Giữ gìn tiếng nói, chữ viết đồng bào dân tộc thiểu số ở Cà Mau

GD&TĐ - Tỉnh Cà Mau có gần 32.500 hộ DTTS với gần 139.000 người, trong đó đông nhất là dân tộc Khmer với gần 27.000 hộ, trên 116.600 người.



Mở lớp dạy chữ dân tộc

Hằng năm vào dịp hè Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau đều phối hợp với các đơn vị, địa phương trong tỉnh tổ chức mở các lớp dạy chữ Khmer, chữ Hoa cho con em đồng bào DTTS tại các điểm chùa, Salatel, điểm trường và nhà dân, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số đang sinh sống.

Để việc dạy và học chữ dân tộc đạt hiệu quả, đơn vị phối hợp chặt chẽ với Sở GD&ĐT trong việc dự toán kinh phí; chuẩn bị các nội dung, chương trình, tài liệu phục vụ và các điều kiện cần thiết khác để tổ chức lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên dạy chữ dân tộc.

Ngoài ra, tỉnh cũng hỗ trợ kinh phí cho giáo viên và các điểm dạy chữ Khmer, chữ Hoa theo quy định. Đồng thời, hỗ trợ sách giáo khoa, dụng cụ học tập cho học sinh học chữ khmer trong dịp hè.



“Hàng năm tỉnh bố trí ngân sách trên 1 tỷ đồng để duy trì tổ chức trên dưới 100 lớp dạy chữ Khmer, chữ Hoa, với hơn 3.000 học sinh tham gia là con em đồng bào DTTS. Đây là chính sách có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tăng cường đoàn kết giữa các cộng đồng dân tộc trong tỉnh.

Việc khen thưởng cho cá nhân có thành tích tiêu biểu trong công tác vận động và dạy học chữ Khmer, chữ Hoa cũng được thực hiện thường xuyên, kịp thời”, ông Huỳnh Công Thiệu, Trưởng phòng Dân tộc, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau thông tin.

Chùa Serymengcol (chùa Rạch Giồng), tọa lạc tại ấp Đường Đào, xã Hồ Thị Kỷ được xây dựng vào năm 1788 là một trong những ngôi chùa cổ kính ở vùng đất Cà Mau.

Nhiều năm qua, nơi đây được chọn là điểm dạy chữ cho con em đồng bào dân tộc Khmer trong dịp hè. Ông Thạch Trường một trong 3 giáo viên đảm nhận việc dạy học trong chùa cho biết, bản thân có hơn 20 năm dạy chữ Khmer cho con em đồng bào dân tộc mình và rất yêu thích công việc này.

“Mục đích tôi dạy học chủ yếu mong muốn con em người Khmer biết tiếng mẹ đẻ, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của đồng bào Khmer”, ông Thạch Trường chia sẻ.



“Mới đầu học tiếng các em còn bỡ ngỡ, phát âm sai nhiều lắm, mình phải chịu khó dạy từng câu, chữ. Ngoài giờ học trên lớp, mình cũng động viên phụ huynh về nhà thường xuyên chỉ dạy và giao tiếp với các em bằng ngôn ngữ mẹ đẻ để mau tiến bộ”, sư Lê Thiện Trí, người đứng lớp dạy chữ tại chùa Monivongsa Bopharam (Liên Hoa tự), phường An Xuyên chia sẻ.

Ý thức học chữ dân tộc

Hòa thượng Dương Quân, Trụ trì chùa Komphirsakorprêkchru (chùa Xiêm Cán), phường Hiệp Thành cho biết: Việc giảng dạy chữ Khmer vào dịp hè đã trở thành thông lệ hàng năm, được phật tử đồng tình ủng hộ, con em phum sóc học rất tích cực. Trong chùa có nhiều cây xanh, khuôn viên rộng rãi nên thuận lợi mở các lớp dạy chữ. Hoạt động này hướng đến giúp các em biết đọc, viết chữ khmer, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.



Hầu hết đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh Cà Mau rất quan tâm đến việc giữ gìn ngôn ngữ và chữ viết của dân tộc mình nên cũng tích cực cho con em đi học chữ dân tộc. Em Hữu Phương Đông, xã Hồ Thị Kỷ Cà Mau cho hay, vào mỗi mùa hè sẽ thường tham gia lớp dạy chữ Khmer, em rất thích học chữ dân tộc và tích cực học nhằm góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mình.

