Hải Phòng chất lượng giáo dục toàn diện tạo nền tảng vững chắc cho năm học mới

Năm học 2025-2026 diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi Hải Phòng triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ I và Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Đây cũng là năm đầu thành phố vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục trong không gian phát triển mới.

Trong bối cảnh đó, ngành Giáo dục Hải Phòng đã duy trì ổn định hoạt động dạy và học, đồng thời tạo chuyển biến ở cả giáo dục đại trà và giáo dục mũi nhọn.

Toàn thành phố hiện có 1.631 trường, trung tâm và cơ sở đào tạo từ mầm non đến đại học, với hơn 1,11 triệu người học. Đội ngũ toàn ngành có 72.055 cán bộ quản lý, giáo viên, giảng viên, nhân viên và người lao động. Đáng chú ý, tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn đào tạo trở lên ở mầm non, tiểu học, THCS và THPT đạt tỷ lệ trên 90%.

Chuyển biến rõ nét

Theo báo cáo của Sở GD&ĐT, năm học vừa qua, toàn thành phố có 584 trường mầm non, mẫu giáo, 439 cơ sở giáo dục mầm non độc lập, 9.102 nhóm lớp với 225.080 trẻ.

Chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng được chú trọng, tỷ lệ trẻ ăn bán trú đạt 99,93%, 100% trẻ được kiểm tra sức khỏe định kỳ và không xảy ra ngộ độc thực phẩm.

Giáo dục tiểu học tiếp tục giữ nền nếp và đạt kết quả cao. Tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình đạt 99,98%, tỷ lệ lên lớp đạt 99,53%. Việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày được mở rộng với 99,01% số lớp và 97,66% học sinh tham gia. Tiếng Anh được triển khai rộng rãi, với 99,23% học sinh được học; 100% học sinh lớp 3, 4, 5 được học tiếng Anh và Tin học. Kết quả đánh giá giáo dục cho thấy 52,3% học sinh hoàn thành xuất sắc, 17,6% hoàn thành tốt, 29,6% hoàn thành và chỉ 0,5% chưa hoàn thành. Ở cấp THCS, chất lượng học tập tiếp tục có bước tiến. Trong 309.410 học sinh, tỷ lệ kết quả học tập mức Tốt đạt 39,91%, tăng 4,51 điểm phần trăm so với năm học trước. Kết quả rèn luyện mức Tốt đạt 90%,.

Tại cấp THPT, chương trình giáo dục phổ thông 2018 tiếp tục được triển khai ổn định, gắn đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, hướng nghiệp và phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.

Chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục là điểm sáng. Tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia, Hải Phòng có 242 học sinh dự thi 13 môn, đạt 208 giải, tỷ lệ 85,95%, xếp thứ 4 toàn quốc về số lượng giải, gồm 9 giải Nhất, 67 giải Nhì, 68 giải Ba và 64 giải Khuyến khích. Học sinh thành phố cũng giành 1 giải Nhất, 4 giải Ba tại Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia; đạt 20 giải tại Cuộc thi Viết thư Quốc tế UPU lần thứ 55, trong đó có 1 giải Nhất quốc gia.

Cùng với đó, giáo dục STEM được triển khai tại 100% trường THCS, THPT. Các hoạt động khoa học, công nghệ, robotics, ngoại ngữ, thể thao học sinh ngày càng phong phú, góp phần chuyển giáo dục từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực toàn diện.

Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027, toàn thành phố có 62.029 thí sinh đăng ký dự thi, được tổ chức tại 105 hội đồng thi đại trà và 4 hội đồng thi chuyên. Thành phố tăng 87 lớp 10 công lập, qua đó mở rộng cơ hội học tập, đồng thời giảm áp lực tuyển sinh trong bối cảnh số lượng học sinh tăng. Kỳ thi được tổ chức an toàn, nghiêm túc, khách quan, đúng quy chế.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, 57.158 thí sinh đăng ký dự thi; trong 55.488 thí sinh đăng ký xét công nhận tốt nghiệp có 55.103 thí sinh được công nhận, đạt 99,31%. Có 95/152 đơn vị đạt tỷ lệ tốt nghiệp 100%. Điểm trung bình chung của thành phố đạt 6,171 điểm, xếp thứ 3 toàn quốc, tăng 3 bậc so với năm 2025. Hải Phòng còn có thí sinh đồng thủ khoa toàn quốc với tổng điểm 38,5.

Tháo gỡ điểm nghẽn, tập trung nguồn lực năm học

Bên cạnh những kết quả tích cực, ngành Giáo dục Hải Phòng cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế đang tác động trực tiếp đến chất lượng giáo dục.

