Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định không thương mại hóa sách giáo khoa điện tử

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang xây dựng Dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, quy trình chuyển thể và thẩm định sách giáo khoa (SGK) điện tử từ SGK bản in được biên soạn theo Chương trình giáo dục phổ thông.

Dự thảo đã nhận 26 ý kiến góp ý từ các Sở GD&ĐT, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cùng một số bộ, đơn vị liên quan.

Theo dự thảo, SGK điện tử phải bảo đảm các tính năng cơ bản như: tìm kiếm, đánh dấu, ghi chú, phóng to – thu nhỏ nội dung; tương tác ở mức cơ bản (chọn đáp án, kéo – thả, nhập văn bản, nghe lặp lại…).

Hệ thống cho phép tích hợp, cập nhật linh hoạt; có thể liên kết với các hệ thống quản lý học tập theo tiêu chuẩn phổ biến, ứng dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ thực tế ảo.



Đáng chú ý, SGK điện tử không được chèn quảng cáo, nội dung kinh doanh, gợi ý mua sắm hay giới thiệu bên ngoài. Học sinh có thể sử dụng trực tuyến hoặc tải về để học khi không có kết nối Internet ổn định.

Về hạ tầng, dự thảo yêu cầu có biện pháp phòng ngừa và bảo vệ trước các mối đe dọa an ninh mạng; không chứa liên kết độc hại, nội dung phản cảm.

Liên quan đến đề xuất của một số Sở GD&ĐT như Cần Thơ, Cà Mau, Khánh Hòa, Quảng Ninh, Thanh Hóa, TP HCM về việc quy định rõ hơn bảo mật và không thu thập dữ liệu cá nhân học sinh tiểu học.

Bộ GD&ĐT cho biết các yêu cầu này đã được đặt trong khuôn khổ tuân thủ Luật Xuất bản, Luật An ninh mạng và Luật Công nghiệp Công nghệ số.

Bộ khẳng định, trước mắt SGK điện tử chưa quản lý dữ liệu học tập cá nhân, không phát sinh thêm việc thu thập thông tin khi học sinh sử dụng.

Các dữ liệu như số lần truy cập, thời gian học chỉ phục vụ nhu cầu tổ chức dạy học của giáo viên và học sinh, không phải hoạt động giám sát cá nhân. SGK điện tử được coi là một nguồn học liệu.

Về đề xuất bổ sung chức năng theo dõi tiến độ học tập, Bộ cho rằng đây là tính năng phức tạp, gắn với cá nhân hóa và không phù hợp để áp dụng đồng loạt. Việc theo dõi tiến độ học sinh vẫn thuộc trách nhiệm của giáo viên trong quá trình tổ chức dạy học.

Đối với kiến nghị quy định dung lượng tối đa, Bộ nhận định việc ấn định cứng có thể gây khó khăn cho đơn vị chuyển thể và hạn chế cách thể hiện nội dung.

Dự thảo cũng điều chỉnh quy trình thực nghiệm SGK điện tử. Theo đó, đơn vị chuyển thể phải phối hợp với cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức thực nghiệm kỹ thuật, đánh giá trải nghiệm người dùng trên nhóm học sinh, giáo viên đại diện các vùng miền.

Báo cáo thực nghiệm phải nêu rõ các chỉ số về độ trễ, lỗi kỹ thuật, mức độ thuận tiện thao tác, hiệu quả với từng dạng bài. Số tiết thực nghiệm tối thiểu được quy định theo tỷ lệ: Ít nhất 5% tổng số tiết với môn học có từ 105 tiết/năm trở lên; ít nhất 10% với môn học từ 70 đến dưới 105 tiết/năm; ít nhất 15% với các môn, hoạt động giáo dục còn lại.

Hình thức thực nghiệm có thể trực tiếp, trực tuyến, kết hợp hoặc mô phỏng.

Dự thảo Thông tư được kỳ vọng tạo hành lang kỹ thuật rõ ràng cho việc chuyển thể SGK điện tử, bảo đảm tính sư phạm, an toàn dữ liệu và phù hợp thực tiễn triển khai trong nhà trường.

