Học tại nhà 'nhen nhóm' ở Trung Quốc

2026/01/02 10:31

GD&TĐ - Giữa áp lực học tập và thị trường lao động cạnh tranh gay gắt, một số gia đình Trung Quốc lựa chọn hình thức học tại nhà (homeschooling).

Dù còn nhiều tranh cãi và rào cản pháp lý, mô hình này cho thấy nỗ lực tìm kiếm phương pháp giáo dục linh hoạt hơn trong kỷ nguyên AI.

Sau nhiều năm học công lập, cha mẹ Estella, 14 tuổi, sống tại Thượng Hải, quyết định cho con nghỉ học và chuyển sang giáo dục tại nhà. Ở nhà, em không còn phải trải qua áp lực học 10 tiếng mỗi ngày hay những bài kiểm tra căng thẳng.

Phòng khách nhà Estella trở thành lớp học với lịch trình linh hoạt gồm Tiếng Tây Ban Nha trực tuyến, Leo núi, Châm cứu và các môn khoa học có gia sư kèm riêng. Với gia đình nữ sinh, chương trình giáo dục nặng về ghi nhớ và thi cử không còn phù hợp trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, khi kiến thức có thể nhanh chóng bị thay thế hoặc tự động hóa.

Về mặt pháp lý, học tại nhà không được công nhận ở Trung Quốc. Tuy nhiên, chính quyền thường bỏ qua vì số lượng không nhiều. Theo Viện Nghiên cứu Giáo dục Thế kỷ 21, năm 2017 chỉ có khoảng 6 nghìn trẻ em học tại nhà, con số nhỏ so với 145 triệu học sinh tiểu học và trung học trên cả nước. Dù vậy, số lượng này đã tăng trung bình khoảng 30% mỗi năm kể từ 2013, cho thấy một xu hướng âm thầm nhưng rõ rệt.

Những người ủng hộ cho rằng học tại nhà có 3 ưu điểm nổi bật gồm lịch học linh hoạt, cá nhân hóa nội dung và khuyến khích tư duy sáng tạo. Thay vì chạy đua điểm số và thứ hạng, học sinh được khuyến khích phát triển theo sở thích, làm dự án thực tiễn và tham gia hoạt động ngoài trời.

Đi cùng với ủng hộ giáo dục tại nhà là sự hoài nghi mô hình truyền thống. Tại Trung Quốc, bằng đại học không còn là “tấm vé bảo đảm” trong một thị trường lao động bão hòa. Năm 2023, chưa đến 20% cử nhân Đại học Phúc Đán, một trong những trường tốp đầu cả nước, tìm được việc làm ngay sau khi ra trường.

Tỷ lệ thất nghiệp của nhóm 16 - 24 tuổi lên tới 18,9% vào tháng 8/2025, mức cao nhất trong 2 năm. Theo chuyên gia giáo dục Yong Zhao, Trung Quốc đang “sản xuất quá nhiều người có bằng cấp cao trong khi các công việc tương ứng đang biến mất”.

Trong bối cảnh đó, công nghệ AI lại càng làm lung lay niềm tin vào con đường học tập truyền thống. Một số phụ huynh cho rằng, nhiều kiến thức trong lớp học có thể sớm trở nên lỗi thời, trong khi kỹ năng thích ứng, sáng tạo và tự học mới là yếu tố quyết định.

Tuy nhiên, giáo dục tại nhà cũng có nhiều bất lợi. Chị Gong Yimei, 24 tuổi, từng nghỉ học trường công để theo đuổi con đường nghệ thuật. Chị không có nhiều bạn bè bằng tuổi vì chưa từng đi học lớp đông nhưng nhờ có nhiều thời gian tự do, Yimei hiểu bản thân và định hình con đường riêng từ sớm.

Khác với phương Tây, mô hình học tại nhà ở Trung Quốc gần giống một thử nghiệm giáo dục. Đó là cơ hội để cha mẹ tìm kiếm những cách học mới cho con cái nhằm đáp ứng sự thay đổi của thời đại.

Chuyên gia Yong Zhao nhấn mạnh, trong ngắn hạn, học tại nhà chưa thể phổ biến tại Trung Quốc. Tuy nhiên, sự nhen nhóm của mô hình này phản ánh sự chuyển dịch tư duy từ chạy theo thành tích sang chú trọng năng lực cá nhân. Điều này đòi hỏi hệ thống giáo dục công lập phải thay đổi để phù hợp với nhu cầu mới.

Chuyên gia Yong Zhao nhấn mạnh, trong ngắn hạn, học tại nhà chưa thể phổ biến tại Trung Quốc. Tuy nhiên, sự nhen nhóm của mô hình này phản ánh sự chuyển dịch tư duy từ chạy theo thành tích sang chú trọng năng lực cá nhân. Điều này đòi hỏi hệ thống giáo dục công lập phải thay đổi để phù hợp với nhu cầu mới.

Dù còn nhiều tranh cãi và rào cản pháp lý, mô hình này cho thấy nỗ lực tìm kiếm phương pháp giáo dục linh hoạt hơn trong kỷ nguyên AI.

