Đánh giá minh bạch sẽ trở thành động lực để nhà giáo phát huy và cống hiến
2026/07/29 22:35
GD&TĐ - Khi tiêu chí đánh giá đủ minh bạch, áp lực mới trở thành động lực để giáo viên không ngừng đổi mới và cống hiến.
Muốn đánh giá đúng phải có "thước đo" rõ ràng
Nghị định 232/2026/NĐ-CP (Nghị định 232) quy định về vị trí việc làm viên chức được kỳ vọng tạo bước chuyển trong quản trị đội ngũ giáo viên. Song, để chính sách phát huy hiệu quả, ngoài xây dựng khung năng lực còn phải đánh giá sao cho khách quan, minh bạch và phản ánh đúng giá trị của mỗi nhà giáo.
Theo ông Phùng Kim Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Hoàng Diệu (TP Cần Thơ), điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 232 là lần đầu tiên các vị trí việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập được quy định rõ ràng và đầy đủ hơn nhiều so với trước.
Nếu như trước đây việc phân công, đánh giá còn dựa khá nhiều vào quy định chung thì nay mỗi vị trí đều được mô tả cụ thể về nhiệm vụ, trách nhiệm, yêu cầu năng lực cũng như sản phẩm đầu ra phải đạt được. Đây là nền tảng để các cơ sở giáo dục xây dựng hệ thống đánh giá minh bạch và khách quan hơn.
Theo ông, việc đánh giá giáo viên trong thời gian tới sẽ không còn dừng ở cảm nhận hay nhận xét định tính mà phải dựa trên những minh chứng cụ thể gắn với kết quả công việc.
Ông Phùng Kim Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Hoàng Diệu chia sẻ nhiều ý kiến về Nghị định 232.
"Từ khung quy định của Nghị định, nếu các trường xây dựng được hệ thống tiêu chí phù hợp thì việc đánh giá sẽ chính xác hơn rất nhiều so với trước đây", ông Phùng Kim Phú nói.
Tuy nhiên, theo ông, nghị định mới chỉ tạo ra "khung pháp lý", còn điều các trường đang cần là hướng dẫn cụ thể để chuyển các quy định đó thành bộ tiêu chí có thể áp dụng trong thực tế.
Ông cho rằng việc xây dựng hệ thống đánh giá nên được thiết kế theo hướng tương tự KPI, trong đó mỗi nhiệm vụ đều có trọng số, tiêu chí và mức độ hoàn thành rõ ràng.
"Nếu chưa có hướng dẫn cụ thể về cách lượng hóa từng tiêu chí, từng mức độ hoàn thành thì khi triển khai các trường sẽ rất lúng túng. Khó nhất chính là làm sao để cuối cùng có được một bảng đánh giá phản ánh đúng năng lực của từng giáo viên", ông phân tích.
Ông Phùng Kim Phú cho biết thêm, năng lực của giáo viên hiện nay không thể chỉ được nhìn nhận qua một khía cạnh. Đầu tiên là năng lực chuyên môn, thể hiện qua kết quả giảng dạy, minh chứng nghề nghiệp và hiệu quả công việc.
Tiếp đến là năng lực sư phạm, là yếu tố quyết định khả năng truyền đạt, tổ chức hoạt động học tập và giáo dục học sinh. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, năng lực số ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc.
Ông dẫn chứng Bộ GD&ĐT đã ban hành khung năng lực số đối với giáo viên. Vì vậy, trong tương lai, những tiêu chí như ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, kiểm tra đánh giá trên môi trường số hay sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ cần được đưa vào hệ thống đánh giá.
Minh bạch để áp lực trở thành động lực
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm của Nghị định 232 là việc phân chia viên chức thành 5 bậc nghề nghiệp, đồng thời quy định tỷ lệ nhân sự ở các bậc cao nhằm bảo đảm cơ cấu hợp lý.
Theo ông Nguyễn Phúc Viễn, Hiệu trưởng Trường THPT Chợ Gạo (tỉnh Đồng Tháp), quy định này sẽ giúp giáo viên nhìn thấy rõ hơn con đường phát triển nghề nghiệp của mình.
