‘4 đúng, 3 không, 2 tăng cường’ trong tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026

Bài học của địa phương từ thực tiễn tổ chức Kỳ thi

Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, với hơn 109 nghìn thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm nay, Hà Nội dự kiến bố trí khoảng 240 điểm thi. Về cơ bản, điều kiện cơ sở vật chất của các điểm thi tương đối ổn định, thuận lợi cho tổ chức Kỳ thi. Bộ GD&ĐT cũng đã kịp thời ban hành các văn bản hướng dẫn, giúp Thành phố chủ động triển khai nhiệm vụ.

Với một số điểm mới của Kỳ thi, ông Nguyễn Quang Tuấn cho biết, Sở GD&ĐT đã chủ động báo cáo UBND Thành phố và Ban Chỉ đạo. Dự kiến ngày 13/4, Thành phố sẽ tổ chức họp Ban Chỉ đạo để triển khai các nội dung theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT, đồng thời tổ chức tập huấn quy chế thi cho toàn bộ cán bộ làm công tác thi.

Đến thời điểm hiện tại, các công việc chuẩn bị cơ bản bám sát kế hoạch của Bộ và được triển khai tương đối chủ động; việc rà soát các điểm thi đã được thực hiện, cùng với đó là sự phối hợp chặt chẽ với Công an thành phố nhằm bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi.

Đưa kiến nghị, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội mong muốn được nhận đề thi sớm hơn; Bộ GD&ĐT sớm có hướng dẫn chi tiết về tổ chức thi trên máy tính để địa phương chủ động chuẩn bị.

Chia sẻ kinh nghiệm tổ chức Kỳ thi, ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GD&ĐT TP Huế nhấn mạnh đầu tiên đến việc phối hợp giữa các cơ sở giáo dục đại học và các Sở GD&ĐT. Thực tế những năm gần đây cho thấy sự phối hợp giữa cơ sở giáo dục đại học và Sở GD&ĐT ngày càng hiệu quả. Đội ngũ giảng viên đại học được Bộ phân công tham gia công tác kiểm tra tại địa phương đã phối hợp nhịp nhàng, hỗ trợ tích cực cho điểm thi, đặc biệt trong các vấn đề chuyên môn, góp phần bảo đảm Kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc.

Một kinh nghiệm quan trọng khác, theo ông Nguyễn Tân, là sự linh hoạt trong tổ chức thi tại các điểm thi. Trong quá trình thi có thể phát sinh nhiều tình huống bất thường, vì vậy việc tập huấn kỹ lưỡng cho đội ngũ cán bộ làm thi, đặc biệt là lực lượng tại các điểm thi, là hết sức cần thiết.

Đồng thời, cần chuẩn bị đầy đủ điều kiện cơ sở vật chất như máy dự phòng, máy photocopy… để kịp thời xử lý các tình huống như đề thi bị mờ, thiếu trang, nhất là ở các điểm thi vùng xa. Khi có sự chủ động và linh hoạt, các tình huống này đều có thể được xử lý kịp thời, không ảnh hưởng đến quá trình làm bài của thí sinh, qua đó bảo đảm quyền lợi cho các em và sự an toàn chung của kỳ thi.

Bên cạnh đó, công tác thông tin, truyền thông cũng đóng vai trò rất quan trọng. Giám đốc Sở GD&ĐT TP Huế cho rằng, cần chủ động cung cấp đầy đủ thông tin cho xã hội, đặc biệt là thông qua việc gặp mặt báo chí trước kỳ thi, nhằm tuyên truyền rõ về ý nghĩa của Kỳ thi, trách nhiệm của các bên liên quan cũng như các điều kiện tổ chức tại địa phương, từ đó tạo sự đồng thuận của toàn xã hội.

Từ thực tiễn tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT tại TP. Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Văn Phong, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT chia sẻ một số bài học kinh nghiệm. Theo đó, sự chỉ đạo sớm, kịp thời của Bộ GD&ĐT có ý nghĩa rất quan trọng, giúp các địa phương chủ động ngay từ đầu. Việc ban hành sớm các văn bản hướng dẫn kèm theo khung thời gian chi tiết và phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp, đã tạo nhiều thuận lợi trong quá trình triển khai công tác tổ chức Kỳ thi.

Ông Nguyễn Văn Phong cho biết: Ngay từ sớm, Thành phố đã tổ chức tập huấn công tác thi lần thứ nhất sau khi tiếp thu hướng dẫn của Bộ, và tiếp tục tổ chức tập huấn lần thứ hai sau khi kiện toàn Ban Chỉ đạo và Hội đồng thi. Đặc biệt, ngày 8/4, Sở đã tổ chức hội nghị triển khai quy chế thi cho toàn bộ hiệu trưởng các trường THPT và giám đốc các trung tâm, nhằm quán triệt các điểm mới và yêu cầu của Kỳ thi.

Công tác chuẩn bị được thực hiện theo hướng chủ động về cơ sở vật chất, nhân sự và kinh phí; đồng thời rà soát kỹ các điểm thi, phương án in sao, vận chuyển, giao nhận và thu bài thi, bảo đảm an toàn và bảo mật tuyệt đối.

