Học từ người làm nghề

GD&TĐ - Nhiều trường cao đẳng đang chuyển hướng đào tạo tăng thực hành, gắn với doanh nghiệp, đưa sinh viên cọ xát với thị trường lao động quốc tế.



Người thật, việc thật vào giảng đường

Sau gần 10 năm kể từ ngày tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh, Trường Cao đẳng Thương mại, chị Tố Yên trở lại ngôi trường cũ trong vai trò giảng viên hướng dẫn thực hành ngành Chăm sóc sắc đẹp. Không còn là cựu sinh viên ngồi trên giảng đường, chị mang theo những trải nghiệm của một người đang trực tiếp điều hành spa và đào tạo kỹ thuật viên để chia sẻ với thế hệ đi sau.

Ít ai biết, lĩnh vực làm đẹp không phải lựa chọn đầu tiên của chị. Sau khi tốt nghiệp, chị bén duyên với nghề, bắt đầu từ những công việc cơ bản nhất, vừa học vừa làm, từng bước tích lũy tay nghề trước khi xây dựng thương hiệu spa riêng tại Đà Nẵng.

Nhìn lại hành trình ấy, chị Yên cho rằng những kiến thức về quản trị, lập kế hoạch, tổ chức công việc, kiểm soát chi phí hay thấu hiểu khách hàng được học trên giảng đường đã trở thành nền tảng quan trọng để phát triển mô hình kinh doanh. Song, để tạo dựng được uy tín với khách hàng, người làm nghề không thể chỉ dựa vào lý thuyết. "Trong ngành làm đẹp, nếu chỉ biết quản lý mà không có tay nghề thì rất khó tạo dựng niềm tin và giữ chân khách hàng lâu dài", chị Tố Yên chia sẻ.



Bởi vậy, khi trở lại trường với vai trò hướng dẫn thực hành, ngoài kỹ thuật chuyên môn, chị dành nhiều thời gian trao đổi với sinh viên về những tình huống phát sinh trong công việc, cách xử lý yêu cầu của khách hàng, kỹ năng làm việc và tác phong nghề nghiệp. Với chị, những bài học từ thực tiễn đôi khi giúp người học hình dung rõ hơn về công việc tương lai so với những kiến thức chỉ có trong giáo trình.

Theo TS Võ Hồng Sơn, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Thương mại, sự thay đổi của thị trường lao động đang đặt ra yêu cầu mới đối với giáo dục nghề nghiệp. Người học không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có kỹ năng thực hành, khả năng thích ứng và giải quyết vấn đề trong môi trường làm việc thực tế.

Vì vậy, nhà trường đẩy mạnh các hoạt động thực hành, thực nghiệm, tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và những người đang trực tiếp làm nghề vào quá trình đào tạo. Đây không chỉ là cách cập nhật yêu cầu của thị trường lao động mà còn giúp sinh viên sớm hình thành tư duy nghề nghiệp, rèn luyện kỹ năng và bản lĩnh trước khi tốt nghiệp.

Đưa trải nghiệm vào từng học phần

Không chỉ học nghề trong phòng thực hành, nhiều học phần tại Trường Cao đẳng Thương mại cũng được thiết kế theo hướng tăng trải nghiệm, lấy người học làm trung tâm và gắn với những tình huống thực tế.

Đơn cử như môn Quản trị học, thay vì tiếp cận chủ yếu qua giáo trình, sinh viên được phân tích môi trường quản trị, xử lý các bài toán về nhân sự, đưa ra quyết định trong những tình huống cụ thể và bảo vệ quan điểm trước giảng viên cũng như bạn học.



Cuộc thi "Thử thách tư duy quản trị" được xem là điểm nhấn của học phần. Ở vòng thi kiến thức, các đội phải vận dụng hệ thống lý thuyết để trả lời những câu hỏi về quản trị. Sang vòng xử lý tình huống, người học tiếp tục đối mặt với các bài toán doanh nghiệp về động viên nhân sự, ra quyết định hay giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành.

