Xuân trong lớp học, Tết trong trái tim

Từ lớp học Mỹ, Anh, Australia đến Trung Quốc, Hàn Quốc, học sinh được làm đèn lồng, viết câu đối, múa lân, vừa hiểu phong tục vừa cảm nhận không khí Xuân trong trái tim mình.

Xuất hiện trong lớp học

Ở góc độ phát triển kỹ năng viết, nền tảng học trực tuyến WordSpace (Anh) đã tổng hợp 10 hoạt động sáng tạo lấy cảm hứng từ Tết Nguyên đán, nhằm thu hút cả những học sinh vốn e ngại việc viết lách. Học sinh có thể tự làm “bánh quy may mắn” bằng bìa cứng hoặc vải nỉ và viết lời nhắn bên trong. Các hoạt động khác bao gồm viết kịch về 12 con giáp hoặc sáng tác thơ chúc mừng năm mới theo nhóm, giúp học sinh vừa rèn luyện kỹ năng viết, vừa khám phá các giá trị văn hóa truyền thống.

Trong nhiều thập kỷ qua, người nhập cư từ các nước châu Á như Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc, Philippines... đã ổn định cuộc sống ở khắp nơi trên thế giới. Những khu đô thị lớn như San Francisco, Los Angeles hay Sydney đều hình thành các cộng đồng người châu Á mạnh mẽ, tổ chức lễ hội Tết Nguyên đán rầm rộ hàng năm. Ngày lễ này không chỉ là thời khắc quan trọng đối với người gốc Á, mà còn dần trở thành một phần đời sống đa văn hóa của các đô thị toàn cầu.

Sự hiện diện của các cộng đồng này tạo nhu cầu mở rộng giáo dục, giúp học sinh bản xứ hiểu rõ truyền thống, lịch sử và giá trị văn hóa khác nhau. Trong bối cảnh đó, các trường học và cơ quan giáo dục phương Tây đã phát triển nhiều tài liệu, chương trình giảng dạy và hoạt động liên quan đến Tết Nguyên đán như một phần của giáo dục đa văn hóa.

Tại Mỹ, Tết Nguyên đán không chỉ được kỷ niệm trong cộng đồng gốc châu Á, mà còn xuất hiện trong lớp học Mỹ. Giáo viên phổ thông (K-12) được cung cấp nhiều tài liệu hướng dẫn để giới thiệu về lễ hội này. Học sinh được so sánh truyền thống Tết với các lễ hội khác, tìm hiểu lịch sử người châu Á định cư ở Mỹ và tôn vinh sự đa dạng văn hóa. Một số tài liệu phổ biến còn hướng dẫn cách dạy học về Tết ở San Francisco - nơi người Hoa đã tổ chức lễ hội từ những năm 1850, đồng thời giải thích các truyền thống như múa rồng, phát lì xì hay mặc quần áo màu đỏ.

Đáng chú ý, vào đầu năm 2025, New York trở thành bang đầu tiên đóng cửa toàn bộ hệ thống trường công để công nhận Tết Nguyên đán, phản ánh sự nhìn nhận chính thức và coi ngày lễ này là một phần quan trọng của sự đa dạng văn hóa tại Mỹ.

Với học sinh, việc tìm hiểu Tết Nguyên đán không chỉ là học về một kỳ nghỉ khác biệt, mà còn là cơ hội phân tích các giá trị xã hội, lịch sử và sức sống của truyền thống dân tộc trong một xã hội đa sắc tộc.

Giáo dục đa văn hóa

Tại Australia, Tết Nguyên đán được tích hợp vào các tài nguyên giảng dạy từ cấp tiểu học đến trung học. Hệ thống giáo dục SBS Learn phát hành các tài liệu phù hợp với chương trình học, giúp giáo viên truyền tải kiến thức về lễ hội này.

