Không để giáo viên 'gánh' việc hỗ trợ giáo dục

GD&TĐ - Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương không để giáo viên phải kiêm nhiệm các vị trí ngoài công tác giảng dạy, giáo dục do thiếu nhân sự hỗ trợ.



Kiêm nhiệm phải gắn với chuyên môn

Bộ GD&ĐT vừa có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố hướng dẫn thực hiện công tác quản lý đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý là các địa phương phải thực hiện nghiêm các quy định về cơ chế đặc thù, vượt trội trong tuyển dụng, sử dụng và quản lý nhân lực ngành giáo dục; chủ động rà soát, bố trí nhân sự phù hợp với từng vị trí việc làm.

Đặc biệt, Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương xác định số lượng nhà giáo, nhân sự hỗ trợ giáo dục còn thiếu so với số biên chế được giao và định mức quy định để thực hiện hợp đồng lao động, đồng thời bố trí kinh phí cho việc hợp đồng. Các địa phương không để xảy ra tình trạng giáo viên phải kiêm nhiệm những vị trí việc làm khác ngoài công tác giảng dạy, giáo dục do thiếu nhân sự hỗ trợ.

Trước đó, Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư 05/2025 quy định chế độ làm việc đối với giáo viên, trong đó quy định mỗi giáo viên không kiêm nhiệm quá 2 nhiệm vụ.

Ông Nguyễn Vương Linh, Hiệu trưởng Trường THCS Đặng Chánh Kỷ (Vạn An, Nghệ An), cho biết dù là trường trọng điểm chất lượng cao của địa phương nhưng những năm qua, tỷ lệ giáo viên/lớp của trường vẫn thiếu. Phần lớn giáo viên phải dạy tăng tiết, thừa tiết để bảo đảm hoạt động chuyên môn.

Tuy nhiên, các nhiệm vụ kiêm nhiệm tại trường chủ yếu gắn trực tiếp với công tác giảng dạy, giáo dục học sinh như chủ nhiệm lớp, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn. Những công việc hỗ trợ giáo dục do nhân viên nhà trường phụ trách.



Theo phương án sáp nhập trường lớp tại xã Vạn An, dự kiến Trường THCS Đặng Chánh Kỷ sẽ sáp nhập với Trường THCS Thị trấn 2 và Trường THCS Xuân Hòa. Khi quy mô học sinh, số lớp, giáo viên và nhân viên tăng lên, nhà trường sẽ có thêm điều kiện sắp xếp, bố trí nhân sự phù hợp với từng vị trí việc làm.

Tại Trường THCS Quán Hành (xã Nghi Lộc, Nghệ An), tình trạng thiếu giáo viên, nhân viên trường học cũng kéo dài nhiều năm. Theo Hiệu trưởng Phạm Thị Phương Lan, một số nhân viên phải đảm nhiệm nhiều công việc, như kế toán kiêm nhiệm tại 2 đơn vị, văn thư kiêm thư viện, thiết bị.

“Điều mong muốn lớn nhất hiện nay của nhà trường là được bố trí đủ giáo viên cho năm học mới. Trường đang thực hiện mô hình trường tiên tiến và là trường chất lượng cao nhiều năm nay. Nếu thiếu giáo viên, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học”, bà Lan chia sẻ.

Trong khi đó, tại Trường THPT Thanh Chương 3, việc phân công nhiệm vụ cho giáo viên được thực hiện theo hướng gắn với chuyên môn và nhu cầu thực tế.

Ông Lê Văn Quyền, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết từ năm học 2026-2027, số tiết dạy của giáo viên theo từng môn học được tính toán chặt chẽ, chi tiết ngay từ khi xây dựng kế hoạch giáo dục.

Đặc thù giáo dục THPT là ngoài các môn bắt buộc, học sinh được lựa chọn môn học và chuyên đề học tập phù hợp năng lực, định hướng đào tạo và nghề nghiệp tương lai. Nhà trường vì vậy xây dựng các tổ hợp lớp theo định hướng khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, vừa đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh, vừa phù hợp với thực tiễn đội ngũ.

Một số môn có ít học sinh lựa chọn sẽ dẫn đến ít lớp, số tiết của giáo viên cũng giảm. Với những giáo viên thiếu tiết, nhà trường bố trí tham gia các hoạt động giáo dục có liên quan như giáo dục địa phương, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, tư vấn tâm lý học đường.

“Việc bố trí phải bảo đảm hiệu quả giáo dục, phù hợp với năng lực giáo viên và không để giáo viên kiêm nhiệm những nhiệm vụ không liên quan”, ông Quyền cho hay.

Sắp xếp mạng lưới trường học, cân đối đội ngũ

Nghệ An đang triển khai đề án sắp xếp quy mô, mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn, dự kiến giảm khoảng 47% đầu mối trường học. Việc giảm đầu mối được kỳ vọng giúp tinh gọn các vị trí quản lý như hiệu trưởng, văn thư, thủ quỹ, đồng thời sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ theo định hướng “giảm biên chế quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy”.

