Phát triển mô hình chăm sóc người cao tuổi theo hướng 'sáng đón đi, tối đưa về'

GD&TĐ - Phó Thủ tướng Lê Thành Long đã ký Chỉ thị 35/CT-TTg của Thủ tướng về tăng cường thực hiện công tác người cao tuổi thích ứng với già hóa dân số.



Nâng cao chất lượng công tác người cao tuổi

Chỉ thị nêu, thời gian qua, công tác người cao tuổi đã được Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam và các bộ, ngành, địa phương tích cực triển khai thực hiện, đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện trên các lĩnh vực, góp phần nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần, bảo vệ, chăm sóc và phát huy tiềm năng, vai trò của người cao tuổi trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, phát triển đất nước.

Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đã đạt được, công tác người cao tuổi còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế, chưa phù hợp với tình hình và yêu cầu thực tiễn; mạng lưới các cơ sở chăm sóc người cao tuổi, trung tâm chăm sóc ban ngày, nhà sinh hoạt cộng đồng, các hình thức hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại gia đình còn thiếu, chất lượng, hiệu quả chưa cao…

Để tăng cường, nâng cao chất lượng công tác người cao tuổi, góp phần thích ứng với xu hướng già hóa dân số, thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, tập trung triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp thích ứng với già hóa dân số.

Đồng thời, coi công tác người cao tuổi là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với mục tiêu phát triển bền vững; phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế trong việc kiểm tra, giám sát, đánh giá, báo cáo kết quả thực hiện và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện công tác người cao tuổi.



Ngoài ra, giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung Luật Người cao tuổi, bảo đảm có tầm nhìn chiến lược, khả thi và đồng bộ; phát huy mạnh mẽ vai trò, tiềm năng, tri thức và kinh nghiệm của người cao tuổi trong các lĩnh vực đời sống xã hội, thích ứng với già hóa dân số.

Trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 103/2017/NĐ-CP ngày 12/9/2017 của Chính phủ quy định về việc thành lập, tổ chức, hoạt động, giải thể và quản lý các cơ sở trợ giúp xã hội, bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn.

Hướng dẫn các địa phương phát triển mô hình chăm sóc ban ngày, nhà sinh hoạt cộng đồng theo hướng "sáng đón đi, tối đưa về"; hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại gia đình, cộng đồng và các cơ sở chăm sóc người cao tuổi; đẩy mạnh phát triển các câu lạc bộ cho người cao tuổi và câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ nhà ở phòng, tránh bão, lũ đối với hộ nghèo, cận nghèo. Trong đó, đặc biệt ưu tiên hộ nghèo, cận nghèo có người cao tuổi.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế, Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam hỗ trợ, tạo điều kiện để người cao tuổi tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, khởi nghiệp; chủ trì thực hiện các đề tài, dự án nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo phù hợp.

Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan ưu tiên vận động Liên Hợp Quốc xây dựng Công ước quốc tế về người cao tuổi theo chủ trương của Chính phủ Việt Nam; phối hợp, hỗ trợ Trung ương Hội người cao tuổi Việt Nam tăng cường công tác đối ngoại nhân dân; huy động các nguồn lực nước ngoài hỗ trợ cho công tác người cao tuổi.

Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trung ương Hội người cao tuổi Việt Nam và các bộ, ngành, cơ quan liên quan nghiên cứu, phối hợp xây dựng các mô hình phát triển nền "kinh tế bạc" thích ứng với già hóa dân số tại Việt Nam. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Trung ương Hội người cao tuổi Việt Nam thống nhất thời gian, chuẩn bị chu đáo và tổ chức tốt "Ngày hội người cao tuổi trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ" hằng năm.

UBND các tỉnh, thành phố theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của chính sách, pháp luật đối với người cao tuổi; vận động người dân tham gia BHXH, BHYT, chuẩn bị tích lũy cho tuổi già.

Trình Hội đồng nhân dân cùng cấp xem xét, hoàn thiện cơ chế, chính sách, khuyến khích xã hội hóa, thu hút đầu tư phát triển mạng lưới các cơ sở chăm sóc người cao tuổi ngoài công lập, kết hợp chăm sóc - y tế - phục hồi chức năng trên địa bàn theo quy định.

UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo rà soát, sắp xếp lại các trụ sở, cơ sở vật chất dôi dư để ưu tiên phát triển các trung tâm chăm sóc ban ngày, nhà sinh hoạt cộng đồng và các câu lạc bộ cho người cao tuổi tại xã, phường, đặc khu; thực hiện đồng bộ các giải pháp chăm sóc người cao tuổi tại nhà và cộng đồng, nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc xã hội.

Kiện toàn các ban công tác người cao tuổi; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chính sách pháp luật đối với người cao tuổi.

Thủ tướng đề nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tăng cường tuyên truyền bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi; tham gia hỗ trợ triển khai các nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao cho người cao tuổi bảo đảm thiết thực, hiệu quả, đúng quy định, tạo sự lan tỏa tích cực, sâu rộng trong toàn xã hội.