Nội dung bao gồm câu hỏi thảo luận, trò chơi, hoạt động sáng tạo nghệ thuật và video, giúp học sinh tìm hiểu về truyền thống chúc Tết, âm lịch, các biểu tượng như con giáp trong năm, cũng như ý nghĩa văn hóa đằng sau.

Văn phòng Giáo dục bang New South Wales nhấn mạnh Tết Nguyên đán là phần quan trọng trong giáo dục đa văn hóa, nằm trong kế hoạch “các ngày lễ và sự kiện đa dạng” của lịch năm học. Qua đó, học sinh hiểu rằng Tết không chỉ là ngày nghỉ, mà còn là biểu tượng của sự gắn kết cộng đồng, lịch sử di cư và truyền thống văn hóa phong phú.

Các giờ học thực hành như làm đèn lồng, vẽ tranh theo chủ đề năm con giáp hay đọc sách thiếu nhi về Tết cũng được nhiều trường tổ chức, khuyến khích sự tò mò và tôn trọng văn hóa khác biệt.

Tại Canada, quốc gia có cộng đồng nhập cư châu Á đông đảo, Tết Nguyên đán cũng được kỷ niệm rộng rãi. Ngoài việc học về lễ hội trong lớp, học sinh còn tham gia các hoạt động ngoại khóa như xem múa lân, kịch dân gian và nấu các món ăn truyền thống, góp phần giúp các em trải nghiệm trực tiếp và hiểu sâu hơn về văn hóa Á Đông.

Tết Nguyên đán không chỉ là dịp lễ quan trọng ở nhiều quốc gia châu Á, mà còn trở thành chủ đề giáo dục sinh động trong các trường học Anh, đặc biệt tại các lớp tiểu học và trung học. Nhiều chương trình học tập sáng tạo được thiết kế nhằm giúp học sinh tiếp cận lễ hội này một cách trực quan, hấp dẫn và giàu tính liên văn hóa.

Chị Valerie Hannah, giáo viên một trường tiểu học ở Anh, cho biết cùng với sự đa dạng văn hóa và hội nhập quốc tế, số học sinh nhập cư đang tăng, trong đó nhiều em đến từ châu Á. Vì vậy, vào các tháng 1 và 2 hàng năm, các trường phối hợp với nhiều tổ chức giáo dục triển khai các hoạt động học gắn với không khí Tết Nguyên đán.

Hội đồng Anh (British Council) đã biên soạn bộ tài liệu giáo dục dành riêng cho học sinh tiểu học, gồm kế hoạch bài học, nội dung sinh hoạt tập thể, phiếu bài tập và các tài liệu hỗ trợ theo chủ đề năm con Ngựa (2026). Thông qua bộ tài liệu này, học sinh được giới thiệu các hoạt động truyền thống của Tết Nguyên đán, đồng thời so sánh điểm tương đồng và khác biệt giữa đời sống tại Anh và các nước châu Á.

“Giáo viên sẽ tổ chức các hoạt động thủ công như làm con rối, ngựa gỗ hay cá vàng treo cửa sổ, có hướng dẫn chi tiết bằng mẫu và hình minh họa. Hoạt động này được cả học sinh nhập cư lẫn học sinh bản địa yêu thích”, chị Valerie chia sẻ.

Học sinh mở rộng hiểu biết về các ngày lễ, Tết trên thế giới.

Tài liệu học về Tết Nguyên đán

Ứng dụng học tập PrimaryLeap cung cấp các bài tập nghiên cứu dành cho học sinh tiểu học, khuyến khích các em tìm hiểu đặc điểm, sở thích và tính cách của 12 con vật trong con giáp.

Một phần bài tập về nhà yêu cầu học sinh xác định con giáp của năm sinh và tự đánh giá mức độ phù hợp với tính cách cá nhân. Ngoài ra, nền tảng này còn cung cấp nhiều tài nguyên khác như trò chơi tìm từ, sắp xếp chữ cái, bài đọc hiểu và tranh tô màu theo chủ đề Tết Nguyên đán.

