Liên quan đến phản ánh của các cơ quan báo chí về việc mạo danh Khu di tích quốc gia đền Tranh tại xã Ninh Giang, UBND TP Hải Phòng vừa yêu cầu các sở, ngành và địa phương khẩn trương xử lý tình trạng này, báo cáo kết quả trong tháng 4/2026.
UBND TP Hải Phòng giao Sở VHTT&DL tăng cường công tác quản lý nhà nước, chủ động tuyên truyền về di tích quốc gia đền Tranh duy nhất tại thôn Tranh Xuyên, xã Ninh Giang và Lễ hội đền Tranh (Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia).
Thành phố giao Sở VHTT&DL có văn bản đề nghị Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ VHTT&DL) yêu cầu Google maps gỡ bỏ thông tin chỉ dẫn địa điểm của 2 cơ sở tư gia trái phép tại xã Ninh Giang trên bản đồ; hỗ trợ địa phương chỉnh sửa, khắc phục thông tin không chính xác trên Google maps để tránh gây nhầm lẫn cho người dân và du khách có nhu cầu tham quan, chiêm bái di tích quốc gia đền Tranh.
Đồng thời, chính quyền địa phương chỉ rõ các sai phạm, yêu cầu hai tư gia tự tháo dỡ các biển “Đền thờ quan lớn Tuần Tranh” và các biển có tên gọi khác như “Đền cổ (Đền Đoan) Đền thờ quan lớn Tuần Chanh", "Đền cổ Đền chính Đền thờ Quan Đệ ngũ Tuần Chanh" không đúng, gây hiểu nhầm.
Theo báo cáo của Sở VHTT&DL Hải Phòng, hiện nay, tại khu 2, xã Ninh Giang có hai công trình gồm: công trình do bà Hà Thị Thoa quản lý gắn biển “Đền thờ quan lớn Tuần Tranh”; công trình do ông Nguyễn Quang Dư quản lý gắn nhiều biển với các tên gọi như “Đền cổ (Đền Đoan) Đền thờ quan lớn Tuần Chanh", "Đền cổ Đền chính Đền thờ Quan Đệ ngũ Tuần Chanh".
Sở VHTT&DL Hải Phòng nhấn mạnh, hai cơ sở này đều do tư nhân tự đầu tư xây dựng trong giai đoạn năm 2008-2011, không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép xây dựng và hoạt động tín ngưỡng. Vị trí hai công trình trên cũng không phải nơi khởi dựng của di tích đền Tranh (vị trí khởi dựng cách ngã ba sông Tranh khoảng 600m).
Các công trình này không nằm trong danh mục kiểm kê di tích tại Quyết định số 2403/QĐ-UBND ngày 25/6/2025 của UBND tỉnh Hải Dương (nay là UBND thành phố Hải Phòng) nên không phải là di tích theo quy định của Luật Di sản văn hóa.
Sở VHTT&DL Hải Phòng khẳng định tại xã Ninh Giang hiện nay chỉ có đền Tranh, thôn Tranh Xuyên là di tích và đã được Bộ VHTT&DL xếp hạng quốc gia năm 2009; Lễ hội đền Tranh đã được Bộ VHTT&DL ghi vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể năm 2022.
Đền Tranh thờ thủy thần sông Tranh (gọi là Quan lớn Tuần Tranh) theo tín ngưỡng dân gian của cư dân làm nghề trên sông nước.
Theo truyền ngôn trong nhân dân, Đền Tranh lúc đầu là một ngôi miếu nhỏ, sát ngã ba sông, do sông Tranh đổi dòng nên phải chuyển vào phía trong. Căn cứ vào hệ thống bi ký tại đền cho thấy, năm Tự Đức thứ 5 (1852), ngôi đền được trùng tu tôn tạo trên quy mô lớn, có những mảng chạm khắc cầu kỳ, tinh xảo, có tượng Quan lớn Tuần Tranh.
Năm 1887, thực dân Pháp chiếm Hải Dương và Ninh Giang, đóng quân ở thành Đô Giang (nay thuộc xã Ninh Giang) và sử dụng một số công trình kiến trúc để làm nơi đóng quân, trong đó có đền Tranh.
Để nơi thờ cúng được tôn nghiêm, nhân dân đã chuyển đền về dựng tại vị trí doanh trại của Lữ đoàn 513 (Quân khu III) hiện nay.
