Đề Ngữ văn thi lại tốt nghiệp THPT tại Tuyên Quang có tính thời sự và độ mở

GD&TĐ - Sáng 14/8, 326 thí sinh tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang bước vào môn thi đầu tiên của Kỳ thi lại tốt nghiệp THPT năm 2026.



Đề Ngữ văn được đánh giá vừa sức, bám định hướng phát triển năng lực, đồng thời đặt ra những vấn đề gần gũi với đời sống.

Theo ghi nhận, đề thi môn Ngữ văn gồm hai phần Đọc hiểu và Viết, thời gian làm bài 120 phút. Phần Đọc hiểu (4 điểm) sử dụng văn bản “Những ‘mặt trận vô hình’ của an ninh văn hóa” của tác giả Bùi Hoài Sơn, đăng trên Báo Công an nhân dân.

Văn bản tập trung phân tích những thách thức đối với an ninh văn hóa trong bối cảnh không gian mạng phát triển mạnh, trong đó đề cập thông tin xấu độc, tin giả, video giả mạo, thuật toán và những tác động tới nhận thức, hành vi, niềm tin xã hội.



Các câu hỏi Đọc hiểu được thiết kế theo hướng từ nhận biết đến thông hiểu và vận dụng, yêu cầu thí sinh xác định luận đề, chỉ ra đặc trưng của an ninh phi truyền thống, giải thích nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh và nêu quan điểm của tác giả.

Phần Viết chiếm 6 điểm. Ở câu nghị luận xã hội (2 điểm), thí sinh được yêu cầu viết đoạn văn khoảng 200 chữ, trình bày suy nghĩ về cách ứng xử trước thực trạng đưa tin xấu độc, tin chưa kiểm chứng và phát tán video giả mạo, gây ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin xã hội.

Câu hỏi hướng học sinh không chỉ nhận diện tác hại của thông tin sai lệch mà còn thể hiện trách nhiệm của cá nhân trong môi trường số, như biết kiểm chứng thông tin, không chia sẻ nội dung chưa xác thực và có ý thức khi sử dụng mạng xã hội.

Ở câu nghị luận văn học (4 điểm), đề yêu cầu viết bài văn khoảng 600 chữ phân tích bài thơ “Cánh đồng tuổi thơ” của Trịnh Thanh Sơn.

Bài thơ khai thác những hình ảnh quen thuộc của làng quê như cánh đồng, hoa cỏ, bùn đất, mồ hôi và những kỷ niệm tuổi thơ. Qua đó, tác giả gợi lên tình yêu quê hương, ký ức tuổi thơ và hành trình trưởng thành của con người.

Theo đánh giá của các thí sinh, đề thi không nặng về kiến thức học thuộc mà chú trọng khả năng đọc hiểu, tư duy và diễn đạt. Các ngữ liệu có tính thời sự, gần gũi với học sinh, tạo điều kiện để thí sinh liên hệ thực tiễn và bày tỏ quan điểm cá nhân.

Ngoài ra, đề thi tạo sự cân bằng giữa vấn đề xã hội đương đại và giá trị văn chương. Nếu phần Đọc hiểu và nghị luận xã hội đặt ra câu chuyện về thông tin giả, niềm tin xã hội và trách nhiệm trong môi trường số, thì bài thơ “Cánh đồng tuổi thơ” đưa thí sinh trở về với ký ức, quê hương và những giá trị bền vững.

Với cách đặt vấn đề này, đề Ngữ văn được đánh giá vừa sức, có tính thời sự, không đánh đố nhưng vẫn có khả năng phân hóa, nhất là ở yêu cầu vận dụng và năng lực diễn đạt trong phần Viết.

Một thí sinh cho biết: "Đề thi lần này có độ khó tương tự như lần thi trước. Em làm được bài ở mức độ mong muốn".

Sau môn Ngữ văn, thí sinh tiếp tục làm bài thi môn Toán vào chiều 14/8 và các môn còn lại theo lịch thi vào ngày 15/8.



Đề Ngữ văn được đánh giá vừa sức, bám định hướng phát triển năng lực, đồng thời đặt ra những vấn đề gần gũi với đời sống.

Theo ghi nhận, đề thi môn Ngữ văn gồm hai phần Đọc hiểu và Viết, thời gian làm bài 120 phút. Phần Đọc hiểu (4 điểm) sử dụng văn bản “Những ‘mặt trận vô hình’ của an ninh văn hóa” của tác giả Bùi Hoài Sơn, đăng trên Báo Công an nhân dân.

Văn bản tập trung phân tích những thách thức đối với an ninh văn hóa trong bối cảnh không gian mạng phát triển mạnh, trong đó đề cập thông tin xấu độc, tin giả, video giả mạo, thuật toán và những tác động tới nhận thức, hành vi, niềm tin xã hội.



Các câu hỏi Đọc hiểu được thiết kế theo hướng từ nhận biết đến thông hiểu và vận dụng, yêu cầu thí sinh xác định luận đề, chỉ ra đặc trưng của an ninh phi truyền thống, giải thích nghĩa của từ ngữ trong ngữ cảnh và nêu quan điểm của tác giả.

Phần Viết chiếm 6 điểm. Ở câu nghị luận xã hội (2 điểm), thí sinh được yêu cầu viết đoạn văn khoảng 200 chữ, trình bày suy nghĩ về cách ứng xử trước thực trạng đưa tin xấu độc, tin chưa kiểm chứng và phát tán video giả mạo, gây ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin xã hội.

Câu hỏi hướng học sinh không chỉ nhận diện tác hại của thông tin sai lệch mà còn thể hiện trách nhiệm của cá nhân trong môi trường số, như biết kiểm chứng thông tin, không chia sẻ nội dung chưa xác thực và có ý thức khi sử dụng mạng xã hội.

Ở câu nghị luận văn học (4 điểm), đề yêu cầu viết bài văn khoảng 600 chữ phân tích bài thơ “Cánh đồng tuổi thơ” của Trịnh Thanh Sơn.

Bài thơ khai thác những hình ảnh quen thuộc của làng quê như cánh đồng, hoa cỏ, bùn đất, mồ hôi và những kỷ niệm tuổi thơ. Qua đó, tác giả gợi lên tình yêu quê hương, ký ức tuổi thơ và hành trình trưởng thành của con người.

Theo đánh giá của các thí sinh, đề thi không nặng về kiến thức học thuộc mà chú trọng khả năng đọc hiểu, tư duy và diễn đạt. Các ngữ liệu có tính thời sự, gần gũi với học sinh, tạo điều kiện để thí sinh liên hệ thực tiễn và bày tỏ quan điểm cá nhân.

Ngoài ra, đề thi tạo sự cân bằng giữa vấn đề xã hội đương đại và giá trị văn chương. Nếu phần Đọc hiểu và nghị luận xã hội đặt ra câu chuyện về thông tin giả, niềm tin xã hội và trách nhiệm trong môi trường số, thì bài thơ “Cánh đồng tuổi thơ” đưa thí sinh trở về với ký ức, quê hương và những giá trị bền vững.

Với cách đặt vấn đề này, đề Ngữ văn được đánh giá vừa sức, có tính thời sự, không đánh đố nhưng vẫn có khả năng phân hóa, nhất là ở yêu cầu vận dụng và năng lực diễn đạt trong phần Viết.

Một thí sinh cho biết: "Đề thi lần này có độ khó tương tự như lần thi trước. Em làm được bài ở mức độ mong muốn".

Sau môn Ngữ văn, thí sinh tiếp tục làm bài thi môn Toán vào chiều 14/8 và các môn còn lại theo lịch thi vào ngày 15/8.