Dự thảo đã nhận 26 ý kiến góp ý từ các Sở GD&ĐT, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cùng một số bộ, đơn vị liên quan.

Theo dự thảo, SGK điện tử phải bảo đảm các tính năng cơ bản như: tìm kiếm, đánh dấu, ghi chú, phóng to – thu nhỏ nội dung; tương tác ở mức cơ bản (chọn đáp án, kéo – thả, nhập văn bản, nghe lặp lại…).

Hệ thống cho phép tích hợp, cập nhật linh hoạt; có thể liên kết với các hệ thống quản lý học tập theo tiêu chuẩn phổ biến, ứng dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ thực tế ảo.



Đáng chú ý, SGK điện tử không được chèn quảng cáo, nội dung kinh doanh, gợi ý mua sắm hay giới thiệu bên ngoài. Học sinh có thể sử dụng trực tuyến hoặc tải về để học khi không có kết nối Internet ổn định.

Về hạ tầng, dự thảo yêu cầu có biện pháp phòng ngừa và bảo vệ trước các mối đe dọa an ninh mạng; không chứa liên kết độc hại, nội dung phản cảm.

Liên quan đến đề xuất của một số Sở GD&ĐT như Cần Thơ, Cà Mau, Khánh Hòa, Quảng Ninh, Thanh Hóa, TP HCM về việc quy định rõ hơn bảo mật và không thu thập dữ liệu cá nhân học sinh tiểu học.

Bộ GD&ĐT cho biết các yêu cầu này đã được đặt trong khuôn khổ tuân thủ Luật Xuất bản, Luật An ninh mạng và Luật Công nghiệp Công nghệ số.

Bộ khẳng định, trước mắt SGK điện tử chưa quản lý dữ liệu học tập cá nhân, không phát sinh thêm việc thu thập thông tin khi học sinh sử dụng.

Các dữ liệu như số lần truy cập, thời gian học chỉ phục vụ nhu cầu tổ chức dạy học của giáo viên và học sinh, không phải hoạt động giám sát cá nhân. SGK điện tử được coi là một nguồn học liệu.

Về đề xuất bổ sung chức năng theo dõi tiến độ học tập, Bộ cho rằng đây là tính năng phức tạp, gắn với cá nhân hóa và không phù hợp để áp dụng đồng loạt. Việc theo dõi tiến độ học sinh vẫn thuộc trách nhiệm của giáo viên trong quá trình tổ chức dạy học.

Đối với kiến nghị quy định dung lượng tối đa, Bộ nhận định việc ấn định cứng có thể gây khó khăn cho đơn vị chuyển thể và hạn chế cách thể hiện nội dung.

Dự thảo cũng điều chỉnh quy trình thực nghiệm SGK điện tử. Theo đó, đơn vị chuyển thể phải phối hợp với cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức thực nghiệm kỹ thuật, đánh giá trải nghiệm người dùng trên nhóm học sinh, giáo viên đại diện các vùng miền.

Báo cáo thực nghiệm phải nêu rõ các chỉ số về độ trễ, lỗi kỹ thuật, mức độ thuận tiện thao tác, hiệu quả với từng dạng bài. Số tiết thực nghiệm tối thiểu được quy định theo tỷ lệ: Ít nhất 5% tổng số tiết với môn học có từ 105 tiết/năm trở lên; ít nhất 10% với môn học từ 70 đến dưới 105 tiết/năm; ít nhất 15% với các môn, hoạt động giáo dục còn lại.

Hình thức thực nghiệm có thể trực tiếp, trực tuyến, kết hợp hoặc mô phỏng.

Dự thảo Thông tư được kỳ vọng tạo hành lang kỹ thuật rõ ràng cho việc chuyển thể SGK điện tử, bảo đảm tính sư phạm, an toàn dữ liệu và phù hợp thực tiễn triển khai trong nhà trường.