Đột phá từ năng lực tự học

Cách tiếp cận mới trong bồi dưỡng giáo viên

- Đồng hành cùng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục (Bộ GD&ĐT) cũng như nhiều sở GD&ĐT triển khai chương trình "Tháng tự học tiếng Anh", theo bà, chương trình có ý nghĩa như thế nào đối với việc nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên trong bối cảnh đổi mới giáo dục?

- Theo tôi, điều quan trọng nhất mà chương trình mang lại không chỉ là đợt bồi dưỡng chuyên môn, mà còn góp phần hình thành văn hóa tự học, tự bồi dưỡng của giáo viên. Đây là năng lực ngày càng trở nên thiết yếu đối với mỗi thầy, cô giáo trong thời đại chuyển đổi số.

Giáo dục đang thay đổi rất nhanh. Chương trình GDPT 2018, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), các phương pháp dạy học hiện đại hay yêu cầu hội nhập quốc tế đều đòi hỏi giáo viên phải liên tục cập nhật tri thức và kỹ năng. Nếu chỉ trông chờ vào các khóa tập huấn định kỳ sẽ rất khó đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.

Vì vậy, "Tháng tự học" sẽ khuyến khích mỗi giáo viên chủ động học tập, xây dựng thói quen học tập suốt đời và coi việc tự nâng cao năng lực là nhu cầu tự thân chứ không phải nhiệm vụ mang tính hành chính.

Đặc biệt, trong định hướng đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học mà Bộ GD&ĐT đang từng bước triển khai, việc nâng cao năng lực ngoại ngữ của giáo viên càng trở nên cấp thiết.

Không chỉ giáo viên tiếng Anh, nhiều giáo viên Toán, Vật lý, Hóa học hay các môn khoa học khác trong tương lai cũng cần có khả năng tiếp cận tài liệu quốc tế, sử dụng ngoại ngữ trong giảng dạy hoặc nghiên cứu. Khi rào cản ngôn ngữ được thu hẹp, giáo viên sẽ có điều kiện tiếp cận kho tri thức toàn cầu và mang những giá trị đó đến với học sinh.

Đó cũng là lý do chúng tôi mong muốn đồng hành cùng ngành Giáo dục, góp thêm một giải pháp để việc tự học của giáo viên trở nên thuận lợi, linh hoạt và hiệu quả hơn.

Giúp giáo viên vượt rào cản tâm lý

- Nhiều giáo viên vẫn e ngại học ngoại ngữ. Theo bà, đâu là rào cản lớn nhất và công nghệ có thể hỗ trợ họ ra sao?

- Trong quá trình làm việc với nhiều địa phương, chúng tôi nhận thấy rào cản lớn nhất không hẳn là năng lực ngoại ngữ mà là rào cản tâm lý. Có những thầy cô từng học tiếng Anh nhiều năm trước nhưng ít sử dụng nên thiếu tự tin khi giao tiếp. Có người ngại phát âm sai, sợ bị đánh giá hoặc nghĩ rằng mình đã lớn tuổi nên rất khó học lại từ đầu.

Một khó khăn khác là quỹ thời gian. Giáo viên hiện nay đảm nhiệm nhiều công việc ngoài giảng dạy như: chuẩn bị bài, chấm bài, công tác chủ nhiệm, các hoạt động chuyên môn... Vì vậy, việc tham gia các lớp học cố định không phải lúc nào cũng thuận tiện.

Chính vì vậy, chúng tôi lựa chọn hướng tiếp cận dựa trên công nghệ AI và cá nhân hóa việc học. Thay vì học theo một chương trình giống nhau, mỗi giáo viên có một lộ trình riêng phù hợp với trình độ, mục tiêu và thời gian của mình. Các thầy cô có thể học vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, kể cả những khoảng thời gian ngắn.

Điều tôi đánh giá cao là AI tạo ra môi trường luyện tập an toàn. Giáo viên có thể nói, viết, sửa lỗi nhiều lần mà không chịu áp lực tâm lý. Việc luyện tập thường xuyên trong không gian riêng tư giúp người học dần hình thành sự tự tin trước khi sử dụng ngoại ngữ trong thực tế. Tất nhiên, AI không thay thế người thầy. AI chỉ là công cụ giúp việc học hiệu quả hơn, còn quyết tâm học tập và sự kiên trì của mỗi giáo viên mới là yếu tố quyết định.

Đại diện của Atlantic Group và FSEL chia sẻ các giải pháp hỗ trợ, đồng thời giới thiệu nền tảng triển khai “Tháng tự học tiếng Anh dành cho giáo viên toàn quốc”. Ảnh: Duy Mạnh

- Việc ứng dụng AI vào bồi dưỡng giáo viên đang nhận được nhiều sự quan tâm. Công nghệ cần được sử dụng thế nào để phát huy hiệu quả nhưng không làm mất đi vai trò của người thầy?

- Tôi cho rằng cần nhìn AI với tâm thế rất cân bằng. AI không phải là đích đến mà chỉ là phương tiện hỗ trợ. Điều cốt lõi của giáo dục vẫn là con người. Nếu biết khai thác đúng cách, AI sẽ giúp giáo viên tiết kiệm nhiều thời gian trong những công việc mang tính kỹ thuật như: Xây dựng học liệu, thiết kế bài giảng, luyện phát âm, kiểm tra kiến thức hay phân tích kết quả học tập.

Nhờ đó, giáo viên có thêm thời gian để đầu tư vào những giá trị mà công nghệ không thể thay thế như: Truyền cảm hứng, giáo dục nhân cách, phát triển tư duy phản biện và đồng hành cùng học sinh.

Bên cạnh đó, AI giúp cá nhân hóa việc học. Không phải giáo viên nào cũng có xuất phát điểm giống nhau. Người mới bắt đầu sẽ có lộ trình khác với người đã có nền tảng ngoại ngữ. Đây là ưu điểm rất lớn nếu muốn triển khai bồi dưỡng trên quy mô lớn.

Tuy nhiên, để AI thực sự phát huy hiệu quả, cần đi kèm với việc nâng cao năng lực số cho giáo viên và xây dựng văn hóa sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm, đúng mục đích.

- Trong thời gian tới, Tập đoàn sẽ đóng góp như thế nào vào quá trình nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và đổi mới giáo dục?

- Chúng tôi xác định vai trò của mình là đơn vị đồng hành, cung cấp các giải pháp hỗ trợ quá trình đổi mới của ngành Giáo dục. Điều chúng tôi mong muốn không phải là triển khai một chương trình trong thời gian ngắn, mà góp phần xây dựng hệ sinh thái học tập suốt đời dành cho giáo viên.

Nếu mỗi giáo viên đều duy trì được thói quen tự học, chủ động cập nhật tri thức mới, nâng cao năng lực ngoại ngữ và kỹ năng số thì chất lượng giáo dục sẽ được cải thiện một cách bền vững.

Trong quá trình đó, chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện các nền tảng học tập ứng dụng AI theo hướng cá nhân hóa, tăng cường trải nghiệm người học và mở rộng khả năng tiếp cận cho giáo viên ở nhiều địa phương.

- Xin cảm ơn bà!