Giáo viên giảng dạy tại trường biên giới tỉnh Đồng Tháp.
Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào thâm niên công tác như trước, việc xếp bậc sẽ gắn với năng lực, vị trí việc làm và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đây là cơ hội để những giáo viên có chuyên môn tốt, nhiều đóng góp được ghi nhận xứng đáng.
"Việc gắn vị trí việc làm với bậc nghề nghiệp và chế độ tiền lương sẽ tạo động lực rất lớn để giáo viên tiếp tục phấn đấu", ông Viễn chia sẻ.
Dù vậy, ông Viễn cũng cho rằng chính quy định giới hạn tỷ lệ ở các bậc cao cũng khiến việc đánh giá trở nên nhạy cảm hơn.
Trong bối cảnh nhiều địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, sắp xếp trường học, số lượng giáo viên có thành tích và kinh nghiệm tập trung về một đơn vị nhiều hơn trước. Điều đó đồng nghĩa với sự cạnh tranh cũng lớn hơn.
"Nếu quy trình đánh giá thiếu khách quan thì rất dễ phát sinh tâm lý so bì hoặc xung đột trong nội bộ", ông Viễn nhìn nhận.
Đây cũng là điều cô Lê Thị Tuyết Nhung, một giáo viên đang công tác ở tỉnh Đồng Tháp băn khoăn. Theo cô, tiêu chí đánh giá phải đủ minh bạch để mọi người đều thấy được sự công bằng.
"Nếu chỉ dựa vào bằng cấp hoặc thâm niên thì sẽ bỏ sót nhiều giáo viên trẻ có năng lực đổi mới. Nhưng nếu quá phụ thuộc vào các danh hiệu thi đua thì cũng rất khó tạo được sự đồng thuận", cô Nhung chia sẻ.
Trong khi đó, thầy Nguyễn Văn Tâm, giáo viên đang công tác ở Đồng Tháp cũng cho rằng chủ trương trả lương theo năng lực là hướng đi phù hợp, song điều giáo viên quan tâm nhất vẫn là sự công tâm của hội đồng đánh giá.
"Ranh giới giữa hoàn thành xuất sắc và hoàn thành tốt nhiều khi rất mong manh. Nếu thiếu tiêu chí cụ thể, người giỏi nhưng ít thể hiện hoặc không khéo trong giao tiếp cũng có thể chịu thiệt", thầy Tâm nói.
Chia sẻ thêm về vấn đề đánh giá, ông Phùng Kim Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Hoàng Diệu (TP Cần Thơ) cho rằng, bản chất của mọi cuộc đánh giá đều tạo ra áp lực. Nhưng ông cũng cho rằng điều quyết định nằm ở chỗ áp lực đó dẫn đến tâm lý tiêu cực hay trở thành động lực để phát triển.
Nghị định 232 mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị đội ngũ viên chức ngành Giáo dục.
"Nếu tiêu chí cụ thể, minh bạch, người làm tốt được ghi nhận, người chưa đạt biết mình cần hoàn thiện ở đâu thì áp lực sẽ trở thành động lực để mỗi giáo viên tiếp tục phấn đấu", ông nói.
Ngược lại, nếu việc đánh giá vẫn mang nặng tính hình thức hoặc phụ thuộc nhiều vào cảm nhận chủ quan thì rất khó tạo được sự khác biệt giữa người làm tốt với người làm chưa tốt.
Theo ông Phùng Kim Phú, chỉ khi mỗi giáo viên được đánh giá bằng một "bức tranh năng lực" đầy đủ thay vì vài tiêu chí rời rạc, việc phân bậc nghề nghiệp mới thực sự phản ánh đúng giá trị của từng người.
Nghị định 232 đã mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị đội ngũ viên chức ngành giáo dục, chuyển từ quản lý theo bằng cấp và thâm niên sang quản lý theo vị trí việc làm và năng lực thực chất.
Tuy nhiên, để tinh thần đó đi vào cuộc sống, điều các nhà trường cần nhất lúc này không chỉ là một khung quy định, mà còn là một "thước đo" đủ khoa học, đủ minh bạch và đủ công bằng. Bởi chỉ khi mọi giáo viên đều tin rằng nỗ lực của mình sẽ được ghi nhận xứng đáng, áp lực từ những cuộc đánh giá mới thực sự trở thành động lực để nâng cao chất lượng giáo dục.
