Nỗ lực xóa mù chữ ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số Nghệ An
2025/12/17 15:49
GD&TĐ - Dù tỷ lệ mù chữ ở Nghệ An không cao, song tại nhiều huyện miền núi, tình trạng mù chữ và tái mù chữ vẫn còn diễn ra.
Nguy cơ tái mù chữ của bà con vùng cao
Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước với dân số hơn 3,4 triệu người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chiếm khoảng 36,3%. Do địa hình chia cắt, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, đời sống sinh hoạt và sản xuất còn nhiều khó khăn, việc phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực miền núi gặp nhiều trở ngại. Đây cũng là nguyên nhân khiến công tác xóa mù chữ trên địa bàn tỉnh, nhất là vùng sâu, vùng xa, còn đối mặt không ít thách thức.
Theo số liệu của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, năm 2023, Nghệ An được công nhận đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2. Công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non trẻ em 5 tuổi. Công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục mức độ 3 và đạt chuẩn phổ cập giáo dục THCS mức độ 1.
Tuy nhiên, toàn tỉnh vẫn còn hơn 16.000 người mù chữ. Cụ thể, có gần 500 người trong độ tuổi 15 - 25 mù chữ, chiếm 0,1%; nhóm tuổi 15 - 35 có hơn 3.500 người, chiếm 0,3%; nhóm tuổi 15 - 60 có hơn 16.000 người mù chữ, chiếm 0,7%.
Dù tỷ lệ mù chữ không cao so với mặt bằng chung, song tại nhiều huyện miền núi của Nghệ An, tình trạng mù chữ và tái mù chữ vẫn còn diễn ra, chủ yếu tập trung ở đồng bào dân tộc thiểu số, phụ nữ lớn tuổi.
Bà Hà Thị Liễu, 63 tuổi ở bản Lam Hợp, xã Tri Lễ, Nghệ An đã 2 lần tham gia lớp học xóa mù chữ do Đoàn Kinh tế- Quốc phòng 4 tổ chức. Trong đó lần thứ 2 là học xóa tái mù chữ. “Do lâu ngày không cầm bút viết nên tôi lại quên nhiều con chữ, vì vậy khi tiếp tục có lớp xóa mù chữ và xóa tái mù chữ, tôi đến đăng ký để học biết thêm cái chữ”, người phụ nữ dân tộc Thái chia sẻ.
Ông Lữ Thành Long – Phó Chủ tịch UBND xã Tri Lễ cho biết, nguyên nhân bắt nguồn từ tập tục văn hóa và điều kiện kinh tế khó khăn, trước đây nhiều gia đình không cho con gái đi học, dẫn đến nhiều phụ nữ người Mông, người Thái trên địa bàn không biết chữ. Các lớp xóa mù chữ được mở hiện nay chính là “cơ hội thứ hai” để phụ nữ vùng cao được tiếp cận con chữ và những kiến thức thiết yếu.
Đẩy mạnh các giải pháp hỗ trợ công tác xóa mù chữ
Những năm qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương xây dựng kế hoạch mở lớp xóa mù chữ, tổ chức giảng dạy và kiểm tra, đánh giá kết quả. Tuy nhiên, việc triển khai vẫn gặp nhiều khó khăn.
Một bộ phận người dân chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa của việc học chữ, thiếu sự tự giác tham gia. Việc huy động và duy trì sĩ số lớp học gặp trở ngại do đa số học viên là phụ nữ trong độ tuổi lao động, thường xuyên đi làm nương rẫy, làm thuê xa nhà, nhất là vào mùa vụ.
Để phù hợp với điều kiện thực tế, các lớp học được bố trí vào buổi tối, từ 19 giờ đến 21 giờ hằng ngày, tạo điều kiện cho học viên vừa lao động sản xuất, vừa tham gia học tập. Mục tiêu của lớp học không chỉ giúp người dân biết đọc, biết viết mà còn biết tính toán những phép tính đơn giản, phục vụ việc mua bán, trao đổi hàng hóa và giao tiếp bằng tiếng phổ thông.
Ngoài những khó khăn từ phía người học, công tác xóa mù chữ ở một số địa phương vẫn chưa đạt hiệu quả như mong muốn do nhận thức của Ban Chỉ đạo chưa đồng đều, công tác điều tra, thống kê đối tượng mù chữ, tái mù chữ chưa chính xác. Nguồn kinh phí dành cho hoạt động này còn hạn chế; trong khi chế độ, chính sách đối với giáo viên và lực lượng tham gia xóa mù chữ chưa thật sự rõ ràng.