Trước hết là sự không đồng đều về điều kiện bảo đảm chất lượng giữa các địa bàn. Ở bậc mầm non, toàn cấp còn thiếu 176 phòng học; điều kiện trường lớp, phòng chức năng và bếp ăn chưa đồng đều.

Ở tiểu học, áp lực sĩ số, phòng học và giáo viên tập trung tại khu vực đô thị hóa nhanh, khu công nghiệp; tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ theo môn học và địa bàn chưa được giải quyết triệt để.

Đối với giáo dục trung học, yêu cầu đặt ra là phải nâng chất lượng đại trà song song với duy trì vị thế mũi nhọn. Thành phố xác định cần gắn bồi dưỡng học sinh giỏi với phát triển đội ngũ, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục đại trà, tránh khoảng cách chất lượng giữa các cơ sở và địa bàn.

Đội ngũ cũng là một điểm nghẽn cần tiếp tục tháo gỡ. Dù công tác tuyển dụng, điều động, thuyên chuyển đã được đẩy mạnh, tình trạng thiếu, thừa cục bộ giữa các môn học, cấp học và địa bàn vẫn tồn tại. Nguồn tuyển giáo viên một số môn còn hạn chế; nhân viên y tế, tư vấn tâm lý, thiết bị, thư viện và công nghệ thông tin tại nhiều cơ sở còn thiếu.

Cơ sở vật chất tiếp tục là bài toán lớn. Toàn ngành còn thiếu khoảng 71 ha đất giáo dục. Nhu cầu đầu tư giai đoạn 2026-2030 lên tới 3.745 phòng học, 3.994 phòng học bộ môn và phòng hỗ trợ học tập, 1.427 công trình vệ sinh và hơn 131.855 bộ thiết bị dạy học. Đây là những điều kiện trực tiếp liên quan tới việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, bán trú, STEM, ngoại ngữ, Tin học và xây dựng trường chuẩn quốc gia.

Bên cạnh đó, các vấn đề về an toàn trường học vẫn cần được quan tâm thường xuyên. Bạo lực học đường, tai nạn giao thông, đuối nước, thuốc lá điện tử và những hành vi lệch chuẩn trên không gian mạng còn tiềm ẩn phức tạp. Nhân lực tư vấn tâm lý, công tác xã hội và y tế trường học còn thiếu; sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và địa phương ở một số nơi chưa chặt chẽ.

Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

Bước vào năm học 2026-2027, ngành Giáo dục Hải Phòng xác định chủ đề “Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất”, trong đó trọng tâm là nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển con người và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Một trong những giải pháp quan trọng là tiếp tục đổi mới kiểm tra, đánh giá theo hướng đánh giá đúng phẩm chất, năng lực người học, giảm áp lực điểm số và khắc phục bệnh thành tích. Ngành sẽ tăng cường phân tích dữ liệu tuyển sinh, thi tốt nghiệp và kết quả học tập theo môn, lớp, cơ sở giáo dục, địa bàn để xác định chính xác nhóm học sinh cần hỗ trợ, từ đó điều chỉnh phương pháp dạy học và phân bổ nguồn lực.

Cùng với đó là ưu tiên đầu tư quỹ đất, trường lớp, thiết bị; tập trung các địa bàn đô thị hóa nhanh, khu công nghiệp, khu dân cư đông; tiếp tục ưu tiên ngân sách cho giáo dục, đồng thời huy động nguồn lực xã hội hóa và thu hút các dự án giáo dục chất lượng.

Từ những kết quả của năm học 2025-2026, có thể thấy giáo dục Hải Phòng đang sở hữu nền tảng khá vững chắc cả về chất lượng đại trà, giáo dục mũi nhọn và quy mô hệ thống. Tuy nhiên, để những con số đẹp trong các kỳ thi chuyển thành chất lượng bền vững, ngành cần tiếp tục giải quyết căn cơ bài toán đội ngũ, cơ sở vật chất, chênh lệch giữa các địa bàn và chất lượng giáo dục toàn diện.

Mục tiêu của năm học mới vì thế không chỉ là duy trì thứ hạng hay tăng số lượng giải thưởng, mà quan trọng hơn là tạo chuyển biến thực chất trong từng lớp học, từng nhà trường; bảo đảm mỗi học sinh được học tập trong môi trường an toàn, công bằng và có cơ hội phát triển năng lực, phẩm chất. Đây sẽ là nền tảng để Hải Phòng từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm lớn về giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của vùng và cả nước.