3 Luật mới tạo bước ngoặt phát triển giáo dục từ năm 2026
2025/12/12 11:03
(CLO) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi); Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) chính thức được Quốc hội thông qua với nhiều điểm nổi bật.
Quốc hội cũng thông qua 2 Nghị quyết: Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục giai đoạn 2026-2035.
Toàn bộ các Luật và Nghị quyết trên sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Bỏ cấp bằng THCS, áp dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục là từ năm 2026 sẽ không còn cấp bằng tốt nghiệp THCS.
Theo quy định mới, văn bằng trong hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm: Bằng tốt nghiệp THPT, bằng trung học nghề, bằng trung cấp, bằng cao đẳng, bằng cử nhân, bằng thạc sĩ, bằng tiến sĩ và văn bằng của các chương trình đào tạo chuyên sâu thuộc một số lĩnh vực đặc thù.
Học sinh hoàn thành chương trình tiểu học, THCS và đủ điều kiện theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) sẽ được xác nhận hoàn thành chương trình thông qua học bạ, thay vì cấp bằng tốt nghiệp như trước.
Luật cũng quy định Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định một bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất trong cả nước. Chính phủ quy định việc cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh.
Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa chịu trách nhiệm về nội dung, chất lượng thẩm định; Bộ trưởng Bộ GD&ĐT phê duyệt sách giáo khoa sau khi Hội đồng thẩm định đánh giá đạt yêu cầu.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, từ năm học 2026-2027 sẽ áp dụng bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc; Nhà nước cung cấp miễn phí bộ sách giáo khoa dùng chung và hoàn thành vào năm 2030 theo đúng tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Không công nhận tương đương giữa bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa với thạc sĩ, tiến sĩ
Trong Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), vấn đề liên thông và công nhận văn bằng giữa bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa với thạc sĩ, tiến sĩ được dư luận quan tâm. Chính phủ khẳng định, mặc dù đây là đội ngũ có chuyên môn cao, nhưng việc công nhận tương đương giữa văn bằng chuyên khoa và học vị sau đại học không có cơ sở khoa học và không phù hợp thông lệ quốc tế.
Theo đó, các chương trình đào tạo chuyên sâu sau đại học thuộc lĩnh vực sức khỏe sẽ cấp văn bằng bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa và do Bộ Y tế hướng dẫn, tổ chức, quản lý. Các học vị thạc sĩ, tiến sĩ vẫn thuộc hệ thống đào tạo học thuật và có chuẩn đầu ra riêng.
Giữ nguyên mô hình đại học vùng, đẩy mạnh phân cấp và tăng tự chủ
Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) tiếp tục duy trì mô hình đại học vùng, đồng thời yêu cầu rà soát, tinh gọn tổ chức, tăng hiệu quả hoạt động và không làm phát sinh cấp quản lý trung gian. Về tự chủ đại học, Chính phủ nhấn mạnh quan điểm chuyển từ “tự chủ là tự lo” sang cơ chế Nhà nước và cơ sở giáo dục cùng chia sẻ trách nhiệm; đảm bảo quyền tự chủ toàn diện, không phụ thuộc mức độ tự chủ tài chính của từng đơn vị.
Theo đó, phụ cấp ưu đãi nghề được thực hiện theo lộ trình do Chính phủ quy định. Ảnh: Minh Huệ
Bổ sung mô hình trung học nghề, mở rộng cơ hội học tập suốt đời
Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) bổ sung mô hình trung học nghề – bậc học nằm song song với THPT, tích hợp kiến thức cốt lõi của chương trình phổ thông với đào tạo nghề. Đây là bước hoàn thiện hệ thống giáo dục mở, linh hoạt, liên thông; tạo điều kiện để người học lựa chọn con đường phù hợp và có cơ hội học tập suốt đời.
Luật cũng mở rộng đối tượng tham gia giáo dục nghề nghiệp; sửa đổi nhiều quy định liên quan tổ chức, quản trị trường nghề; bảo đảm chất lượng; hợp tác với doanh nghiệp; quản lý tài chính và đầu tư trong giáo dục nghề nghiệp.