Nghị định 232 là nền tảng để các cơ sở giáo dục xây dựng hệ thống đánh giá minh bạch và khách quan.
Muốn đánh giá đúng phải có "thước đo" rõ ràng
Nghị định 232/2026/NĐ-CP (Nghị định 232) quy định về vị trí việc làm viên chức được kỳ vọng tạo bước chuyển trong quản trị đội ngũ giáo viên. Song, để chính sách phát huy hiệu quả, ngoài xây dựng khung năng lực còn phải đánh giá sao cho khách quan, minh bạch và phản ánh đúng giá trị của mỗi nhà giáo.
Theo ông Phùng Kim Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Hoàng Diệu (TP Cần Thơ), điểm đáng chú ý nhất của Nghị định 232 là lần đầu tiên các vị trí việc làm trong đơn vị sự nghiệp công lập được quy định rõ ràng và đầy đủ hơn nhiều so với trước.
Nếu như trước đây việc phân công, đánh giá còn dựa khá nhiều vào quy định chung thì nay mỗi vị trí đều được mô tả cụ thể về nhiệm vụ, trách nhiệm, yêu cầu năng lực cũng như sản phẩm đầu ra phải đạt được. Đây là nền tảng để các cơ sở giáo dục xây dựng hệ thống đánh giá minh bạch và khách quan hơn.
Theo ông, việc đánh giá giáo viên trong thời gian tới sẽ không còn dừng ở cảm nhận hay nhận xét định tính mà phải dựa trên những minh chứng cụ thể gắn với kết quả công việc.
Ông Phùng Kim Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Hoàng Diệu chia sẻ nhiều ý kiến về Nghị định 232.
"Từ khung quy định của Nghị định, nếu các trường xây dựng được hệ thống tiêu chí phù hợp thì việc đánh giá sẽ chính xác hơn rất nhiều so với trước đây", ông Phùng Kim Phú nói.
Tuy nhiên, theo ông, nghị định mới chỉ tạo ra "khung pháp lý", còn điều các trường đang cần là hướng dẫn cụ thể để chuyển các quy định đó thành bộ tiêu chí có thể áp dụng trong thực tế.
Ông cho rằng việc xây dựng hệ thống đánh giá nên được thiết kế theo hướng tương tự KPI, trong đó mỗi nhiệm vụ đều có trọng số, tiêu chí và mức độ hoàn thành rõ ràng.
"Nếu chưa có hướng dẫn cụ thể về cách lượng hóa từng tiêu chí, từng mức độ hoàn thành thì khi triển khai các trường sẽ rất lúng túng. Khó nhất chính là làm sao để cuối cùng có được một bảng đánh giá phản ánh đúng năng lực của từng giáo viên", ông phân tích.
Ông Phùng Kim Phú cho biết thêm, năng lực của giáo viên hiện nay không thể chỉ được nhìn nhận qua một khía cạnh. Đầu tiên là năng lực chuyên môn, thể hiện qua kết quả giảng dạy, minh chứng nghề nghiệp và hiệu quả công việc.
Tiếp đến là năng lực sư phạm, là yếu tố quyết định khả năng truyền đạt, tổ chức hoạt động học tập và giáo dục học sinh. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, năng lực số ngày càng trở thành yêu cầu bắt buộc.
Ông dẫn chứng Bộ GD&ĐT đã ban hành khung năng lực số đối với giáo viên. Vì vậy, trong tương lai, những tiêu chí như ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, kiểm tra đánh giá trên môi trường số hay sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ cần được đưa vào hệ thống đánh giá.
Minh bạch để áp lực trở thành động lực
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm của Nghị định 232 là việc phân chia viên chức thành 5 bậc nghề nghiệp, đồng thời quy định tỷ lệ nhân sự ở các bậc cao nhằm bảo đảm cơ cấu hợp lý.