Đối với học sinh trung học, TrueTube - nền tảng cung cấp video và tài liệu giảng dạy cho các môn Giáo dục Tôn giáo, Giáo dục Cá nhân - Xã hội và Giáo dục Công dân tại Anh xây dựng các buổi sinh hoạt tập thể xoay quanh Tết Nguyên đán. Nội dung tập trung vào 12 con giáp, câu chuyện hình thành và các lễ hội gắn với năm mới.

Nền tảng còn đặt ra nhiều câu hỏi thú vị, ví dụ liệu những đặc điểm tính cách gán cho từng con giáp có thực sự chính xác hay không. Các câu chuyện thần thoại dân gian liên quan đến Tết Nguyên đán, như “Truyền thuyết 12 con giáp” kể về cuộc đua do Ngọc Hoàng tổ chức để chọn ra 12 con vật cai quản hạ giới, được sử dụng làm văn bản học nghe, đọc và hiểu.

Để tạo không gian học tập đậm không khí lễ hội, các trường khuyến khích học sinh làm dây cờ Tết, chữ cái khổ lớn để trang trí và trưng bày.

“Thông qua những sáng kiến này, Tết Nguyên đán không chỉ là một lễ hội được ‘giới thiệu’ trong sách vở, mà trở thành trải nghiệm học tập toàn diện, nơi học sinh vừa học kiến thức, vừa rèn kỹ năng, vừa mở rộng hiểu biết về thế giới đa văn hóa xung quanh mình”, chị Valerie Hannah chia sẻ.

Câu đối đỏ là biểu tượng trong ngày Tết.

Trải nghiệm văn hóa Á Đông

Ở chiều ngược lại, các quốc gia châu Á như Trung Quốc, Hàn Quốc cũng đón một lượng lớn sinh viên quốc tế theo học, đồng thời triển khai nhiều hoạt động giúp du học sinh hiểu và trải nghiệm sâu sắc lễ hội Tết Nguyên đán.

Tại Trung Quốc, Đại học Sư phạm Hoa Đông (Thượng Hải) là một trong những trường tổ chức trải nghiệm Tết Nguyên đán cho sinh viên quốc tế từ nhiều quốc gia như Belarus, Kazakhstan… Hằng năm, sinh viên được hướng dẫn viết chữ “Phúc”, dán câu đối đỏ, làm đèn lồng và gói sủi cảo. Những hoạt động này giúp họ trực tiếp trải nghiệm phong tục đón Tết truyền thống, thay vì chỉ học qua sách vở.

Tại Đại học Chiết Giang, trong dịp nghỉ lễ, sinh viên trong nước trở về đoàn tụ với gia đình, còn nhà trường tổ chức các buổi liên hoan cho sinh viên quốc tế để họ chúc mừng năm mới theo phong tục truyền thống, đồng thời vơi đi cảm giác nhớ nhà. Nhiều du học sinh còn được khuyến khích đến thăm nhà bạn bè để trải nghiệm ngày Tết thực tế.

Ở Hàn Quốc, các trường đại học tổ chức nấu món ăn truyền thống, trò chơi dân gian, múa Ganggangsullae - giúp sinh viên quốc tế hiểu rõ hơn về Seollal (Tết Âm lịch theo cách gọi của người Hàn Quốc). Những hoạt động này không chỉ mang tính lễ hội, mà còn là chiến lược hòa nhập văn hóa trong môi trường học tập quốc tế.

Chị Ani Machaidze, sinh viên người Gruzia theo học tại Đại học Chiết Giang, Trung Quốc, chia sẻ: Tất cả bạn người Trung Quốc đều háo hức về nhà nghỉ lễ và nhận lì xì. Tôi cũng nhận được một vài lì xì qua WeChat. Đó là trải nghiệm rất thú vị. Năm nay, tôi sẽ về nhà bạn đón Tết và rất mong chờ đến ngày đó.