Không còn những giờ học thiên về ghi nhớ kiến thức, sinh viên được tranh luận, phản biện, làm việc nhóm và đưa ra giải pháp trước áp lực về thời gian. Qua từng tình huống, lý thuyết được chuyển hóa thành kỹ năng phân tích, tư duy phản biện và khả năng ra quyết định – những năng lực ngày càng được doanh nghiệp coi trọng khi tuyển dụng.

Song song với đó, nhà trường thường xuyên tổ chức cho sinh viên tham quan, trải nghiệm tại doanh nghiệp. Từ việc quan sát quy trình sản xuất, tìm hiểu mô hình quản trị đến giao lưu với nhà quản lý và người lao động, mỗi chuyến đi đều giúp sinh viên có thêm góc nhìn về môi trường làm việc thực tế, đồng thời kết nối những kiến thức trên giảng đường với yêu cầu của nghề nghiệp.

Theo các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, khi doanh nghiệp ngày càng cần nguồn nhân lực có thể bắt tay vào công việc ngay sau tuyển dụng, việc tăng cường thực hành, thực nghiệm không còn là hoạt động bổ trợ mà trở thành một phần quan trọng của chương trình đào tạo. Đây cũng là hướng đi nhiều trường cao đẳng đang lựa chọn nhằm rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và thị trường lao động.

Mở rộng không gian thực hành nghề nghiệp

Tại Trường Cao đẳng Lương thực - Thực phẩm, các hoạt động rèn nghề còn gắn với các kỳ thi tay nghề và chương trình hợp tác doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Hội thi tay nghề cấp trường CFI Skills mùa 3 với sự tham gia của 78 học sinh, sinh viên ở nhiều ngành như chế biến món ăn, làm bánh, phục vụ nhà hàng hay thiết kế đồ họa được xem như một phần của quá trình đào tạo. Các bài thi được xây dựng sát với yêu cầu nghề nghiệp thực tế, buộc người học phải vận dụng kiến thức, kỹ năng và khả năng xử lý tình huống trong thời gian giới hạn.

Không chỉ là sân chơi chuyên môn, các hoạt động này còn giúp sinh viên rèn luyện tác phong nghề nghiệp, khả năng chịu áp lực và sự sáng tạo trong công việc - những yếu tố ngày càng quan trọng trong thị trường lao động hiện đại.



Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Hương, Phó Trưởng phòng Quản lý đào tạo Trường Cao đẳng Lương thực - Thực phẩm, nhà trường triển khai nhiều chương trình thực tập quốc tế với các hình thức linh hoạt, trong đó nổi bật là hợp tác với Nhật Bản dành cho sinh viên ngành Kỹ thuật chế biến món ăn và Công nghệ thực phẩm.

Theo mô hình này, sinh viên học tập tại trường trong 1,5 năm trước khi sang Nhật Bản thực tập một năm tại doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nhà trường còn tổ chức chương trình trải nghiệm mùa hè kéo dài 3 tháng, giúp sinh viên sớm làm quen với môi trường làm việc quốc tế và yêu cầu nghề nghiệp thực tế.

Các chương trình được triển khai thông qua sự kết nối giữa các hiệp hội của Nhật Bản tại Việt Nam và Hiệp hội người Việt Nam tại Nhật Bản, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận doanh nghiệp uy tín, đồng thời giúp sinh viên rèn luyện tác phong công nghiệp, kỹ năng làm việc và khả năng thích ứng trong môi trường đa văn hóa.

Bằng tốt nghiệp ngành Công nghệ thực phẩm của nhà trường đã được phía Đức công nhận sau quá trình thẩm định độc lập. Theo bà Hương, sự công nhận này là kết quả của quá trình chuẩn hóa chương trình đào tạo theo hướng tiếp cận quốc tế, đồng thời mở ra cơ hội việc làm cho sinh viên tại thị trường lao động châu Âu. Hiện nhiều cựu sinh viên và sinh viên tốt nghiệp của trường làm việc, sinh sống tại Đức.

Thị trường lao động ngày càng đòi hỏi cao hơn về kỹ năng, tác phong và khả năng thích ứng của người lao động. Sinh viên được đặt trong môi trường nghề nghiệp ngay trong quá trình đào tạo là cách các cơ sở giáo dục nghề nghiệp giải bài toán “học để làm được việc”.