Nhằm tháo gỡ vướng mắc, Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An đã ban hành Nghị quyết số 10/2023/NQ-HĐND, quy định một số nội dung và mức chi thực hiện công tác xóa mù chữ và phổ cập giáo dục giai đoạn 2021 - 2030. Tuy nhiên, do chương trình xóa mù chữ kéo dài 5 học kỳ và chỉ được hỗ trợ khi hoàn thành toàn khóa nên vẫn còn nhiều học viên nghỉ giữa chừng khi chưa hoàn thành cả 5 kỳ học.
Trao đổi về các giải pháp trong thời gian tới, ông Nguyễn Mạnh Hà – Trưởng phòng Chính trị tư tưởng – Giáo dục thường xuyên (Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An) cho biết, ngành đang đồng thời triển khai nhiều giải pháp, trong đó chú trọng tăng cường phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Hội Khuyến học, Bộ đội Biên phòng, cùng các già làng, trưởng bản để vận động người mù chữ, tái mù chữ trong độ tuổi đến lớp, đồng thời duy trì sĩ số học viên.
“Việc tổ chức lớp học được bố trí linh hoạt theo điều kiện thực tế như học vào buổi tối, cuối tuần, giữa các mùa vụ lao động. Ngành cũng ưu tiên lựa chọn giáo viên tâm huyết, là người địa phương, biết tiếng dân tộc, am hiểu phong tục, tập quán, đồng thời thực hiện đầy đủ các chế độ chính sách đối với người dạy và người học”, ông Hà nhấn mạnh.
Theo ông Nguyễn Mạnh Hà, xóa mù chữ và chống tái mù chữ là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và sáng tạo. Các lớp học được tổ chức theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, nội dung giảng dạy gắn với đời sống, lao động sản xuất của người học, giúp học viên dễ hiểu, nhớ lâu và áp dụng hiệu quả vào thực tế. Qua đó, từng bước nâng cao dân trí, góp phần phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh.
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/12/17 12:30 (GMT+7)
2026-08-28 03:09
Video ngắn, thủ phạm 'đánh cắp' sự tập trung và cảm xúc của bạn
GD&TĐ - Thường xuyên lướt video ngắn đã trở thành thói quen của nhiều người. Nhưng, xem lâu không chỉ hại mắt mà còn gây ảnh hưởng xấu đến tinh thần của bạn.
2026-08-28 01:47
Sắp xếp cơ sở giáo dục: Tháo gỡ 'điểm nghẽn' để nâng cao chất lượng
GD&TĐ - Thiếu giáo viên, mạng lưới trường lớp chưa hợp lý, nguồn lực phân tán và áp lực đổi mới giáo dục trong giai đoạn phát triển mới đang đặt ra yêu cầu phải tiếp tục sắp xếp hệ thống cơ sở giáo dục.
2026-08-28 01:47
Mở lối việc làm từ giáo dục nghề nghiệp
GD&TĐ - Giáo dục nghề nghiệp gắn với nhu cầu thị trường lao động đang được các nhà trường đặc biệt quan tâm.
2026-08-28 01:46
Chiếu miễn phí nhiều phim điện ảnh đặc sắc dịp Quốc khánh 2/9
GD&TĐ - Từ ngày 27 - 30/8, Trung tâm Chiếu phim Quốc gia tổ chức đợt phim miễn phí nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9.
2026-08-28 01:46
Hà Nội miễn phí tham quan di tích, danh thắng dịp Quốc khánh 2/9
GD&TĐ - Trong ngày Quốc khánh 2/9, du khách sẽ được miễn phí tham quan các danh thắng, di tích lịch sử, công trình văn hóa có thu phí do Hà Nội quản lý.
2026-08-27 16:24
Trường THPT chuyên Thủ Khoa Nghĩa (An Giang) có tân Hiệu trưởng
GD&TĐ - Ông Trần Quốc Vũ được bổ nhiệm giữ chức Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Thủ Khoa Nghĩa (An Giang), nhiệm kỳ 5 năm kể từ ngày ký Quyết định.
2026-08-27 16:23
Hơn 42 tỷ đồng xây dựng, cải tạo Trường Tiểu học Kim Đồng ở Cần Thơ
GD&TĐ - Công trình khởi công nhằm chào mừng Kỷ niệm 81 năm Ngày Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9.
2026-08-27 16:21
Du lịch La Bằng mở hướng sinh kế, tạo việc làm cho lao động địa phương
GD&TĐ - Từ lợi thế thiên nhiên, văn hóa và vùng chè đặc sản, La Bằng đang phát triển du lịch gắn với tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.
