GD&TĐ - Ứng dụng AI trong giáo dục cần đi cùng ý thức bảo vệ dữ liệu, tuân thủ nguyên tắc đạo đức và trách nhiệm của người sử dụng.
Công nghệ càng thuận tiện, trách nhiệm càng lớn
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở thêm nhiều khả năng cho giáo dục. Giáo viên có thể sử dụng công cụ AI để tìm kiếm ý tưởng, hỗ trợ xây dựng học liệu, thiết kế bài giảng; cán bộ quản lý có thêm công cụ hỗ trợ công việc; học sinh cũng ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận công nghệ mới.
Tại Ninh Bình, ứng dụng AI trong quản lý, dạy học đã được triển khai bước đầu. Ngành Giáo dục đồng thời tổ chức bồi dưỡng, tập huấn về công nghệ thông tin, chuyển đổi số, AI và triển khai Khung năng lực số tại các cơ sở giáo dục.
Khi AI được sử dụng rộng hơn, câu chuyện không chỉ nằm ở việc khai thác được bao nhiêu tính năng. Cùng với sự thuận tiện là những yêu cầu về an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm đối với nội dung được tạo ra, sử dụng trong môi trường giáo dục.
Một tình huống tưởng như đơn giản là đưa thông tin lên một công cụ AI để nhờ hỗ trợ cũng cần được cân nhắc nếu trong đó có dữ liệu liên quan đến học sinh. Tương tự, sản phẩm do AI tạo ra khi được sử dụng trong bài giảng, kiểm tra hay hoạt động giáo dục vẫn cần đặt dưới trách nhiệm chuyên môn của giáo viên.
Cô và trò Trường Tiểu học Hải Anh (xã Hải Anh, tỉnh Ninh Bình) trong một giờ học ứng dụng công nghệ thông tin.
Cô Trương Thị Thoa, giáo viên Trường Tiểu học Ý Yên (xã Ý Yên), chia sẻ: “Khi sử dụng AI, tôi nghĩ giáo viên cần quan tâm không chỉ đến việc công cụ có giúp mình làm nhanh hơn hay không, mà còn phải cân nhắc thông tin nào có thể đưa lên hệ thống. Với những dữ liệu liên quan đến học sinh, càng phải thận trọng. Công nghệ hỗ trợ công việc nhưng giáo viên vẫn phải chịu trách nhiệm về nội dung mình lựa chọn và sử dụng trong lớp học”.
Đây cũng là vấn đề được ngành Giáo dục Ninh Bình đặt ra trong định hướng thời gian tới. Ngành khuyến khích ứng dụng AI trong thiết kế bài giảng, kiểm tra, đánh giá, hỗ trợ học sinh và quản trị nhà trường, nhưng phải bảo đảm an toàn, đạo đức, bảo mật dữ liệu và vai trò chủ thể của nhà giáo.
Đặt an toàn vào thước đo năng lực
Sử dụng AI an toàn không chỉ là câu chuyện của công nghệ. Người sử dụng cần có kiến thức và kỹ năng để nhận diện những nguy cơ có thể phát sinh trong môi trường số.
Theo định hướng của ngành Giáo dục Ninh Bình, cùng với tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực số và năng lực sử dụng AI cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, các nội dung về an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhận diện thông tin xấu độc, lừa đảo trực tuyến và sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm cũng được chú trọng.
Trong bối cảnh hồ sơ học tập, học bạ, văn bằng, chứng chỉ và nhiều hoạt động giáo dục được số hóa, yêu cầu bảo vệ dữ liệu càng trở nên quan trọng. Định hướng của ngành cũng xác định rõ trách nhiệm cập nhật, xác thực, bảo vệ và khai thác dữ liệu của từng cấp quản lý và cơ sở giáo dục.
Vì vậy, năng lực số của giáo viên và cán bộ quản lý cần bao gồm khả năng nhận diện dữ liệu cần được bảo vệ, lựa chọn công cụ phù hợp và ý thức được trách nhiệm của mình khi làm việc trong môi trường số.
Thầy Nguyễn Hải Sơn, Hiệu trưởng Trường THCS A Hải Xuân (xã Hải Xuân), cho rằng: “Nhà trường khuyến khích giáo viên tiếp cận công nghệ mới, nhưng sử dụng phải đi cùng trách nhiệm. Giáo viên cần hiểu những thông tin nào phải được bảo vệ, thận trọng khi sử dụng các nền tảng trực tuyến và không phụ thuộc hoàn toàn vào sản phẩm do công nghệ tạo ra. Đây cũng là những nội dung cần được đưa vào bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ”.
Từ góc độ xây dựng chuẩn và công cụ đánh giá, yêu cầu đặt ra không chỉ là đo khả năng thao tác với công nghệ hay sử dụng một công cụ AI. Một người sử dụng thành thạo nhưng chưa nhận diện được nguy cơ về dữ liệu, chưa chú ý tới an toàn thông tin hoặc trách nhiệm nghề nghiệp thì năng lực số, AI vẫn chưa đầy đủ.