Người thật, việc thật vào giảng đường

Sau gần 10 năm kể từ ngày tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh, Trường Cao đẳng Thương mại, chị Tố Yên trở lại ngôi trường cũ trong vai trò giảng viên hướng dẫn thực hành ngành Chăm sóc sắc đẹp. Không còn là cựu sinh viên ngồi trên giảng đường, chị mang theo những trải nghiệm của một người đang trực tiếp điều hành spa và đào tạo kỹ thuật viên để chia sẻ với thế hệ đi sau.

Ít ai biết, lĩnh vực làm đẹp không phải lựa chọn đầu tiên của chị. Sau khi tốt nghiệp, chị bén duyên với nghề, bắt đầu từ những công việc cơ bản nhất, vừa học vừa làm, từng bước tích lũy tay nghề trước khi xây dựng thương hiệu spa riêng tại Đà Nẵng.

Nhìn lại hành trình ấy, chị Yên cho rằng những kiến thức về quản trị, lập kế hoạch, tổ chức công việc, kiểm soát chi phí hay thấu hiểu khách hàng được học trên giảng đường đã trở thành nền tảng quan trọng để phát triển mô hình kinh doanh. Song, để tạo dựng được uy tín với khách hàng, người làm nghề không thể chỉ dựa vào lý thuyết. "Trong ngành làm đẹp, nếu chỉ biết quản lý mà không có tay nghề thì rất khó tạo dựng niềm tin và giữ chân khách hàng lâu dài", chị Tố Yên chia sẻ.



Bởi vậy, khi trở lại trường với vai trò hướng dẫn thực hành, ngoài kỹ thuật chuyên môn, chị dành nhiều thời gian trao đổi với sinh viên về những tình huống phát sinh trong công việc, cách xử lý yêu cầu của khách hàng, kỹ năng làm việc và tác phong nghề nghiệp. Với chị, những bài học từ thực tiễn đôi khi giúp người học hình dung rõ hơn về công việc tương lai so với những kiến thức chỉ có trong giáo trình.

Theo TS Võ Hồng Sơn, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Thương mại, sự thay đổi của thị trường lao động đang đặt ra yêu cầu mới đối với giáo dục nghề nghiệp. Người học không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có kỹ năng thực hành, khả năng thích ứng và giải quyết vấn đề trong môi trường làm việc thực tế.

Vì vậy, nhà trường đẩy mạnh các hoạt động thực hành, thực nghiệm, tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và những người đang trực tiếp làm nghề vào quá trình đào tạo. Đây không chỉ là cách cập nhật yêu cầu của thị trường lao động mà còn giúp sinh viên sớm hình thành tư duy nghề nghiệp, rèn luyện kỹ năng và bản lĩnh trước khi tốt nghiệp.

Đưa trải nghiệm vào từng học phần

Không chỉ học nghề trong phòng thực hành, nhiều học phần tại Trường Cao đẳng Thương mại cũng được thiết kế theo hướng tăng trải nghiệm, lấy người học làm trung tâm và gắn với những tình huống thực tế.

Đơn cử như môn Quản trị học, thay vì tiếp cận chủ yếu qua giáo trình, sinh viên được phân tích môi trường quản trị, xử lý các bài toán về nhân sự, đưa ra quyết định trong những tình huống cụ thể và bảo vệ quan điểm trước giảng viên cũng như bạn học.



Cuộc thi "Thử thách tư duy quản trị" được xem là điểm nhấn của học phần. Ở vòng thi kiến thức, các đội phải vận dụng hệ thống lý thuyết để trả lời những câu hỏi về quản trị. Sang vòng xử lý tình huống, người học tiếp tục đối mặt với các bài toán doanh nghiệp về động viên nhân sự, ra quyết định hay giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành.

Không còn những giờ học thiên về ghi nhớ kiến thức, sinh viên được tranh luận, phản biện, làm việc nhóm và đưa ra giải pháp trước áp lực về thời gian. Qua từng tình huống, lý thuyết được chuyển hóa thành kỹ năng phân tích, tư duy phản biện và khả năng ra quyết định – những năng lực ngày càng được doanh nghiệp coi trọng khi tuyển dụng.

