Bộ Giáo dục và Đào tạo lý giải việc hạn chế nguyện vọng, tránh 'mưa điểm cộng'

(CLO) PGS.TS Nguyễn Anh Dũng, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết tháng 2/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quy chế tuyển sinh đại học mới, áp dụng cho mùa tuyển sinh năm nay với nhiều điểm điều chỉnh đáng chú ý.

Theo quy chế mới, thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng trên hệ thống đối với các ngành trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non bậc cao đẳng. Các ngành cao đẳng khác thực hiện theo quy chế tuyển sinh cao đẳng riêng.

Đáng lưu ý, thí sinh đăng ký các ngành đào tạo giáo viên phải đặt những ngành này trong 5 nguyện vọng đầu tiên.

Quy chế cũng quy định nguồn tuyển của tất cả các trường đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng là thí sinh có tổng điểm ba môn trong tổ hợp xét tuyển gồm Toán, Ngữ văn và một môn khác đạt từ 15 điểm trở lên.

Những thí sinh không đạt mức điểm này vẫn có thể đăng ký xét tuyển vào bậc cao đẳng, trừ ngành giáo dục mầm non.

Một điểm mới khác là tổng điểm cộng tối đa không vượt quá 3 điểm trên thang điểm 30.

Cụ thể, điểm thưởng cho thí sinh tuyển thẳng từ 0 - 3 điểm; điểm xét thưởng cho thí sinh có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt từ 0 - 1,5 điểm; điểm khuyến khích cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế từ 0 - 1,5 điểm.

Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc làm điểm khuyến khích. Nếu đã được quy đổi sang điểm môn học, thí sinh sẽ không được cộng thêm điểm khuyến khích.



Theo ông Dũng, quy định này nhằm bảo đảm công bằng hơn trong tuyển sinh. Thực tế năm 2025, một số trường đại học áp dụng mức điểm thưởng rất cao, dẫn đến có trường hợp thí sinh đạt 29 điểm vẫn không trúng tuyển vì thua thí sinh có nhiều điểm cộng từ chứng chỉ ngoại ngữ.

Ngoài ra, 3 nhóm ngành gồm khoa học sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề, pháp luật và đào tạo giáo viên sẽ có ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) riêng do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định. Đây cũng là lần đầu tiên nhóm ngành pháp luật được quy định điểm sàn ở cấp bộ.

Về ngưỡng điểm xét tuyển 15 điểm, ông Dũng cho biết quy định này áp dụng cho tất cả các phương thức tuyển sinh, không riêng xét học bạ và cũng không phân bổ chỉ tiêu theo phương thức. Các trường tiếp tục phải quy đổi điểm giữa các phương thức xét tuyển, tránh tình trạng dồn chỉ tiêu cho xét học bạ.

“Trong trường hợp thí sinh không đạt 15 điểm, điều đó không có nghĩa các em không giỏi. Các em vẫn còn nhiều cơ hội học tập ở bậc cao đẳng hoặc hệ giáo dục nghề nghiệp”, ông Dũng nói.

Theo quy chế mới, thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng trên hệ thống đối với các ngành trình độ đại học và ngành giáo dục mầm non bậc cao đẳng. Các ngành cao đẳng khác thực hiện theo quy chế tuyển sinh cao đẳng riêng.

Đáng lưu ý, thí sinh đăng ký các ngành đào tạo giáo viên phải đặt những ngành này trong 5 nguyện vọng đầu tiên.

Quy chế cũng quy định nguồn tuyển của tất cả các trường đại học và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng là thí sinh có tổng điểm ba môn trong tổ hợp xét tuyển gồm Toán, Ngữ văn và một môn khác đạt từ 15 điểm trở lên.

Những thí sinh không đạt mức điểm này vẫn có thể đăng ký xét tuyển vào bậc cao đẳng, trừ ngành giáo dục mầm non.

Một điểm mới khác là tổng điểm cộng tối đa không vượt quá 3 điểm trên thang điểm 30.

Cụ thể, điểm thưởng cho thí sinh tuyển thẳng từ 0 - 3 điểm; điểm xét thưởng cho thí sinh có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt từ 0 - 1,5 điểm; điểm khuyến khích cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế từ 0 - 1,5 điểm.

Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc làm điểm khuyến khích. Nếu đã được quy đổi sang điểm môn học, thí sinh sẽ không được cộng thêm điểm khuyến khích.



Theo ông Dũng, quy định này nhằm bảo đảm công bằng hơn trong tuyển sinh. Thực tế năm 2025, một số trường đại học áp dụng mức điểm thưởng rất cao, dẫn đến có trường hợp thí sinh đạt 29 điểm vẫn không trúng tuyển vì thua thí sinh có nhiều điểm cộng từ chứng chỉ ngoại ngữ.

Ngoài ra, 3 nhóm ngành gồm khoa học sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề, pháp luật và đào tạo giáo viên sẽ có ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) riêng do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định. Đây cũng là lần đầu tiên nhóm ngành pháp luật được quy định điểm sàn ở cấp bộ.

Về ngưỡng điểm xét tuyển 15 điểm, ông Dũng cho biết quy định này áp dụng cho tất cả các phương thức tuyển sinh, không riêng xét học bạ và cũng không phân bổ chỉ tiêu theo phương thức. Các trường tiếp tục phải quy đổi điểm giữa các phương thức xét tuyển, tránh tình trạng dồn chỉ tiêu cho xét học bạ.

“Trong trường hợp thí sinh không đạt 15 điểm, điều đó không có nghĩa các em không giỏi. Các em vẫn còn nhiều cơ hội học tập ở bậc cao đẳng hoặc hệ giáo dục nghề nghiệp”, ông Dũng nói.