Góc nhìn ấn tượng về giáo dục khai phóng

2026/06/02 17:28

GD&TĐ - Ông Lê Đình Hiền - Nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Trường Hoàng Việt (Đắk Lắk) ra mắt 2 cuốn sách về giáo dục khai phóng.

Có lẽ điều đặc biệt nhất ở hai cuốn sách "Giáo dục khai phóng: Triết lý - Kiến trúc - Vận hành" và "Những lát cắt mỏng của giáo dục khai phóng" không nằm ở khái niệm "khai phóng” mà ở chỗ chúng được viết ra từ hành trình làm giáo dục rất thật.

Không phải từ giảng đường đại học, không phải từ một viện nghiên cứu giáo dục mà từ một ngôi trường phổ thông ở Tây Nguyên - nơi mỗi ngày người ta phải giải quyết những câu chuyện đời thường của học sinh, phụ huynh và lớp học.

Lát cắt mỏng của giáo dục khai phóng

Sau hơn 10 năm xây dựng Trường Hoàng Việt, ông Lê Đình Hiền – Nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Trường đã chọn viết về giáo dục không theo cách của một nhà lý luận, mà giống như người đã đi qua nhiều va chạm thực tế và muốn ghi lại điều mình thật sự suy nghĩ.

Ở cuốn "Giáo dục khai phóng: Triết lý – Kiến trúc – Vận hành" giống như nỗ lực hệ thống lại con đường mà tác giả Hoàng Việt đã đi qua.

Vì sao nhà trường chọn giáo dục khai phóng; vì sao chú trọng tự học; vì sao triển khai lớp học đảo ngược, lớp học tự quản; vì sao ứng dụng AI nhưng vẫn đặt con người ở trung tâm và vì sao giáo dục đạo đức, trách nhiệm hay văn hóa trường học lại được xem trọng đến vậy.

Điều đáng chú ý cuốn sách không mang giọng “khẳng định mình đúng”. Tác giả khá thận trọng khi nói về giáo dục khai phóng – một khái niệm hiện nay đôi khi còn gây nhiều tranh luận hoặc dễ bị hiểu khác nhau.

Thay vì cố tạo ra mô hình mang tính “công thức”, cuốn sách thiên về việc mở ra những suy nghĩ, giáo dục nên giúp con người trưởng thành như thế nào trong một thế giới đang thay đổi nhanh? Trong khi đó, những lát cắt mỏng của giáo dục khai phóng lại mang một màu sắc khác hẳn.

Cuốn sách giống những nhịp sống nhỏ bên trong một ngôi trường. Đó có thể là một học sinh đang nghi ngờ chính mình, một người thầy học cách lắng nghe, một lần phản hồi thay vì phán xét, một lớp học yên lặng nhưng thật ra đang suy nghĩ hay những bối rối rất thật của người làm giáo dục trước sự thay đổi của thời đại AI.

Không có những khái niệm lớn, không có giọng diễn thuyết. Chỉ là những lát cắt nhỏ, nhẹ, chậm và nhiều khi rất đời thường nhưng chính sự đời thường ấy khiến người đọc dễ nhìn thấy mình trong đó như người từng đi học, làm cha mẹ, thầy cô hoặc từng trải qua cảm giác không được lắng nghe trong giáo dục.

Có lẽ đây cũng là điểm khiến hai cuốn sách này tạo cảm giác gần gũi hơn nhiều tài liệu giáo dục khác.

Giáo dục như đời sống

Tác giả không cố nói về giáo dục như một hệ thống xa vời mà nhìn giáo dục như đời sống. Ở đó, công nghệ có vai trò của công nghệ, AI có vai trò của AI nhưng cuối cùng điều quan trọng nhất vẫn là con người.

Trong bối cảnh giáo dục đang thay đổi nhanh, khi nhiều nơi nói về đổi mới, công nghệ hay AI, hai cuốn sách lại giữ một cách nhìn khá điềm tĩnh đó là sẵn sàng tiếp cận những điều mới, nhưng luôn đặt câu hỏi liệu điều ấy có thật sự giúp con người học sâu và trưởng thành hơn hay không.

Điều được giữ lại vẫn là những câu hỏi cũ nhưng chưa bao giờ hết quan trọng: Học để làm gì, người thầy có vai trò gì và sau rất nhiều năm đi học, con người có thật sự trưởng thành hơn hay không.

Dù viết về giáo dục, hai cuốn sách vẫn mang lại cảm giác nhẹ và gần hơn là học thuật, không tạo cảm giác nặng về lý thuyết, mà giống như lời gợi mở nhẹ nhàng để người đọc suy nghĩ thêm về việc học và sự trưởng thành của con người trong đời sống hôm nay.