Chuyên gia Yong Zhao nhấn mạnh, trong ngắn hạn, học tại nhà chưa thể phổ biến tại Trung Quốc. Tuy nhiên, sự nhen nhóm của mô hình này phản ánh sự chuyển dịch tư duy từ chạy theo thành tích sang chú trọng năng lực cá nhân. Điều này đòi hỏi hệ thống giáo dục công lập phải thay đổi để phù hợp với nhu cầu mới.

Chia sẻ

Theo The Straits Times

Theo Tú Anh

giaoducthoidai.vn

Theo: giaoducthoidai.vn

2026/01/02 08:15 (GMT+7)

Xem thêm Nhịp điệu cuộc sống

Nhịp điệu cuộc sống

Hà Nội khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị và 3 dự án nhà ở cho thuê

Nhịp điệu cuộc sống

Đề xuất địa điểm tái định cư cho dự án Olympic và Quốc lộ 1A tại Hà Nội

Nhịp điệu cuộc sống

Ấm lòng những suất cơm nghĩa tình mùa thi vùng biên giới

Nhịp điệu cuộc sống

Người phụ nữ 'không còn nước mắt để khóc" tiếp nhận số tiền 209 triệu đồng

Nhịp điệu cuộc sống

Những suất cơm và chuyến xe miễn phí của thầy cô giúp sĩ tử vùng khó

Nhịp điệu cuộc sống

Hai ngày mất cả cha lẫn mẹ, nữ sinh gượng dậy viết tiếp ước mơ

Mới nhất

2026-06-22 10:24

Vinh danh 45 tác phẩm Cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

GD&TĐ - 45 tác phẩm đạt giải tại Cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2026 do Học viện Chính trị khu vực IV phối hợp tổ chức.

2026-06-22 10:24

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ mang lại hy vọng cho người bệnh ung thư

GD&TĐ - Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ làm chủ nhiều kỹ thuật hiện đại, mở thêm cơ hội điều trị cho người bệnh ung thư.

2026-06-22 10:24

Bệnh viện Mắt TPHCM chuyển giao kỹ thuật cho 22 cơ sở

GD&TĐ - Thời gian qua, Bệnh viện Mắt TPHCM Đơn vị đã tổ chức chuyển giao kỹ thuật phẫu thuật khúc xạ cho 22 cơ sở y tế trải dài trên 7 tỉnh thành trên cả nước.

2026-06-22 10:23

Hơn 100 chuyên gia y tế thảo luận về 'kết nối đầu đời' của mẹ và bé tại Đà Nẵng

GD&TĐ - Hội thảo quốc tế do Trường Đại học Phan Châu Trinh tổ chức, mở ra không gian thảo luận chuyên sâu về Tâm lý học Tiền sản và Chu sinh.

2026-06-22 10:23

Những lợi ích kỳ diệu của bóng đá với sức khỏe

GD&TĐ - Bóng đá có những lợi ích kỳ diệu đối với sức khỏe tinh thần và thể chất của bạn như cải thiện chức năng tim mạch, khỏe xương, giảm mỡ bụng...

2026-06-22 10:21

Khám bệnh, trao quà cho 800 người dân và học sinh khó khăn tỉnh Lâm Đồng

Trong hai ngày 19 và 20/6, Hội Chữ thập đỏ TPHCM phối hợp cùng Hội Chữ thập đỏ Bệnh viện Hùng Vương, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lâm Đồng và chính quyền địa phương tổ chức chương trình thăm tặng quà, khám bệnh nhân đạo cho 800 người dân và học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại xã Ninh Gia, tỉnh Lâm Đồng.

2026-06-22 10:20

Ấm lòng học sinh An Giang qua Chương trình 'Bữa ăn trọn vẹn'

GD&TĐ - Xã Bình Mỹ (tỉnh An Giang) tổ chức Chương trình “Bữa ăn trọn vẹn” cho 370 học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.

2026-06-22 10:19

Niềm vui lớn từ Chương trình 'Tiếp bước đến trường' tại vùng biên An Giang

GD&TĐ - 389 học sinh Trường Tiểu học A An Tức (xã Ô Lâm, tỉnh An Giang) được nhận quà "Tiếp sức đến trường" từ Hội xe Vespa & Lambretta cổ TPHCM.

2026-06-22 10:19

Học sinh, sinh viên, giáo viên tham gia 'Hành trình đỏ' tại Cà Mau

GD&TĐ - Qua hơn 1 thập kỷ tổ chức, chương trình Hành trình đỏ đã thu được hơn 1 triệu đơn vị máu hiến tặng, góp phần cứu sống hàng trăm nghìn bệnh nhân.

2026-06-22 10:18

Giờ ra chơi trải nghiệm sáng tạo giúp học sinh phát triển toàn diện

GD&TĐ - Không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi, giờ ra chơi đang được nhiều trường học biến thành không gian trải nghiệm, phát triển năng lực cho HS.