Vướng mắc trong sử dụng giáo viên hợp đồng

Gắn bó với nghề dạy học đến nay đã tròn 20 năm, thầy Cao Xuân Tiến – Trường THCS Phúc Sơn (Anh Sơn, Nghệ An) vẫn đang là giáo viên hợp đồng với mức lương tối thiểu vùng 3,4 triệu đồng/tháng. Sau khi trừ đóng bảo hiểm xã hội và đóng góp một số khoản quỹ nội bộ tại trường, thu nhập thực tế mỗi tháng của thầy Tiến chỉ còn gần 2 triệu đồng.

Gia đình thầy Tiến thuộc diện hộ cận nghèo. Vợ thầy không có việc làm ổn định, sức khỏe yếu. Năm ngoái, gia đình thầy liên tiếp gặp biến cố khi con gái bị xuất huyết não, phải điều trị dài ngày tại Hà Nội với chi phí rất lớn. Tiếp đó, 2 trận mưa lũ liên tiếp khiến nhà thầy bị ngập sâu khoảng 1,5 mét, hư hỏng rau màu, vật nuôi và nhiều tài sản.

Thầy Tiến cho biết, bản thân tốt nghiệp Đại học Sư phạm giáo dục chính trị, được UBND huyện Anh Sơn (cũ) ký hợp đồng từ tháng 3/2006. Quá trình công tác, thầy từng 5 lần đạt danh hiệu Giáo viên dạy giỏi cấp huyện; có 11 sáng kiến kinh nghiệm cấp huyện cùng nhiều Giấy khen, giải thưởng của ngành, địa phương.

“Nhiều năm chờ đợi, tôi vẫn chưa có cơ hội được tuyển dụng vào biên chế. Các chế độ phụ cấp như phụ cấp khu vực, phụ cấp đứng lớp, phụ cấp thâm niên, và tiền thưởng theo Nghị định 73 của Chính phủ, tôi cũng không được hưởng vì thuộc diện giáo viên hợp đồng”, thầy Cao Xuân Tiến chia sẻ.

Ông Hoàng Khắc Tam - Hiệu trưởng Trường THCS Phúc Sơn cho biết, nhà trường hiện có 2 giáo viên hợp đồng do huyện (cũ) ký, đều đã có thời gian công tác trên 20 năm. Ngoài thầy Tiến, còn có thầy Nguyễn Cảnh Thành (SN 1973), giáo viên Thể dục, công tác tại trường từ năm 2000. Sau hơn 25 năm dạy học, mức lương thầy Thành nhận được mỗi tháng chỉ hơn 3 triệu đồng.

Mong mỏi lớn nhất của giáo viên hợp đồng và cả ban giám hiệu nhà trường là được tuyển dụng vào biên chế. Tuy nhiên lần tuyển dụng đợt 1 năm học 2025-2026, huyện Anh Sơn (cũ) chỉ có duy nhất 1 chỉ tiêu môn Toán, nên cơ hội của 2 thầy giáo trên gần như không có.

Ông Nguyễn Khắc Tam chia sẻ thêm, ở góc độ nhà trường, việc giữ chân giáo viên hợp đồng gặp vướng mắc khi UBND cấp huyện (đơn vị ký hợp đồng và trả lương) không còn. Trong khi đó, trường cũng không thể chấm dứt hợp đồng vì không phải là đơn vị trực tiếp ký hợp đồng và ra quyết định tuyển dụng.

Tương tự, Trường THCS Tân Thượng Lộc 2 (xã Thiên Nhẫn, Nghệ An) có 2 giáo viên hợp đồng môn Sinh học là cô Hoàng Thị Hoa (SN 1981) và cô Trần Thị Bình Minh (SN 1988), đã ký hợp đồng với huyện Nam Đàn (cũ) từ 13 - 16 năm nay.

Tuy nhiên, trong đợt tuyển dụng mới nhất, toàn huyện Nam Đàn (cũ) chỉ có 1 chỉ tiêu môn Sinh học, ưu tiên giáo viên tốt nghiệp Sư phạm Khoa học Tự nhiên hoặc Sư phạm Sinh học, có bằng loại Khá trở lên. Trong khi đó, cả 2 giáo viên đều tốt nghiệp ngành Sinh học, có Chứng chỉ sư phạm nhưng chỉ đạt bằng Trung bình khá nên không đủ điều kiện dự tuyển.