Lát cắt mỏng của giáo dục khai phóng

Ở cuốn "Giáo dục khai phóng: Triết lý – Kiến trúc – Vận hành" giống như nỗ lực hệ thống lại con đường mà tác giả Hoàng Việt đã đi qua.

Có lẽ đây cũng là điểm khiến hai cuốn sách này tạo cảm giác gần gũi hơn nhiều tài liệu giáo dục khác.

Giáo dục như đời sống

Dù viết về giáo dục, hai cuốn sách vẫn mang lại cảm giác nhẹ và gần hơn là học thuật, không tạo cảm giác nặng về lý thuyết, mà giống như lời gợi mở nhẹ nhàng để người đọc suy nghĩ thêm về việc học và sự trưởng thành của con người trong đời sống hôm nay.

Chia sẻ

Theo Hoàng Mỹ

giaoducthoidai.vn

Theo: giaoducthoidai.vn

2026/06/01 18:06 (GMT+7)

Xem thêm Học tập ngoại khoá

Học tập ngoại khoá

Bộ GD&ĐT nhận 185 bài dự thi chính luận và báo cáo viên, tuyên truyền viên giỏi

Học tập ngoại khoá

Nghiên cứu khoa học trở thành động lực phát triển năng lực sinh viên

Học tập ngoại khoá

Trường ĐH Kiên Giang đề xuất giải pháp tăng trưởng cho xã đảo Tiên Hải

Học tập ngoại khoá

Trẻ em TPHCM đón ngày hội thiếu nhi ở khu chợ gần 100 tuổi

Học tập ngoại khoá

Trường Đại học Nông Lâm TPHCM đăng cai hội nghị quốc tế hàng đầu về chăn nuôi

Học tập ngoại khoá

Kịp thời hỗ trợ thí sinh không bỏ lỡ giấc mơ vào 10 sau ca cấp cứu ở Phú Thọ

Mới nhất

2026-06-02 10:31

AI mở rộng không gian sáng tạo cho nghệ thuật số Việt Nam

GD&TĐ - Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra cơ hội sáng tạo mới nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp bách về đào tạo nguồn nhân lực thích ứng với kỷ nguyên số.

2026-06-02 10:31

Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau làm việc với Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển

GD&TĐ - Lãnh đạo tỉnh Cà Mau yêu cầu Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển nghiên cứu mô hình giáo dục mới; xây dựng chương trình, dự án học tập vì cộng đồng.

2026-06-02 10:31

Dồn lực xây trường nội trú liên cấp biên giới trước năm học mới

GD&TĐ - Hàng loạt trường nội trú liên cấp Tiểu học và THCS ở biên giới Nghệ An đang được gấp rút thi công, mục tiêu hoàn thành trước thềm năm học mới.

2026-06-02 10:31

Liêm chính học thuật thời trí tuệ nhân tạo: Xây dựng 'Văn hóa trung thực số'

GD&TĐ - Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, thách thức lớn với nhà trường là xây dựng “văn hóa trung thực số”, nơi sinh viên và giảng viên sử dụng AI minh bạch, có trách nhiệm.

2026-06-02 10:30

Tản mạn: 100 lá thư nhỏ vượt sóng lớn tới Trường Sa

GD&TĐ - 100 bức thư của các em học sinh Trường THCS - THPT Nguyễn Tất Thành (Hà Nội), đã được gửi tới tận tay các chiến sĩ đang công tác tại Trường Sa.

2026-06-02 10:30

Từ trang sách: Hành trình khám phá cuộc sống và vun đắp yêu thương

GD&TĐ - 'Tung tăng ngày hè' là tập truyện dài đầu tay của tác giả Ngô Hường, ghi lại chuyến về quê ngoại của bé Bắp (Thiên Phúc).

2026-06-02 10:30

Hơn 57.000 thí sinh thi môn cuối, tranh suất vào lớp 10 không chuyên ở Phú Thọ

GD&TĐ - Sáng 2/6, hơn 57.000 thí sinh làm bài thi môn Toán, bài thi cuối của Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 ở Phú Thọ.

2026-06-02 10:30

Siêu rau xanh từ… biển

GD&TĐ - Chính trong môi trường độ mặn cao như đầm lầy ven biển, cây măng tây miền biển (salicornia) phát triển mạnh mẽ.

2026-06-02 10:30

Thí sinh TPHCM tự tin với môn Toán lớp 10

GD&TĐ - Nhiều thí sinh tại TPHCM bước vào môn thi cuối với tâm thế khá thoải mái.

2026-06-02 10:30

Sĩ tử An Giang tự tin chinh phục môn Ngữ văn trong Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10

GD&TĐ - Sáng 2/6, hàng chục nghìn thí sinh tại An Giang bước vào môn Ngữ văn trong Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 với tâm thế tự tin và sẵn sàng chinh phục.