Theo ông Nguyễn Phúc Viễn, Hiệu trưởng Trường THPT Chợ Gạo (tỉnh Đồng Tháp), quy định này sẽ giúp giáo viên nhìn thấy rõ hơn con đường phát triển nghề nghiệp của mình.
Giáo viên giảng dạy tại trường biên giới tỉnh Đồng Tháp.
Thay vì phụ thuộc chủ yếu vào thâm niên công tác như trước, việc xếp bậc sẽ gắn với năng lực, vị trí việc làm và kết quả thực hiện nhiệm vụ. Đây là cơ hội để những giáo viên có chuyên môn tốt, nhiều đóng góp được ghi nhận xứng đáng.
"Việc gắn vị trí việc làm với bậc nghề nghiệp và chế độ tiền lương sẽ tạo động lực rất lớn để giáo viên tiếp tục phấn đấu", ông Viễn chia sẻ.
Dù vậy, ông Viễn cũng cho rằng chính quy định giới hạn tỷ lệ ở các bậc cao cũng khiến việc đánh giá trở nên nhạy cảm hơn.
Trong bối cảnh nhiều địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, sắp xếp trường học, số lượng giáo viên có thành tích và kinh nghiệm tập trung về một đơn vị nhiều hơn trước. Điều đó đồng nghĩa với sự cạnh tranh cũng lớn hơn.
"Nếu quy trình đánh giá thiếu khách quan thì rất dễ phát sinh tâm lý so bì hoặc xung đột trong nội bộ", ông Viễn nhìn nhận.
Đây cũng là điều cô Lê Thị Tuyết Nhung, một giáo viên đang công tác ở tỉnh Đồng Tháp băn khoăn. Theo cô, tiêu chí đánh giá phải đủ minh bạch để mọi người đều thấy được sự công bằng.
"Nếu chỉ dựa vào bằng cấp hoặc thâm niên thì sẽ bỏ sót nhiều giáo viên trẻ có năng lực đổi mới. Nhưng nếu quá phụ thuộc vào các danh hiệu thi đua thì cũng rất khó tạo được sự đồng thuận", cô Nhung chia sẻ.
Trong khi đó, thầy Nguyễn Văn Tâm, giáo viên đang công tác ở Đồng Tháp cũng cho rằng chủ trương trả lương theo năng lực là hướng đi phù hợp, song điều giáo viên quan tâm nhất vẫn là sự công tâm của hội đồng đánh giá.
"Ranh giới giữa hoàn thành xuất sắc và hoàn thành tốt nhiều khi rất mong manh. Nếu thiếu tiêu chí cụ thể, người giỏi nhưng ít thể hiện hoặc không khéo trong giao tiếp cũng có thể chịu thiệt", thầy Tâm nói.
Chia sẻ thêm về vấn đề đánh giá, ông Phùng Kim Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Hoàng Diệu (TP Cần Thơ) cho rằng, bản chất của mọi cuộc đánh giá đều tạo ra áp lực. Nhưng ông cũng cho rằng điều quyết định nằm ở chỗ áp lực đó dẫn đến tâm lý tiêu cực hay trở thành động lực để phát triển.
Nghị định 232 mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị đội ngũ viên chức ngành Giáo dục.
"Nếu tiêu chí cụ thể, minh bạch, người làm tốt được ghi nhận, người chưa đạt biết mình cần hoàn thiện ở đâu thì áp lực sẽ trở thành động lực để mỗi giáo viên tiếp tục phấn đấu", ông nói.
Ngược lại, nếu việc đánh giá vẫn mang nặng tính hình thức hoặc phụ thuộc nhiều vào cảm nhận chủ quan thì rất khó tạo được sự khác biệt giữa người làm tốt với người làm chưa tốt.
Theo ông Phùng Kim Phú, chỉ khi mỗi giáo viên được đánh giá bằng một "bức tranh năng lực" đầy đủ thay vì vài tiêu chí rời rạc, việc phân bậc nghề nghiệp mới thực sự phản ánh đúng giá trị của từng người.
Nghị định 232 đã mở ra một cách tiếp cận mới trong quản trị đội ngũ viên chức ngành giáo dục, chuyển từ quản lý theo bằng cấp và thâm niên sang quản lý theo vị trí việc làm và năng lực thực chất.