“Chúng tôi đều tốt nghiệp đại học từ nhiều năm trước. Nếu áp dụng các tiêu chí tuyển dụng như hiện tại sẽ có nhiều thiệt thòi, dù đã tích lũy kinh nghiệm và có thành tích trong giảng dạy”, cô Hoàng Thị Hoa chia sẻ.

Ông Nguyễn Hữu Huy - Hiệu trưởng Trường THCS Tân Thượng Lộc 2 cho biết nhà trường đã có tờ trình gửi UBND xã Vạn An, Sở GD&ĐT Nghệ An xem xét kiến nghị các cấp thẩm quyền cho phép tiếp tục bố trí giáo viên hợp đồng. Vì hiện trường có gần 500 học sinh nhưng chỉ có 2 giáo viên Sinh học và đều là hợp đồng.

Rà soát đội ngũ, đề xuất phương án giải quyết phù hợp

Theo thống kê của Sở GD&ĐT Nghệ An, hiện toàn tỉnh còn hơn 200 giáo viên, nhân viên hợp đồng do cấp huyện (cũ) ký hoặc giao các trường ký hợp đồng. Nhiều trường hợp đã công tác trên 20 năm, có người tới 29 năm, song chủ yếu chỉ hưởng mức lương hợp đồng tương đương bậc 1, thậm chí có nơi chỉ đạt 85% mức lương này.

Thời gian qua, sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, một số xã, phường đã chủ động bố trí nguồn để tiếp tục chi trả lương hợp đồng trong năm 2026. Trong đó, phường Vinh Phú có 8 hợp đồng với tổng lương 67,3 triệu đồng/tháng; xã Văn Hiến có 5 hợp đồng với tiền lương 7,7 triệu đồng/tháng/người đối với giáo viên; và 4,7 triệu đồng/tháng/người đối với nhân viên; xã Hưng Nguyên Nam có 3 hợp đồng với tiền lương 4,7 triệu đồng/tháng/người…

Tuy nhiên, bên cạnh đó, nhiều xã, phường khác không có nguồn hoặc chưa xác định được nguồn kinh phí, ảnh hưởng đến chế độ, quyền lợi người lao động.

Bà Hồ Thị Châu Loan – Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Nghệ An cho biết, nhiều giáo viên, nhân viên hợp đồng đã có quá trình công tác, gắn bó lâu dài tại các đơn vị trường học, góp phần cống hiến năng lực chuyên môn, tâm huyết, trách nhiệm với ngành giáo dục tỉnh nói chung.

Trong kỳ tuyển dụng viên chức vào làm việc tại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, trung học cơ sở công lập đợt 1, năm học 2025-2026, có nhiều giáo viên, nhân viên hợp đồng tham gia ứng tuyển.

Đối với các trường hợp không trúng tuyển hoặc chưa đáp ứng tiêu chí, chưa có chỉ tiêu tuyển dụng, Sở sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị cấp ngành có giải pháp, đề xuất cho phép hợp đồng, đáp ứng yêu cầu dạy học ở các nhà trường.

Hiện Sở GD&ĐT Nghệ An đang phối hợp với Sở Nội vụ, Sở Tài chính triển khai các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh và Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời rà soát nhu cầu hợp đồng lao động theo Nghị định 111/2022/NĐ-CP.

Trên cơ sở đó, Sở sẽ tham mưu UBND tỉnh trình Hội đồng nhân dân tỉnh quyết định số lượng, kinh phí chi trả cho lao động hợp đồng trong các cơ sở giáo dục, đồng thời kiến nghị Trung ương xem xét tăng biên chế để bảo đảm đủ giáo viên theo quy định.

Liên quan đến hơn 200 giáo viên hợp đồng, ông Võ Trọng Hải – Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cũng đề nghị các sở ban ngành phối hợp rà soát để tham mưu, đề xuất UBND tỉnh phương án giải quyết phù hợp. Trong đó, cần phân ra các nhóm cụ thể gồm: giáo viên hợp đồng nằm trong chỉ tiêu do Sở Nội vụ phân bổ; giáo viên hợp đồng do Chủ tịch UBND cấp huyện (cũ) ký và nhóm giáo viên hợp đồng do trường học ký để có giải pháp xử lý từng bước.