp hằng năm luôn đạt 100%, trẻ 6 tuổi vào lớp 1 cũng đạt 100%. Xã duy trì vững chắc chuẩn phổ cập giáo dục mầm non, tiểu học và THCS mức độ cao. Việc học của con em người dân tộc Mông, Dao, Thái ngày càng ổn định hơn; nhiều học sinh đã có mặt trong các kỳ thi chọn học sinh giỏi của tỉnh, tạo niềm vui và hy vọng mới cho các gia đình vùng cao.

Công tác xóa mù chữ trên địa bàn rộng hơn 23.000 ha là nhiệm vụ đầy thử thách. Tại nhiều bản, các lớp học buổi tối đã trở thành nơi thầy cô và cán bộ kiên trì hướng dẫn từng con chữ cho người dân. Không khí học tập diễn ra giản dị nhưng chan chứa tinh thần cầu tiến.

Bà Lý Thị Sở, người dân trong xã Mường Toong tâm sự: “Tôi đi học chữ từ lúc hơn bốn mươi tuổi. Lúc đầu ngại lắm, sợ cầm bút không nổi. Nhưng thầy cô tận tình quá, lại học cùng bà con trong bản nên tôi theo được. Có chữ rồi, tôi biết đọc giấy tờ, biết xem hướng dẫn trồng quế, mừng lắm”.

Những câu chuyện như bà Sở không còn hiếm ở Mường Toong. Trung tâm học tập cộng đồng luôn mở cửa, tổ chức các lớp bổ túc văn hóa, kỹ năng, tập huấn sản xuất. Người dân tham gia ngày càng đông, đặc biệt là phụ nữ trẻ, nhóm từng ít có cơ hội đến trường. Điều này góp phần giúp xã duy trì chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, đồng thời xây dựng nền tảng vững chắc để phát triển kinh tế – xã hội.

Tạo dựng môi trường học tập toàn diện

Nâng cao dân trí không thể chỉ trông vào trường lớp. Mường Toong đã triển khai nhiều lĩnh vực song song để tạo môi trường học tập toàn diện. Trong y tế, mạng lưới chăm sóc sức khỏe từ xã đến bản được củng cố, giúp trẻ em được tiêm chủng an toàn, người dân được khám bệnh thường xuyên hơn. Nhờ vậy, tình trạng trẻ nghỉ học vì bệnh giảm đáng kể.

Ở lĩnh vực văn hóa – xã hội, 14/24 bản có nhà văn hóa, hệ thống loa truyền thanh và các hoạt động văn nghệ, thể thao thường xuyên diễn ra. Đây không chỉ là nơi sinh hoạt cộng đồng, mà còn là “lớp học thứ hai” để người dân cập nhật thông tin, nâng cao hiểu biết. Anh Vừ A Pó chia sẻ: “Có nhà văn hóa, bà con họp bản, xem truyền hình, nghe cán bộ phổ biến chính sách dễ hơn. Nhiều cái trước đây không hiểu, giờ nghe nhiều thành quen, thành biết”.

Công tác giảm nghèo gắn với nâng cao dân trí cũng đạt kết quả tích cực. Tỷ lệ hộ nghèo giảm gần 5% mỗi năm; hơn 600 căn nhà được hỗ trợ xây dựng, tạo chỗ ở ổn định cho người dân. Nhiều lao động được tham gia đào tạo nghề, đi làm việc ngoài địa phương, mang về nguồn thu nhập giúp gia đình có điều kiện cho con em đến trường đầy đủ hơn.

Đặc biệt, xã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tiếp nhận hơn 1.600 hồ sơ trực tuyến. Điều đó giúp người dân quen dần với môi trường số, mở ra cơ hội lớn để tiếp cận tri thức, dịch vụ và thông tin trong thời đại mới.

Những kết quả đạt được cho thấy Mường Toong đã chọn đúng hướng phát triển: bắt đầu từ giáo dục và tri thức. Việc duy trì 6 trường học với hơn 3.600 học sinh trong điều kiện còn thiếu thốn đòi hỏi nỗ lực rất lớn của đội ngũ giáo viên và chính quyền. Dù tỷ lệ phòng học kiên cố còn thấp, song tinh thần bám bản, bám lớp, sự kiên trì của thầy cô đã tạo niềm tin cho phụ huynh và truyền cảm hứng học tập cho học sinh.

Người dân Mường Toong không chỉ học chữ mà còn học cách thay đổi suy nghĩ, học kỹ thuật sản xuất mới, học để nâng cao đời sống. Chính sự đồng lòng ấy tạo nên thay đổi bền vững. Như lời ông Sùng A Chía ở bản Huổi Lếch: “Bà con chúng tôi mong con cháu sau này không khổ vì thiếu chữ như đời mình. Cho nên có khó mấy cũng phải cho đi học”.

Trong thời gian tới, Mường Toong tiếp tục đặt mục tiêu kiên cố hóa 100% phòng học, nâng tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia lên 85%, duy trì chuẩn xóa mù chữ mức độ 2 và mở rộng đào tạo nghề phù hợp nhu cầu thực tế. Khi tri thức được xem là động lực và giáo dục được đặt ở vị trí trung tâm, Mường Toong sẽ có thêm nhiều cơ hội bứt phá, vững vàng tiến tới mục tiêu xây dựng nông thôn mới.