Tuy nhiên, để tinh thần đó đi vào cuộc sống, điều các nhà trường cần nhất lúc này không chỉ là một khung quy định, mà còn là một "thước đo" đủ khoa học, đủ minh bạch và đủ công bằng. Bởi chỉ khi mọi giáo viên đều tin rằng nỗ lực của mình sẽ được ghi nhận xứng đáng, áp lực từ những cuộc đánh giá mới thực sự trở thành động lực để nâng cao chất lượng giáo dục.
Phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” mùa 2 sáng tạo tranh về bảo vệ môi trường
GD&TĐ - Báo Giáo dục và Thời đại, Cầu Vồng Tuổi thơ phối hợp Elmich Việt Nam phát động cuộc thi “Mình Cùng Sống Xanh” - Mùa 2, khơi dậy tình yêu thiên nhiên và kết nối gia đình qua hành trình sáng tạo.
2026-10-15 08:51
Giảng viên RMIT trực tiếp giảng dạy chương trình AI cho sinh viên DTTS
GD&TĐ - Ngày 17/10 tới đây, tại Trường Đại học Đà Lạt, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Lễ khai giảng Chương trình nâng cao năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho người học dân tộc thiểu số.
2026-10-15 08:50
Nâng cao chất lượng giáo dục từ đổi mới dạy học ngoại ngữ và AI
GD&TĐ - Trường Tiểu học Thành Công phát huy năng lực đội ngũ, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí AI và ngoại ngữ, nâng cao chất lượng giáo dục.
2026-10-15 08:50
Bước đi tiên quyết đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học
GD&TĐ - Khi tiếng Anh từng bước trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, chuẩn hóa năng lực người học là cơ sở theo dõi tiến bộ và định hướng lộ trình phát triển phù hợp.
2026-10-15 08:50
Hành trình ‘gieo chữ, trao nghề’ và bệ phóng sinh kế cho lao động vùng xa TP Huế
GD&TĐ - Một địa điểm dạy học văn hóa kết hợp dạy nghề đã giúp nâng cao tỷ lệ tốt nghiệp, đỗ đại học lẫn tạo sinh kế cho học sinh, học viên vùng xa TP Huế.
2026-10-15 08:49
Đại học Kinh tế Quốc dân khai giảng khóa đào tạo lãnh đạo điều hành cao cấp NEU
GD&TĐ - Khóa đào tạo “Lãnh đạo điều hành cao cấp NEU” được khai giảng ngày 13/10 cho 88 học viên là những nhà lãnh đạo, nhà quản lý và doanh nhân đến từ các doanh nghiệp, tổ chức thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau là cựu sinh viên, học viên của Đại học Kinh tế Quốc dân.
2026-10-15 08:49
Trường nghề đổi mới phương pháp đào tạo, đáp ứng thị trường lao động
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Sơn La đổi mới phương pháp đào tạo, để phù hợp với yêu cầu thị trường lao động, nâng cao nguồn nhân lực.
2026-10-15 08:49
Đưa cơ hội việc làm đến gần người lao động ở cơ sở
GD&TĐ - Các phiên giao dịch việc làm ở Phú Thọ, Tuyên Quang giúp người lao động tiếp cận thông tin tuyển dụng, học nghề và lựa chọn công việc phù hợp.
2026-10-15 08:48
Ứng dụng AI trong giáo dục, lớp học sôi nổi hơn chưa chắc học sinh 'học tốt hơn'
GD&TĐ - Công nghệ thực sự tạo ra giá trị khi được tích hợp vào thiết kế học tập, có sự tham gia của giáo viên, được đánh giá bằng những thay đổi thực chất.
2026-10-15 08:47
Tài liệu giáo dục mầm non được Trường Đại học Sư phạm Hà Nội thẩm định
GD&TĐ -Mới đây, hai bộ tài liệu giáo dục mầm non do Tổ chức VVOB phát triển đã được ĐH Sư Phạm Hà Nội công nhận đủ chuẩn sử dụng, góp phần nâng cao năng lực cho giáo viên và cán bộ quản lý toàn quốc.