“Mới đầu học chữ em cảm thấy lạ, khó nhưng một vài tuần cũng bắt đầu quen. Các thầy, các sư dạy rất nhiệt tình, dạy dễ hiểu nên em tiếp thu cũng nhanh, Hiện em đã biết đọc, nói một số câu giao tiếp cơ bản. Mùa hè tới em sẽ tiếp tục đi học để có thể nói lưu loát, viết rãnh chữ Khmer”, Phương Đông chia sẻ.

Bà Sơn Thị Phe ngụ xã Phước Long cho biết, hè năm rồi bà cho 2 đứa cháu đến chùa Moniserey Sophon Cosdon (chùa Cỏ Đôn) nằm trên địa bàn xã học chữ. Sau khóa học các cháu bà đã biết đọc, biết viết được một số câu, chữ Khmer cơ bản.

“Mình là người dân tộc mình phải biết tiếng dân tộc mình. Trong sinh hoạt hàng ngày tôi cũng thường giao tiếp với con, cháu bằng tiếng dân tộc để chúng ý thức được việc phải gìn giữ tiếng mẹ đẻ. Hè năm sau tôi sẽ tiếp tục cho các cháu đi học đến khi nào chúng biết rành tiếng dân tộc thì mới nghỉ”, bà Phe nói.



“Mặc dù thời gian dạy chữ Khmer mùa hè thường chỉ có 2 tháng nhưng cũng sẽ giúp các em quen dần với ngữ điệu, cách viết, phát âm tiếng dân tộc. Em nào chịu khó học, về nhà thường xuyên giao tiếp với gia đình bằng ngôn ngữ Khmer thì sẽ mau tiến bộ.

Ở đây, các sư thầy, giáo viên không chỉ dạy chữ, mà còn dạy các em một số phong tục, văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc mình, dạy các em lễ nghĩa, biết kính trọng ông, bà, cha mẹ; anh em, bạn bè yêu thương, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ”, ông Thạch Trường, giáo viên dạy chữ chùa Rạch Giồng chia sẻ.



Mở lớp dạy chữ dân tộc

Hằng năm vào dịp hè Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau đều phối hợp với các đơn vị, địa phương trong tỉnh tổ chức mở các lớp dạy chữ Khmer, chữ Hoa cho con em đồng bào DTTS tại các điểm chùa, Salatel, điểm trường và nhà dân, nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số đang sinh sống.

Để việc dạy và học chữ dân tộc đạt hiệu quả, đơn vị phối hợp chặt chẽ với Sở GD&ĐT trong việc dự toán kinh phí; chuẩn bị các nội dung, chương trình, tài liệu phục vụ và các điều kiện cần thiết khác để tổ chức lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng sư phạm cho giáo viên dạy chữ dân tộc.

Ngoài ra, tỉnh cũng hỗ trợ kinh phí cho giáo viên và các điểm dạy chữ Khmer, chữ Hoa theo quy định. Đồng thời, hỗ trợ sách giáo khoa, dụng cụ học tập cho học sinh học chữ khmer trong dịp hè.



“Hàng năm tỉnh bố trí ngân sách trên 1 tỷ đồng để duy trì tổ chức trên dưới 100 lớp dạy chữ Khmer, chữ Hoa, với hơn 3.000 học sinh tham gia là con em đồng bào DTTS. Đây là chính sách có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tăng cường đoàn kết giữa các cộng đồng dân tộc trong tỉnh.

Việc khen thưởng cho cá nhân có thành tích tiêu biểu trong công tác vận động và dạy học chữ Khmer, chữ Hoa cũng được thực hiện thường xuyên, kịp thời”, ông Huỳnh Công Thiệu, Trưởng phòng Dân tộc, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Cà Mau thông tin.

Chùa Serymengcol (chùa Rạch Giồng), tọa lạc tại ấp Đường Đào, xã Hồ Thị Kỷ được xây dựng vào năm 1788 là một trong những ngôi chùa cổ kính ở vùng đất Cà Mau.