Nâng cao chất lượng công tác người cao tuổi

Chỉ thị nêu, thời gian qua, công tác người cao tuổi đã được Ủy ban Quốc gia về người cao tuổi Việt Nam và các bộ, ngành, địa phương tích cực triển khai thực hiện, đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện trên các lĩnh vực, góp phần nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần, bảo vệ, chăm sóc và phát huy tiềm năng, vai trò của người cao tuổi trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, phát triển đất nước.

Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả đã đạt được, công tác người cao tuổi còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế, chưa phù hợp với tình hình và yêu cầu thực tiễn; mạng lưới các cơ sở chăm sóc người cao tuổi, trung tâm chăm sóc ban ngày, nhà sinh hoạt cộng đồng, các hình thức hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại gia đình còn thiếu, chất lượng, hiệu quả chưa cao…

Để tăng cường, nâng cao chất lượng công tác người cao tuổi, góp phần thích ứng với xu hướng già hóa dân số, thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, tập trung triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp thích ứng với già hóa dân số.

Đồng thời, coi công tác người cao tuổi là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với mục tiêu phát triển bền vững; phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế trong việc kiểm tra, giám sát, đánh giá, báo cáo kết quả thực hiện và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện công tác người cao tuổi.



Ngoài ra, giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung Luật Người cao tuổi, bảo đảm có tầm nhìn chiến lược, khả thi và đồng bộ; phát huy mạnh mẽ vai trò, tiềm năng, tri thức và kinh nghiệm của người cao tuổi trong các lĩnh vực đời sống xã hội, thích ứng với già hóa dân số.

Trình Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 103/2017/NĐ-CP ngày 12/9/2017 của Chính phủ quy định về việc thành lập, tổ chức, hoạt động, giải thể và quản lý các cơ sở trợ giúp xã hội, bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn.

Hướng dẫn các địa phương phát triển mô hình chăm sóc ban ngày, nhà sinh hoạt cộng đồng theo hướng "sáng đón đi, tối đưa về"; hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại gia đình, cộng đồng và các cơ sở chăm sóc người cao tuổi; đẩy mạnh phát triển các câu lạc bộ cho người cao tuổi và câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ nhà ở phòng, tránh bão, lũ đối với hộ nghèo, cận nghèo. Trong đó, đặc biệt ưu tiên hộ nghèo, cận nghèo có người cao tuổi.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế, Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam hỗ trợ, tạo điều kiện để người cao tuổi tham gia đẩy mạnh chuyển đổi số, khởi nghiệp; chủ trì thực hiện các đề tài, dự án nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo phù hợp.

Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan ưu tiên vận động Liên Hợp Quốc xây dựng Công ước quốc tế về người cao tuổi theo chủ trương của Chính phủ Việt Nam; phối hợp, hỗ trợ Trung ương Hội người cao tuổi Việt Nam tăng cường công tác đối ngoại nhân dân; huy động các nguồn lực nước ngoài hỗ trợ cho công tác người cao tuổi.

Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trung ương Hội người cao tuổi Việt Nam và các bộ, ngành, cơ quan liên quan nghiên cứu, phối hợp xây dựng các mô hình phát triển nền "kinh tế bạc" thích ứng với già hóa dân số tại Việt Nam. Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Trung ương Hội người cao tuổi Việt Nam thống nhất thời gian, chuẩn bị chu đáo và tổ chức tốt "Ngày hội người cao tuổi trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ" hằng năm.

UBND các tỉnh, thành phố theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của chính sách, pháp luật đối với người cao tuổi; vận động người dân tham gia BHXH, BHYT, chuẩn bị tích lũy cho tuổi già.

Trình Hội đồng nhân dân cùng cấp xem xét, hoàn thiện cơ chế, chính sách, khuyến khích xã hội hóa, thu hút đầu tư phát triển mạng lưới các cơ sở chăm sóc người cao tuổi ngoài công lập, kết hợp chăm sóc - y tế - phục hồi chức năng trên địa bàn theo quy định.

UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo rà soát, sắp xếp lại các trụ sở, cơ sở vật chất dôi dư để ưu tiên phát triển các trung tâm chăm sóc ban ngày, nhà sinh hoạt cộng đồng và các câu lạc bộ cho người cao tuổi tại xã, phường, đặc khu; thực hiện đồng bộ các giải pháp chăm sóc người cao tuổi tại nhà và cộng đồng, nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc xã hội.

Kiện toàn các ban công tác người cao tuổi; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chính sách pháp luật đối với người cao tuổi.

Thủ tướng đề nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tăng cường tuyên truyền bảo vệ, chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi; tham gia hỗ trợ triển khai các nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước giao cho người cao tuổi bảo đảm thiết thực, hiệu quả, đúng quy định, tạo sự lan tỏa tích cực, sâu rộng trong toàn xã hội.