Vì thế, các tiêu chí về an toàn, đạo đức, bảo vệ dữ liệu và sử dụng công nghệ có trách nhiệm cần trở thành một phần trong đánh giá năng lực chuyển đổi số, AI của giáo viên và cán bộ quản lý. Kết quả đánh giá cũng có thể giúp nhận diện những nội dung cần tiếp tục bồi dưỡng cho từng nhóm đối tượng.
Định hướng năm học 2026-2027 của Ninh Bình đặt ra yêu cầu từng bước đưa kỹ năng số và năng lực sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm vào hoạt động giáo dục phù hợp với từng cấp học. Điều đó cho thấy yêu cầu này không chỉ dành cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý mà còn gắn với việc hình thành năng lực cho người học.
Cô và trò Trường Tiểu học Bắc Vũ Dương (xã Vũ Dương, tỉnh Ninh Bình) trong ngày khai giảng năm học 2026-2027.
Công nghệ càng thuận tiện, trách nhiệm càng lớn
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở thêm nhiều khả năng cho giáo dục. Giáo viên có thể sử dụng công cụ AI để tìm kiếm ý tưởng, hỗ trợ xây dựng học liệu, thiết kế bài giảng; cán bộ quản lý có thêm công cụ hỗ trợ công việc; học sinh cũng ngày càng có nhiều cơ hội tiếp cận công nghệ mới.
Tại Ninh Bình, ứng dụng AI trong quản lý, dạy học đã được triển khai bước đầu. Ngành Giáo dục đồng thời tổ chức bồi dưỡng, tập huấn về công nghệ thông tin, chuyển đổi số, AI và triển khai Khung năng lực số tại các cơ sở giáo dục.
Khi AI được sử dụng rộng hơn, câu chuyện không chỉ nằm ở việc khai thác được bao nhiêu tính năng. Cùng với sự thuận tiện là những yêu cầu về an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm đối với nội dung được tạo ra, sử dụng trong môi trường giáo dục.
Một tình huống tưởng như đơn giản là đưa thông tin lên một công cụ AI để nhờ hỗ trợ cũng cần được cân nhắc nếu trong đó có dữ liệu liên quan đến học sinh. Tương tự, sản phẩm do AI tạo ra khi được sử dụng trong bài giảng, kiểm tra hay hoạt động giáo dục vẫn cần đặt dưới trách nhiệm chuyên môn của giáo viên.
Cô và trò Trường Tiểu học Hải Anh (xã Hải Anh, tỉnh Ninh Bình) trong một giờ học ứng dụng công nghệ thông tin.
Cô Trương Thị Thoa, giáo viên Trường Tiểu học Ý Yên (xã Ý Yên), chia sẻ: “Khi sử dụng AI, tôi nghĩ giáo viên cần quan tâm không chỉ đến việc công cụ có giúp mình làm nhanh hơn hay không, mà còn phải cân nhắc thông tin nào có thể đưa lên hệ thống. Với những dữ liệu liên quan đến học sinh, càng phải thận trọng. Công nghệ hỗ trợ công việc nhưng giáo viên vẫn phải chịu trách nhiệm về nội dung mình lựa chọn và sử dụng trong lớp học”.
Đây cũng là vấn đề được ngành Giáo dục Ninh Bình đặt ra trong định hướng thời gian tới. Ngành khuyến khích ứng dụng AI trong thiết kế bài giảng, kiểm tra, đánh giá, hỗ trợ học sinh và quản trị nhà trường, nhưng phải bảo đảm an toàn, đạo đức, bảo mật dữ liệu và vai trò chủ thể của nhà giáo.
Đặt an toàn vào thước đo năng lực
Sử dụng AI an toàn không chỉ là câu chuyện của công nghệ. Người sử dụng cần có kiến thức và kỹ năng để nhận diện những nguy cơ có thể phát sinh trong môi trường số.
Theo định hướng của ngành Giáo dục Ninh Bình, cùng với tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực số và năng lực sử dụng AI cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, các nội dung về an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhận diện thông tin xấu độc, lừa đảo trực tuyến và sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm cũng được chú trọng.
Trong bối cảnh hồ sơ học tập, học bạ, văn bằng, chứng chỉ và nhiều hoạt động giáo dục được số hóa, yêu cầu bảo vệ dữ liệu càng trở nên quan trọng. Định hướng của ngành cũng xác định rõ trách nhiệm cập nhật, xác thực, bảo vệ và khai thác dữ liệu của từng cấp quản lý và cơ sở giáo dục.
Vì vậy, năng lực số của giáo viên và cán bộ quản lý cần bao gồm khả năng nhận diện dữ liệu cần được bảo vệ, lựa chọn công cụ phù hợp và ý thức được trách nhiệm của mình khi làm việc trong môi trường số.