Công tác phối hợp liên ngành được xác định là yếu tố then chốt, với sự tham gia của công an, y tế, điện lực, giao thông và chính quyền địa phương cấp xã, phường. Trong bối cảnh tổ chức theo mô hình mới, việc phối hợp chặt chẽ các xã, phường là rất quan trọng để bảo đảm an toàn Kỳ thi tại từng điểm thi.

Thành phố cũng đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình tổ chức thi, từ đăng ký dự thi, coi thi đến công bố kết quả, đồng thời bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu.

Một nội dung quan trọng khác là công tác tập huấn. Từng vị trí trong kỳ thi như trưởng điểm thi, phó trưởng điểm thi, thư ký, cán bộ coi thi… đều phải được tập huấn kỹ lưỡng, nắm rõ chức trách, nhiệm vụ, bảo đảm không chồng chéo, không đùn đẩy trách nhiệm. Thành phố sẽ tiếp tục tổ chức tập huấn bổ sung cho các đơn vị nhằm bảo đảm sẵn sàng triển khai.

Bên cạnh đó, thành phố yêu cầu tăng cường quản lý nhân sự trong thời gian tổ chức thi, hạn chế tối đa việc nghỉ phép hoặc đi nước ngoài để tránh thiếu hụt lực lượng, bảo đảm đủ nhân sự phục vụ kỳ thi.

Sau khi kết thúc Kỳ thi, cần tổ chức tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm, đồng thời có hình thức khen thưởng đối với tập thể, cá nhân làm tốt và nhắc nhở, chấn chỉnh trường hợp còn hạn chế. Việc lựa chọn nhân sự tham gia các khâu quan trọng như in sao đề thi, coi thi, chấm thi cần bảo đảm đúng năng lực, kinh nghiệm, tránh bố trí người chưa đáp ứng yêu cầu.

Ông Nguyễn Văn Phong kiến nghị Bộ GD&ĐT tiếp tục nâng cấp phần mềm quản lý thi, chấm thi; bổ sung đội ngũ kỹ thuật chuyên trách để hỗ trợ địa phương trong quá trình vận hành hệ thống.

Bà Lâm Thị Kim Liên, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh cho biết, Bộ GD&ĐT đã tổ chức hội nghị tập huấn sớm, tạo điều kiện thuận lợi để các đơn vị chủ động trong công tác chuẩn bị. Việc chuẩn bị sớm có ý nghĩa quan trọng, góp phần quyết định chất lượng và hiệu quả của Kỳ thi.

Bà Lâm Thị Kim Liên đánh giá cao việc Bộ GD&ĐT tiếp tục huy động các trường đại học tham gia công tác kiểm tra tại các địa phương; qua đó tăng cường tính khách quan, minh bạch của Kỳ thi, đồng thời củng cố niềm tin của các sở giáo dục và đào tạo cũng như xã hội.

Từ thực tiễn tham gia các đoàn kiểm tra coi thi và chấm thi cho thấy các địa phương đã có sự chuẩn bị nghiêm túc, bài bản và phối hợp hiệu quả. Tuy nhiên, trong bối cảnh số hóa quy trình tổ chức thi, việc đảm bảo an toàn, chính xác trong từng khâu kỹ thuật là đặc biệt quan trọng, bởi mọi sai sót đều có thể ảnh hưởng đến toàn bộ kỳ thi.

Do đó, bà Lâm Thị Kim Liên cho rằng, yêu cầu đặt ra đối với lực lượng kiểm tra không chỉ là nắm vững quy chế mà còn phải hiểu sâu để có thể xử lý tình huống kịp thời. Quan điểm làm việc của các đoàn kiểm tra là đồng hành, hỗ trợ, phát hiện và khắc phục sai sót ngay từ đầu, không tạo thêm áp lực cho địa phương, nhưng vẫn đảm bảo đúng quy chế.

Công tác lựa chọn nhân sự tham gia đoàn kiểm tra cần được chú trọng, ưu tiên những người có kinh nghiệm, hiểu biết chuyên môn và tác phong nghiêm túc; đồng thời xây dựng quy định nội bộ rõ ràng về kỷ luật, thái độ và quy trình làm việc.

Về phương thức làm việc, cần tuân thủ đúng quy trình của Bộ, đồng thời linh hoạt xin ý kiến khi phát sinh tình huống đặc thù để đảm bảo quyền lợi thí sinh, ví dụ như hỗ trợ các trường hợp đặc biệt trong quá trình làm bài.

Bên cạnh đó, các mô hình, sáng kiến kỹ thuật trong tổ chức thi của các địa phương cần được ghi nhận và nhân rộng nếu đảm bảo đúng quy định, đặc biệt trong các khâu như mã hóa đề thi và tổ chức thi trắc nghiệm.

Đại diện Sở GD&ĐT, cơ sở giáo dục đại học phát biểu tại hội nghị.