Song song với đó, nhà trường thường xuyên tổ chức cho sinh viên tham quan, trải nghiệm tại doanh nghiệp. Từ việc quan sát quy trình sản xuất, tìm hiểu mô hình quản trị đến giao lưu với nhà quản lý và người lao động, mỗi chuyến đi đều giúp sinh viên có thêm góc nhìn về môi trường làm việc thực tế, đồng thời kết nối những kiến thức trên giảng đường với yêu cầu của nghề nghiệp.

Theo các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, khi doanh nghiệp ngày càng cần nguồn nhân lực có thể bắt tay vào công việc ngay sau tuyển dụng, việc tăng cường thực hành, thực nghiệm không còn là hoạt động bổ trợ mà trở thành một phần quan trọng của chương trình đào tạo. Đây cũng là hướng đi nhiều trường cao đẳng đang lựa chọn nhằm rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và thị trường lao động.

Mở rộng không gian thực hành nghề nghiệp

Tại Trường Cao đẳng Lương thực - Thực phẩm, các hoạt động rèn nghề còn gắn với các kỳ thi tay nghề và chương trình hợp tác doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Hội thi tay nghề cấp trường CFI Skills mùa 3 với sự tham gia của 78 học sinh, sinh viên ở nhiều ngành như chế biến món ăn, làm bánh, phục vụ nhà hàng hay thiết kế đồ họa được xem như một phần của quá trình đào tạo. Các bài thi được xây dựng sát với yêu cầu nghề nghiệp thực tế, buộc người học phải vận dụng kiến thức, kỹ năng và khả năng xử lý tình huống trong thời gian giới hạn.

Không chỉ là sân chơi chuyên môn, các hoạt động này còn giúp sinh viên rèn luyện tác phong nghề nghiệp, khả năng chịu áp lực và sự sáng tạo trong công việc - những yếu tố ngày càng quan trọng trong thị trường lao động hiện đại.



Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Hương, Phó Trưởng phòng Quản lý đào tạo Trường Cao đẳng Lương thực - Thực phẩm, nhà trường triển khai nhiều chương trình thực tập quốc tế với các hình thức linh hoạt, trong đó nổi bật là hợp tác với Nhật Bản dành cho sinh viên ngành Kỹ thuật chế biến món ăn và Công nghệ thực phẩm.

Theo mô hình này, sinh viên học tập tại trường trong 1,5 năm trước khi sang Nhật Bản thực tập một năm tại doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nhà trường còn tổ chức chương trình trải nghiệm mùa hè kéo dài 3 tháng, giúp sinh viên sớm làm quen với môi trường làm việc quốc tế và yêu cầu nghề nghiệp thực tế.

Các chương trình được triển khai thông qua sự kết nối giữa các hiệp hội của Nhật Bản tại Việt Nam và Hiệp hội người Việt Nam tại Nhật Bản, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận doanh nghiệp uy tín, đồng thời giúp sinh viên rèn luyện tác phong công nghiệp, kỹ năng làm việc và khả năng thích ứng trong môi trường đa văn hóa.

Bằng tốt nghiệp ngành Công nghệ thực phẩm của nhà trường đã được phía Đức công nhận sau quá trình thẩm định độc lập. Theo bà Hương, sự công nhận này là kết quả của quá trình chuẩn hóa chương trình đào tạo theo hướng tiếp cận quốc tế, đồng thời mở ra cơ hội việc làm cho sinh viên tại thị trường lao động châu Âu. Hiện nhiều cựu sinh viên và sinh viên tốt nghiệp của trường làm việc, sinh sống tại Đức.

Thị trường lao động ngày càng đòi hỏi cao hơn về kỹ năng, tác phong và khả năng thích ứng của người lao động. Sinh viên được đặt trong môi trường nghề nghiệp ngay trong quá trình đào tạo là cách các cơ sở giáo dục nghề nghiệp giải bài toán “học để làm được việc”.