Nhiều năm qua, nơi đây được chọn là điểm dạy chữ cho con em đồng bào dân tộc Khmer trong dịp hè. Ông Thạch Trường một trong 3 giáo viên đảm nhận việc dạy học trong chùa cho biết, bản thân có hơn 20 năm dạy chữ Khmer cho con em đồng bào dân tộc mình và rất yêu thích công việc này.

“Mục đích tôi dạy học chủ yếu mong muốn con em người Khmer biết tiếng mẹ đẻ, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của đồng bào Khmer”, ông Thạch Trường chia sẻ.



“Mới đầu học tiếng các em còn bỡ ngỡ, phát âm sai nhiều lắm, mình phải chịu khó dạy từng câu, chữ. Ngoài giờ học trên lớp, mình cũng động viên phụ huynh về nhà thường xuyên chỉ dạy và giao tiếp với các em bằng ngôn ngữ mẹ đẻ để mau tiến bộ”, sư Lê Thiện Trí, người đứng lớp dạy chữ tại chùa Monivongsa Bopharam (Liên Hoa tự), phường An Xuyên chia sẻ.

Ý thức học chữ dân tộc

Hòa thượng Dương Quân, Trụ trì chùa Komphirsakorprêkchru (chùa Xiêm Cán), phường Hiệp Thành cho biết: Việc giảng dạy chữ Khmer vào dịp hè đã trở thành thông lệ hàng năm, được phật tử đồng tình ủng hộ, con em phum sóc học rất tích cực. Trong chùa có nhiều cây xanh, khuôn viên rộng rãi nên thuận lợi mở các lớp dạy chữ. Hoạt động này hướng đến giúp các em biết đọc, viết chữ khmer, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.



Hầu hết đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh Cà Mau rất quan tâm đến việc giữ gìn ngôn ngữ và chữ viết của dân tộc mình nên cũng tích cực cho con em đi học chữ dân tộc. Em Hữu Phương Đông, xã Hồ Thị Kỷ Cà Mau cho hay, vào mỗi mùa hè sẽ thường tham gia lớp dạy chữ Khmer, em rất thích học chữ dân tộc và tích cực học nhằm góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mình.

“Mới đầu học chữ em cảm thấy lạ, khó nhưng một vài tuần cũng bắt đầu quen. Các thầy, các sư dạy rất nhiệt tình, dạy dễ hiểu nên em tiếp thu cũng nhanh, Hiện em đã biết đọc, nói một số câu giao tiếp cơ bản. Mùa hè tới em sẽ tiếp tục đi học để có thể nói lưu loát, viết rãnh chữ Khmer”, Phương Đông chia sẻ.

Bà Sơn Thị Phe ngụ xã Phước Long cho biết, hè năm rồi bà cho 2 đứa cháu đến chùa Moniserey Sophon Cosdon (chùa Cỏ Đôn) nằm trên địa bàn xã học chữ. Sau khóa học các cháu bà đã biết đọc, biết viết được một số câu, chữ Khmer cơ bản.

“Mình là người dân tộc mình phải biết tiếng dân tộc mình. Trong sinh hoạt hàng ngày tôi cũng thường giao tiếp với con, cháu bằng tiếng dân tộc để chúng ý thức được việc phải gìn giữ tiếng mẹ đẻ. Hè năm sau tôi sẽ tiếp tục cho các cháu đi học đến khi nào chúng biết rành tiếng dân tộc thì mới nghỉ”, bà Phe nói.



“Mặc dù thời gian dạy chữ Khmer mùa hè thường chỉ có 2 tháng nhưng cũng sẽ giúp các em quen dần với ngữ điệu, cách viết, phát âm tiếng dân tộc. Em nào chịu khó học, về nhà thường xuyên giao tiếp với gia đình bằng ngôn ngữ Khmer thì sẽ mau tiến bộ.

Ở đây, các sư thầy, giáo viên không chỉ dạy chữ, mà còn dạy các em một số phong tục, văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc mình, dạy các em lễ nghĩa, biết kính trọng ông, bà, cha mẹ; anh em, bạn bè yêu thương, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ”, ông Thạch Trường, giáo viên dạy chữ chùa Rạch Giồng chia sẻ.