Thầy Nguyễn Hải Sơn, Hiệu trưởng Trường THCS A Hải Xuân (xã Hải Xuân), cho rằng: “Nhà trường khuyến khích giáo viên tiếp cận công nghệ mới, nhưng sử dụng phải đi cùng trách nhiệm. Giáo viên cần hiểu những thông tin nào phải được bảo vệ, thận trọng khi sử dụng các nền tảng trực tuyến và không phụ thuộc hoàn toàn vào sản phẩm do công nghệ tạo ra. Đây cũng là những nội dung cần được đưa vào bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ”.
Từ góc độ xây dựng chuẩn và công cụ đánh giá, yêu cầu đặt ra không chỉ là đo khả năng thao tác với công nghệ hay sử dụng một công cụ AI. Một người sử dụng thành thạo nhưng chưa nhận diện được nguy cơ về dữ liệu, chưa chú ý tới an toàn thông tin hoặc trách nhiệm nghề nghiệp thì năng lực số, AI vẫn chưa đầy đủ.
Vì thế, các tiêu chí về an toàn, đạo đức, bảo vệ dữ liệu và sử dụng công nghệ có trách nhiệm cần trở thành một phần trong đánh giá năng lực chuyển đổi số, AI của giáo viên và cán bộ quản lý. Kết quả đánh giá cũng có thể giúp nhận diện những nội dung cần tiếp tục bồi dưỡng cho từng nhóm đối tượng.
Định hướng năm học 2026-2027 của Ninh Bình đặt ra yêu cầu từng bước đưa kỹ năng số và năng lực sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm vào hoạt động giáo dục phù hợp với từng cấp học. Điều đó cho thấy yêu cầu này không chỉ dành cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý mà còn gắn với việc hình thành năng lực cho người học.
Dạy trẻ hiểu văn hóa quê mình từ những bài học gần gũi
GD&TĐ - Từ trang phục, tiếng nói đến trò chơi dân gian, Trường Tiểu học Thanh Nưa đưa văn hóa quê hương vào từng bài học.
2026-11-16 10:26
Nâng cao hiệu quả truyền thông trong giáo dục nghề nghiệp
GD&TĐ - Ngày 16/11, Báo GD&TĐ phối hợp với Cục GDNN-GDTX (Bộ GD&ĐT) tổ chức tập huấn truyền thông và triển lãm về GDNN tại Thái Nguyên.
2026-11-16 10:26
Dạy Toán bằng tiếng Anh ‘cộng hưởng’ giữa kinh nghiệm và sức trẻ
GD&TĐ - Khi triển khai dạy học môn Toán bằng tiếng Anh sẽ góp phần giúp học sinh phát triển tư duy, lập luận và giải quyết vấn đề.
2026-11-16 10:25
Lào Cai sẵn sàng cho một kỷ nguyên bứt phá mới dựa trên tri thức và công nghệ
GD&TĐ - Ngày 16/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Lào Cai (phường Yên Bái), diễn ra Hội thảo quốc tế “Thúc đẩy liên kết Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp trong đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”.
2026-11-16 10:25
Đổi mới giáo dục Pháp ngữ từ duy trì tiếng đến xây dựng hệ sinh thái hợp tác
GD&TĐ - Phát triển tiếng Pháp tại Việt Nam thông qua đổi mới phương thức dạy học và tạo ra những giá trị mới từ cộng đồng Pháp ngữ.
2026-11-16 10:25
Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc: Kiến tạo tri thức, khẳng định vị thế
GD&TĐ - Trong tiến trình đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển bền vững.
2026-11-16 10:24
Cùng chăm lo 'sự nghiệp trồng người' tại vùng đồng bào dân tộc Khmer ở An Giang
GD&TĐ - Ô Lâm là xã miền núi có đông đồng bào dân tộc Khmer, chính quyền địa phương luôn quan tâm chăm lo cho sự nghiệp giáo dục và nâng cao dân trí.
2026-11-16 10:20
Học viện Tài chính tăng cường đoàn kết và kiến tạo nguồn nhân lực chất lượng cao
GD&TĐ - “Uống nước nhớ nguồn” là đạo lý nghìn đời của người Việt và trong dòng chảy ấy, người thầy luôn có một chỗ đứng thiêng liêng và cao quý.
2026-11-16 10:20
Giáo dục đại học với sứ mệnh phát triển nhân tài: Đào tạo nhân lực cho đột phá chiến lược
GD&TĐ - Giáo dục đại học phải chuyển mạnh từ đào tạo theo năng lực sẵn có sang đáp ứng định hướng phát triển chiến lược của đất nước.
2026-11-16 10:19
30 năm tự hào hành trình, khát vọng vươn xa
GD&TĐ - Ngày 15/11, Khoa Công nghệ May và Thời trang, Trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật Hưng Yên long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập (1996–2026).