Giáo viên được tăng phụ cấp ưu đãi tối thiểu 70%
Quốc hội thông qua nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù để tạo đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Theo đó, từ năm 2026, phụ cấp ưu đãi nghề đối với đội ngũ giáo viên mầm non và phổ thông công lập được thực hiện theo lộ trình Chính phủ quy định, với mức tối thiểu 70% đối với giáo viên, tối thiểu 30% đối với nhân viên; riêng giáo viên công tác tại vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo được hưởng mức 100%.
Quốc hội cũng thông qua 2 Nghị quyết: Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục giai đoạn 2026-2035.
Toàn bộ các Luật và Nghị quyết trên sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.
Bỏ cấp bằng THCS, áp dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục là từ năm 2026 sẽ không còn cấp bằng tốt nghiệp THCS.
Theo quy định mới, văn bằng trong hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm: Bằng tốt nghiệp THPT, bằng trung học nghề, bằng trung cấp, bằng cao đẳng, bằng cử nhân, bằng thạc sĩ, bằng tiến sĩ và văn bằng của các chương trình đào tạo chuyên sâu thuộc một số lĩnh vực đặc thù.
Học sinh hoàn thành chương trình tiểu học, THCS và đủ điều kiện theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) sẽ được xác nhận hoàn thành chương trình thông qua học bạ, thay vì cấp bằng tốt nghiệp như trước.
Bỏ cấp bằng THCS, áp dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc. Ảnh: NB&CL
Luật cũng quy định Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định một bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất trong cả nước. Chính phủ quy định việc cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh.
Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa chịu trách nhiệm về nội dung, chất lượng thẩm định; Bộ trưởng Bộ GD&ĐT phê duyệt sách giáo khoa sau khi Hội đồng thẩm định đánh giá đạt yêu cầu.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, từ năm học 2026-2027 sẽ áp dụng bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc; Nhà nước cung cấp miễn phí bộ sách giáo khoa dùng chung và hoàn thành vào năm 2030 theo đúng tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Không công nhận tương đương giữa bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa với thạc sĩ, tiến sĩ
Trong Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), vấn đề liên thông và công nhận văn bằng giữa bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa với thạc sĩ, tiến sĩ được dư luận quan tâm. Chính phủ khẳng định, mặc dù đây là đội ngũ có chuyên môn cao, nhưng việc công nhận tương đương giữa văn bằng chuyên khoa và học vị sau đại học không có cơ sở khoa học và không phù hợp thông lệ quốc tế.
Theo đó, các chương trình đào tạo chuyên sâu sau đại học thuộc lĩnh vực sức khỏe sẽ cấp văn bằng bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa và do Bộ Y tế hướng dẫn, tổ chức, quản lý. Các học vị thạc sĩ, tiến sĩ vẫn thuộc hệ thống đào tạo học thuật và có chuẩn đầu ra riêng.
Giữ nguyên mô hình đại học vùng, đẩy mạnh phân cấp và tăng tự chủ
Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) tiếp tục duy trì mô hình đại học vùng, đồng thời yêu cầu rà soát, tinh gọn tổ chức, tăng hiệu quả hoạt động và không làm phát sinh cấp quản lý trung gian. Về tự chủ đại học, Chính phủ nhấn mạnh quan điểm chuyển từ “tự chủ là tự lo” sang cơ chế Nhà nước và cơ sở giáo dục cùng chia sẻ trách nhiệm; đảm bảo quyền tự chủ toàn diện, không phụ thuộc mức độ tự chủ tài chính của từng đơn vị.
Theo đó, phụ cấp ưu đãi nghề được thực hiện theo lộ trình do Chính phủ quy định. Ảnh: Minh Huệ
Bổ sung mô hình trung học nghề, mở rộng cơ hội học tập suốt đời
Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) bổ sung mô hình trung học nghề – bậc học nằm song song với THPT, tích hợp kiến thức cốt lõi của chương trình phổ thông với đào tạo nghề. Đây là bước hoàn thiện hệ thống giáo dục mở, linh hoạt, liên thông; tạo điều kiện để người học lựa chọn con đường phù hợp và có cơ hội học tập suốt đời.
