Đại biểu Quốc hội mong giảm áp lực thi vào lớp 10 công lập

Cần chuyển biến trong tư duy và hành động

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội khóa XV tại hội trường sáng 4/12, dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, các đại biểu thảo luận về Báo cáo công tác nhiệm kỳ 2021-2026 của Chủ tịch nước, Chính phủ; dự thảo Báo cáo công tác nhiệm kỳ khóa XV của Quốc hội.

Nhiệm kỳ 2021-2025 đánh dấu những bước tiến quan trọng về Giáo dục. Trong đó có nhiều quyết sách quan trọng như Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị; chủ trương luật hóa việc Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 3-5 tuổi; miễn học phí đối với học sinh mầm non và phổ thông; trình Quốc hội Chương trình mục tiêu quốc gia cho giáo dục; xây dựng Luật Nhà giáo trình quốc hội thông qua.

Cơ bản tán thành với các nội dung tổng kết trong báo cáo của Chính phủ trong nhiệm kỳ vừa qua, đại biểu Nguyễn Thị Tuyết Nga (Đoàn Quảng Trị) đánh giá cao nhiều kết quả quan trọng đã nêu trong báo cáo. Điều đó thể hiện sự nỗ lực nghiêm túc, tinh thần đổi mới và trách nhiệm của Chính phủ, đặc biệt là tâm huyết của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT.

Đại biểu Nguyễn Thị Tuyết Nga (Đoàn Quảng Trị). Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội.

Bên cạnh đó, đại biểu cũng nêu nỗi trăn trở cũng là tâm nguyện của đông đảo cử tri về gánh nặng thi cử do vấn đề phân luồng sau THCS còn bất cập trong nhận thức quan điểm và thực thi.

Đề án “Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông giai đoạn 2018-2025” của Chính phủ đặt mục tiêu đến 2025, ít nhất 40% học sinh tốt nghiệp THCS tiếp tục học tập tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp.

Theo ĐBQH Nguyễn Thị Tuyết Nga, phân luồng đang hiểu sai, thực hiện sai và phổ biến trong thực tế theo hướng ai thi trượt vào THPT thì đi học nghề. Tức là phân luồng bị gắn với thất bại, không phải lựa chọn. Đây là kiểu phân luồng cưỡng bức thay vì ai có sở trường, định hướng nghề nghiệp rõ ràng thì chọn con đường phù hợp.

Toàn cảnh phiên thảo luận tại hội trường sáng 4/12. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội.

"Thi vào lớp 10 đang trở thành một kỳ thi quốc gia với áp lực nặng nề. Trong khi đó, THPT là bậc phổ thông, nghĩa là mọi học sinh đều có quyền được học. Việc tỉ lệ học sinh vào THPT còn thấp tại một số địa phương cho thấy, thời gian qua chưa đảm bảo đúng quyền tiếp cận giáo dục phổ thông 12 năm, công bằng trong giáo dục chưa được đảm bảo", đại biểu Tuyết Nga nhận định.

Trên cơ sở thực tế đó, đại biểu Nguyễn Thị Tuyết Nga kiến nghị ngay trong năm học 2026-2027, ngành Giáo dục cần mở rộng cánh cửa vào trường THPT, đầu tư có bài bản cho trung học nghề và tôn trọng quyền lựa chọn của người học. Đồng thời cải tiến thi cử, điều chỉnh lại phương thức tuyển sinh lớp 10 theo hướng giảm áp lực, tăng nhiều cơ hội cho học sinh.

Theo đại biểu Tuyết Nga, phân luồng phải dựa trên sự tự nguyện và năng lực, không biến phân luồng thành “rào cản” từ lớp 9. Xây dựng phân luồng dựa trên quyền học tập, bảo đảm đủ chỗ học THPT công lập để học sinh không bị phân luồng cưỡng bức. Tư duy đã đổi mới, chính sách đã ban hành, song sức mạnh thực thi cần phải đủ để tạo ra chuyển biến rõ ràng.

Nhiều kết quả tích cực

Các đại biểu tham gia thảo luận tại hội trường. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội.

Góp ý vào báo cáo công tác nhiệm kỳ 2021-2026 của Chủ tịch nước, Chính phủ, Quốc hội, đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn Hà Nội) cho rằng, nhiệm kỳ 2021-2025, Nhà nước đã làm được rất nhiều việc to lớn để phát triển đất nước. Trong đó, đại biểu nhấn mạnh, nhiệm kỳ này, Đảng, Nhà nước ta đã làm được rất nhiều việc về an sinh xã hội vì nhân dân, vì con người.

Theo đại biểu Nguyễn Anh Trí, an sinh xã hội ngày càng được bảo đảm, phúc lợi xã hội ngày càng được cải thiện. Các chính sách, giải pháp giảm nghèo bền vững được triển khai đồng bộ, hiệu quả trên tinh thần không để ai bị bỏ lại phía sau. Nhân dân được giúp đỡ kịp thời và xứng đáng trong dịch bệnh, thiên tai.

Tỉ lệ hộ nghèo đa chiều giảm từ 4,4% năm 2021 xuống còn 1,3% năm 2025. Đẩy mạnh được thực hiện đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội, hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước. Số người được hưởng trợ giúp xã hội thường xuyên được mở rộng và đạt trên 3,5 triệu người chỉ trong năm 2025.

"Đặc biệt, học sinh đi học được miễn học phí và sắp đến bệnh nhân được miễn phí khám chữa bệnh. Những chương trình mục tiêu quốc gia lớn cho lĩnh vực Giáo dục đào tạo, Y tế sắp được Quốc hội bấm nút thông qua. Những thành tựu đó là rất cao cả, mang ý nghĩa nhân văn vì đời sống của nhân dân", đại biểu Nguyễn Anh Trí bày tỏ.

Thí sinh dự thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm 2024 tại Hà Nội. Ảnh tư liệu: Đình Tuệ.

Cần chuyển biến trong tư duy và hành động

Theo đại biểu Tuyết Nga, phân luồng phải dựa trên sự tự nguyện và năng lực, không biến phân luồng thành “rào cản” từ lớp 9. Xây dựng phân luồng dựa trên quyền học tập, bảo đảm đủ chỗ học THPT công lập để học sinh không bị phân luồng cưỡng bức. Tư duy đã đổi mới, chính sách đã ban hành, song sức mạnh thực thi cần phải đủ để tạo ra chuyển biến rõ ràng.

Nhiều kết quả tích cực

"Đặc biệt, học sinh đi học được miễn học phí và sắp đến bệnh nhân được miễn phí khám chữa bệnh. Những chương trình mục tiêu quốc gia lớn cho lĩnh vực Giáo dục đào tạo, Y tế sắp được Quốc hội bấm nút thông qua. Những thành tựu đó là rất cao cả, mang ý nghĩa nhân văn vì đời sống của nhân dân", đại biểu Nguyễn Anh Trí bày tỏ.