Làm tốt “4 đúng, 3 không, 2 tăng cường”

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng ghi nhận, đánh giá cao công tác chủ động tham mưu, tổ chức triển khai của Cục Quản lý Chất lượng, kịp thời ban hành các văn bản, tổ chức triển khai công việc, tiếp tục phát huy tinh thần “từ sớm, từ xa”.

Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Thường trực nhấn mạnh nguyên tắc tổ chức Kỳ thi phải tuyệt đối an toàn, nghiêm túc, khách quan, công bằng, đúng quy chế và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho cán bộ làm công tác coi thi, đặc biệt là thí sinh; không để học sinh nào vì điều kiện đi lại, ăn ở mà không thể dự thi.

Để tổ chức Kỳ thi hiệu quả, Thứ trưởng Thường trực lưu ý tiếp tục thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm như: chỉ đạo tốt công tác dạy học lớp 12, hoàn thành chương trình và tổ chức ôn tập hiệu quả; tổ chức thi thử ít nhất hai lần để đối sánh kết quả với phương châm “thi thử nhưng vận hành thật, ra đề thật, chấm thật”; đồng thời chuẩn bị kỹ lưỡng, từ sớm, từ xa mọi khâu, đặc biệt về cơ sở vật chất và con người - yếu tố quyết định, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến sai sót.

Từ thực tế năm 2025 vẫn còn thí sinh vi phạm quy chế, trong đó có 5 trường hợp sử dụng điện thoại, Thứ trưởng cho rằng điều này cho thấy trách nhiệm của giám thị chưa được thực hiện đầy đủ, vì vậy cần đặc biệt chú trọng lựa chọn và tập huấn đội ngũ.

Thứ trưởng Thường trực đồng thời nhấn mạnh yêu cầu công tác chỉ đạo phải toàn diện, sâu sát, có trọng tâm, trọng điểm. Đặc biệt, trong bối cảnh sáp nhập tỉnh, quy mô quản lý lớn hơn, đòi hỏi lãnh đạo phải bao quát, phân công rõ ràng, kiểm soát tốt tình hình và duy trì chế độ thông tin, báo cáo hiệu quả. Các địa phương cần khẩn trương thành lập Ban Chỉ đạo thi cấp tỉnh và phân công nhiệm vụ cụ thể trong Ban Chỉ đạo.

Bên cạnh đó, công tác phối hợp phải nhịp nhàng, thống nhất. Với quy mô lớn và nhiều lực lượng tham gia của Kỳ thi, cần thực hiện nguyên tắc “sáu rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền, tránh chồng chéo.

Công tác chuyên môn nghiệp vụ cần được thực hiện nghiêm túc ở tất cả các khâu từ dạy học, ôn thi đến tổ chức thi, coi thi, chấm thi… Đặc biệt, chú trọng kiểm tra, thanh tra với quan điểm đồng hành, thúc đẩy phát triển, bảo đảm khách quan, công tâm, nghiêm túc, không gây khó khăn nhưng vẫn giữ vững hiệu lực. Các đoàn kiểm tra phải có bản lĩnh, chuyên môn tốt và thấu hiểu áp lực của địa phương. Việc chấm thi phải tránh bệnh thành tích, bảo đảm công bằng giữa các địa phương. Công tác vận chuyển đề thi thời gian qua đã được cải thiện rõ rệt nhờ phối hợp hiệu quả, bảo đảm an ninh, an toàn, giảm rủi ro.

Công tác truyền thông cần được triển khai chủ động, kịp thời, đúng định hướng; vừa làm rõ tính chất kỳ thi, trách nhiệm pháp lý, vừa lan tỏa những câu chuyện tích cực, tạo tâm thế đây là “ngày hội” của học sinh sau 12 năm học.

Đồng thời, cần chủ động dự báo, lường trước các khó khăn, tình huống phát sinh để có phương án xử lý phù hợp.

Trong công tác chuẩn bị và tổ chức Kỳ thi năm nay, Thứ trưởng tiếp tục nhấn mạnh phương châm “4 đúng, 3 không” cùng với “2 tăng cường”, trong đó “4 đúng” là đúng quy chế, đúng quy trình, đúng chức trách nhiệm vụ, đúng thời điểm xử lý tình huống; “3 không” là không lơ là, chủ quan, không gây căng thẳng quá mức, không tự ý xử lý tình huống bất thường; “2 tăng cường” là tăng cường tinh thần trách nhiệm và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.

Công tác kiểm tra cần được thực hiện từ sớm, từ xa, đồng thời tổng hợp, rút kinh nghiệm và phổ biến rộng rãi để các địa phương cùng cải thiện.

Một trong những mục tiêu quan trọng đặt ra là giảm tối đa số thí sinh vi phạm quy chế, đặc biệt không để xảy ra việc sử dụng thiết bị công nghệ cao để phát tán đề thi.

Với kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm cao của tất cả các lực lượng tham gia, Thứ trưởng Thường trực tin tưởng Kỳ thi sẽ được tổ chức an toàn, nghiêm túc, công bằng, khách quan và đúng quy chế.