Luật cũng mở rộng đối tượng tham gia giáo dục nghề nghiệp; sửa đổi nhiều quy định liên quan tổ chức, quản trị trường nghề; bảo đảm chất lượng; hợp tác với doanh nghiệp; quản lý tài chính và đầu tư trong giáo dục nghề nghiệp.
Giáo viên được tăng phụ cấp ưu đãi tối thiểu 70%
Quốc hội thông qua nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù để tạo đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Theo đó, từ năm 2026, phụ cấp ưu đãi nghề đối với đội ngũ giáo viên mầm non và phổ thông công lập được thực hiện theo lộ trình Chính phủ quy định, với mức tối thiểu 70% đối với giáo viên, tối thiểu 30% đối với nhân viên; riêng giáo viên công tác tại vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo được hưởng mức 100%.
Hơn 10.000 sinh viên được tiếp cận giáo dục về năng lượng xanh và AI
GD&TĐ - Dự án “Vì một hành tinh xanh và Giáo dục AI – Kiến tạo tương lai” giai đoạn 2024 - 2026 mang cơ hội học tập, trải nghiệm cho hơn 10.560 sinh viên.
2026-09-02 14:37
Cuộc thi Hồn Việt qua Ống kính Tuổi trẻ cho học sinh THPT chính thức trở lại
GD&TĐ - Cuộc thi nhiếp ảnh Hồn Việt qua Ống kính Tuổi trẻ 2026 chính thức trở lại với chủ đề “Ánh sáng”, dành cho học sinh THPT từ 16-18 tuổi trên toàn quốc.
2026-09-02 14:37
Những dấu ấn Toán học được kể bằng phiên bản đặc biệt
GD&TĐ - Bộ sưu tập giới hạn “Hoàng Xuân Sính” 2026 có gì đặc biệt khi những công thức Toán học bước ra khỏi trang luận án?
2026-09-02 14:36
Bệnh viện Bình Dân hỗ trợ BVĐK Bà Rịa nâng cao năng lực phẫu thuật, quản trị
GD&TĐ - Bệnh viện Bình Dân triển khai chương trình hỗ trợ toàn diện cho Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa nhằm nâng cao năng lực phẫu thuật và quản lý y tế.
2026-09-02 14:36
4 trường nội trú vùng biên Quảng Ngãi sẵn sàng đón học sinh ngày khai giảng
GD&TĐ - Sau hơn 8 tháng khẩn trương thi công, 4 trường nội trú liên cấp vùng biên Quảng Ngãi cơ bản hoàn thiện, sẵn sàng đón học sinh năm học mới.
2026-09-02 14:35
Trường học rộn ràng không khí chào đón 81 năm Quốc khánh
GD&TĐ - Nhân dịp 81 năm Quốc khánh 2/9, các trường học trên cả nước được trang trí cờ hoa rực rỡ và nhiều hoạt động bổ ích cho học sinh.
2026-09-02 14:35
Mở lối phát triển cho học sinh dân tộc thiểu số từ chính nội lực địa phương
GD&TĐ - Sinh ra trong gia đình vùng cao đông con, cô gái người Thái Thùng Thị Kim Chi vượt khó theo đuổi ước mơ sư phạm.
2026-09-02 14:35
Trao cơ hội để thế hệ trẻ vùng cao phát triển nghề truyền thống của địa phương
GD&TĐ - Lớn lên ở mảnh đất cực Tây của Tổ quốc, nữ sinh người Thái, Đinh Lò My Duyên có ước mơ lan tỏa văn hóa phục trang của đồng bào dân tộc thiểu số.
2026-09-02 14:34
Màn hình không thay được cha mẹ
GD&TĐ - Từ 'bảo mẫu công nghệ', điện thoại, máy tính bảng và tivi có thể trở thành rào cản đối với sự phát triển của trẻ nếu được sử dụng quá mức.
2026-09-02 14:34
Tạo điều kiện cho sinh viên xuất sắc người DTTS vươn tới môi trường học quốc tế
GD&TĐ - Từ bản làng biên giới, nữ sinh người Thái Đào Thị Thanh Huyền vượt ngàn cây số học ngành tâm lý với quyết tâm trở về giúp đỡ học sinh quê hương.
