Cha gửi tuổi trẻ xuống ruộng, con mang tri thức bước ra đời

Chiều tháng Sáu, trên cánh đồng thôn Phước Thọ 4, xã Ea Phê (Đắk Lắk), ông Nguyễn Phàn tất bật cùng người thân chuẩn bị cho vụ gieo sạ mới.

Đáng lẽ gia đình đã xuống giống từ gần một tuần trước. Thế nhưng năm nay, con gái út bước vào Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 nên mọi công việc đồng áng đều được gác lại.

Vừa đồng hành cùng con gái út trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, ông Nguyễn Phàn tất bật chuẩn bị cho vụ gieo sạ mới.

“Con gái út đi thi, cả nhà đều dành thời gian động viên cháu. Làm ruộng có thể chậm vài ngày, nhưng Kỳ thi của con chỉ diễn ra một lần. Mình làm cha mẹ phải ở bên để con yên tâm”, ông Phàn chia sẻ.

Sinh năm 1968, gắn bó với cây lúa nước từ năm 1990, hơn ba thập kỷ dầm mình trên đồng ruộng giúp ông hiểu rõ giá trị của từng hạt thóc làm ra.

“Đối với nông dân, lúa là hạt ngọc. Nó không chỉ nuôi sống gia đình mà còn nuôi dưỡng tương lai của con cái”, ông nói.

Từ những mùa lúa ấy, vợ chồng ông đã nuôi bốn người con khôn lớn. Ba người con trai đều tốt nghiệp Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh và có công việc ổn định. Người con gái út vừa hoàn thành Kỳ thi tốt nghiệp THPT với mong muốn tiếp tục theo học đại học.

Giống như ông Phàn, một số người dân ở Ea Phê cũng tranh thủ xuống ruộng để chuẩn bị gieo vụ Hè Thu 2026.

Theo ông Phàn, những mùa lúa không chỉ tạo nguồn kinh tế mà còn dạy các con biết trân trọng giá trị lao động và nỗ lực vươn lên bằng con đường học tập.

“Nếu thấy cha mẹ đội nắng, dầm mưa mới làm ra được hạt gạo, các con sẽ hiểu học tập là con đường ngắn nhất để thay đổi cuộc đời”, ông Phàn bộc bạch.

Cách đó không xa, tại thôn Phước Thọ 2, ông Cao Văn Quang vẫn đều đặn ra đồng trên thửa ruộng chưa đầy hai sào đã gắn bó với gia đình hơn 25 năm.

Khoảng 1,7 tấn lúa mỗi vụ không chỉ mang lại những bữa cơm thường ngày mà còn đổi thành sách giáo khoa, tập vở, đồng phục và học phí cho hai người con.

“Có những lúc trong nhà gần như không còn đồng nào. Nhưng đến mùa gặt, vợ chồng tôi lại tính xem bán bao nhiêu lúa để mua sách vở cho con. Cực mấy cũng được, miễn con được học hành”, ông Quang nhớ lại.

Suốt hơn 1/4 thế kỷ, ông Quang vẫn cần mẫn với thửa ruộng để giữ nhịp cho cuộc sống và nuôi dưỡng những đứa con ăn học đầy đủ.

Hiện một người con của ông làm việc trong lĩnh vực ngân hàng tại TP Hồ Chí Minh, người còn lại theo ngành logistics và chuẩn bị khởi nghiệp bằng doanh nghiệp riêng.

Nhưng điều khiến nhiều người xúc động hơn cả là dù các con đã trưởng thành, vợ chồng ông Quang vẫn giữ thói quen lựa những bao gạo ngon nhất gửi lên thành phố.

“Lúa gặt về, vợ chồng tôi xát vừa đủ ăn rồi gửi một phần vào Sài Gòn cho tụi nhỏ. Phần còn lại mới đem bán lấy tiền sinh hoạt”, ông cười hiền.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đã khép lại với gần 35.000 thí sinh Đắk Lắk. Phía sau những phòng thi ấy, có lẽ luôn thấp thoáng bóng dáng của những người cha, người mẹ như ông Nguyễn Phàn hay ông Cao Văn Quang.

Một người sẵn sàng lùi cả mùa gieo sạ để đồng hành cùng con trong kỳ thi quan trọng. Một người dành hơn hai thập kỷ chắt chiu từng hạt lúa để nuôi con ăn học.

Họ có thể không thuộc những công thức hay tác phẩm văn học, nhưng bằng sự hy sinh thầm lặng, họ đã góp phần viết nên hành trình trưởng thành của con cái.

Những giọt mồ hôi rơi theo hạt lúa giống mang theo khát vọng mùa vàng bội thu của nông dân Đắk Lắk.

Chiều xuống trên cánh đồng Ea Phê, những thửa ruộng lại chuẩn bị bước vào vụ mới. Và từ những mùa lúa hôm nay sẽ tiếp tục có những đứa trẻ mang theo tri thức bước ra đời, như cách cha mẹ các em đã gửi cả tuổi trẻ của mình xuống ruộng đồng để vun đắp tương lai.