Bảo đảm thống nhất, đồng bộ, phù hợp với thực tiễn
Dự bị đại học là loại hình trường chuyên biệt, có vai trò quan trọng trong việc thực hiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục năm 2025 tiếp tục khẳng định trách nhiệm của Nhà nước trong việc thành lập và phát triển hệ thống các trường dự bị đại học nhằm tạo điều kiện cho người học thuộc các đối tượng ưu tiên được chuẩn bị tốt trước khi chuyển tiếp lên trình độ đại học.
Trong khi đó, các quy định hiện hành về tổ chức và hoạt động của trường dự bị đại học được ban hành từ năm 2011 và năm 2013 đã bộc lộ một số điểm không còn phù hợp với bối cảnh pháp lý mới; đặc biệt là sự ra đời của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục năm 2025 và Luật Nhà giáo năm 2025, cũng như yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
Vì vậy, việc ban hành Thông tư ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường dự bị đại học là cần thiết, nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn tổ chức hoạt động của các trường dự bị đại học trong giai đoạn hiện nay.
Làm rõ trách nhiệm giải trình của nhà trường trong bảo đảm chất lượng
Quy chế tổ chức và hoạt động của trường dự bị đại học nhằm quy định rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của trường dự bị đại học; làm rõ trách nhiệm của nhà trường, cơ quan quản lý trực tiếp và chính quyền địa phương; trách nhiệm giải trình của các trường dự bị đại học trong việc bảo đảm chất lượng giáo dục.
Đồng thời, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh, giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục; góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước đối với trường dự bị đại học; tạo nền tảng pháp lý vững chắc để chuẩn bị tốt cho học sinh dự bị đại học chuyển tiếp lên trình độ đại học.
Dự thảo Quy chế quy định toàn diện về tổ chức và hoạt động của trường dự bị đại học, bao gồm: nhiệm vụ, quyền hạn của nhà trường; tổ chức và quản lý nhà trường; tổ chức hoạt động giáo dục; đội ngũ giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục và học sinh; tài chính, tài sản; quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
Dự thảo nêu rõ, trường dự bị đại học là trường chuyên biệt, thực hiện chính sách dân tộc trong giáo dục; chịu sự quản lý nhà nước về giáo dục của Bộ GD&ĐT, đồng thời chịu sự quản lý theo lãnh thổ của UBND cấp tỉnh nơi trường đặt trụ sở.
Theo dự thảo, trường dự bị đại học có trách nhiệm xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phát triển, kế hoạch giáo dục; tổ chức tuyển sinh, bồi dưỡng, kiểm tra, đánh giá học sinh; quản lý, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục học sinh; quản lý đội ngũ, tài chính, tài sản; bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế theo quy định.
Về cơ cấu tổ chức, dự thảo Thông tư quy định gồm: hiệu trưởng, phó hiệu trưởng; các phòng chức năng; tổ chuyên môn; hội đồng tư vấn; tổ chức Đảng, Đoàn Thanh niên và các lớp học.
Dự thảo Thông tư cũng quy định cụ thể tiêu chuẩn, nhiệm vụ, quyền của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng; nguyên tắc tổ chức và hoạt động của các phòng chức năng, tổ chuyên môn nhằm bảo đảm quản trị nhà trường một cách hiệu quả.
Cùng với đó, dự thảo quy định rõ trách nhiệm của trường trong việc quản lý toàn diện học tập, ăn, ở, sinh hoạt của học sinh; tổ chức công tác nội trú; bảo đảm y tế học đường, an toàn thực phẩm và xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.
Giáo viên trường dự bị đại học phải đạt chuẩn nghề nghiệp tương ứng với vị trí việc làm, dự thảo đồng thời làm rõ quyền, nghĩa vụ của cán bộ quản lý, giáo viên, giáo viên chủ nhiệm và nhân sự hỗ trợ giáo dục theo hướng chuẩn hóa, phù hợp với Luật Nhà giáo và điều kiện thực tiễn của các trường dự bị đại học.
Về cơ sở vật chất, tài chính và tài sản, theo dự thảo, trường dự bị đại học phải bảo đảm tiêu chuẩn cơ sở vật chất tối thiểu của trường trung học phổ thông; việc quản lý, sử dụng tài chính và tài sản thực hiện theo quy định của pháp luật về đơn vị sự nghiệp công lập.