Trước đó, trong năm học 2025-2026, Trường THCS Hồng Sơn được giải thể và sáp nhập vào Trường THCS Vinh Tân (phường Trường Vinh, Nghệ An). Theo bà Nguyễn Thị Lệ Hằng, Hiệu trưởng Trường THCS Vinh Tân, nhà trường đã rà soát cơ sở vật chất, phân công giáo viên và bố trí sĩ số lớp phù hợp ngay từ đầu năm học.

Sau sáp nhập, hoạt động dạy học diễn ra ổn định, học sinh nhanh chóng hòa nhập với môi trường mới. Việc tập trung học sinh về một đầu mối cũng giúp nhà trường thuận lợi hơn trong quản lý, phát huy hiệu quả đội ngũ và tổ chức các hoạt động giáo dục đồng bộ.



Trường THCS Đông Vĩnh, phường Thành Vinh, bước vào năm học mới với 4 lớp tăng thêm so với năm học trước nhưng đội ngũ giáo viên hiện có không đủ để bố trí giảng dạy và chủ nhiệm. Đầu tháng 8, trường đã có tờ trình gửi chính quyền địa phương đề nghị xem xét, bổ sung và điều tiết giáo viên.

Trường THCS Đông Vĩnh mới đi vào hoạt động từ năm học 2025-2026, trên cơ sở tiếp nhận chủ yếu đội ngũ từ Trường THCS Hồng Sơn sau khi trường này được giải thể. Hiện trường chỉ có 7 giáo viên thuộc các môn Toán, Ngữ văn, Khoa học tự nhiên (phân môn Hóa học) và Lịch sử và Địa lí. Nhiều môn học khác chưa có giáo viên, gồm Âm nhạc, Mỹ thuật, Tin học, Công nghệ, Giáo dục thể chất, Giáo dục công dân, Tiếng Anh và Khoa học tự nhiên (phân môn Vật lí, Sinh học).

Để bảo đảm đủ giáo viên đứng lớp trong năm học trước, trường phải hợp đồng thêm 4 giáo viên và sử dụng nguồn học phí cấp bù để chi trả tiền lương. Tuy nhiên, phương án này khó tiếp tục nếu số lượng giáo viên hợp đồng tăng trong năm học 2026-2027, trong khi quy mô học sinh của trường còn nhỏ, hiện mới có 2 khối 6 và 7.

“Trường tôi theo diện sẽ sáp nhập nên tôi cũng đã đề xuất lên phường xem xét, hài hòa giáo viên, nhân viên giữa các trường để không bị động trong quá trình triển khai năm học, đảm bảo hoạt động của giáo viên hiệu quả”, bà Đinh Thị Kim Chi, Hiệu trưởng Trường THCS Đông Vĩnh, cho biết.

Theo ông Nguyễn Văn Khoa - Giám đốc Sở GD&ĐT Nghệ An, việc sắp xếp mạng lưới trường học tới đây sẽ tác động đến việc sắp xếp đội ngũ cán bộ quản lý và nhân viên hành chính.



Qua rà soát sơ bộ, sau khi giảm đầu mối trường học, toàn tỉnh dự kiến giảm khoảng 1.005 cán bộ quản lý. Ngành giáo dục dự kiến giải quyết theo hướng hài hòa giữa yêu cầu tinh gọn bộ máy và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của cán bộ.

Với cán bộ quản lý dôi dư, những người còn đủ điều kiện, có chuyên môn sẽ được xem xét trở lại trực tiếp giảng dạy. Một số người có năng lực quản lý, phù hợp yêu cầu có thể được bố trí, điều động về bộ phận Văn hóa - Xã hội của các xã, phường để tham mưu quản lý nhà nước về giáo dục. Những người có nguyện vọng nghỉ theo chế độ sẽ được phối hợp giải quyết theo quy định.

Đáng chú ý, đối với đội ngũ nhân viên hành chính, thực tế nhiều trường vẫn chưa đủ định biên. Sau sắp xếp, Nghệ An dự kiến dôi dư khoảng 512 kế toán nhưng lại thiếu khoảng 504 nhân viên ở các vị trí như văn thư, thủ quỹ, thiết bị trường học.

Vì vậy, ngành giáo dục sẽ tiếp tục rà soát để điều chuyển, bố trí lại nhân sự theo đúng chuyên môn và nhu cầu thực tế của từng đơn vị, hạn chế tình trạng nơi thừa, nơi thiếu.

Việc sắp xếp mạng lưới trường học và tổ chức lại nguồn nhân lực cần đi cùng với xác định đúng vị trí việc làm, điều chuyển nhân sự hợp lý và bổ sung những vị trí hỗ trợ còn thiếu. Khi đội ngũ nhân sự hỗ trợ được bảo đảm, giáo viên sẽ có điều kiện tập trung vào nhiệm vụ cốt lõi là giảng dạy và giáo dục học sinh, thay vì phải “gánh” thêm những công việc không thuộc chuyên môn do thiếu người.

Đây không chỉ là giải pháp giảm áp lực công việc cho giáo viên mà còn góp phần sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng giáo dục và hướng tới mô hình nhà trường vận hành chuyên nghiệp, đúng người, đúng việc.



Kiêm nhiệm phải gắn với chuyên môn

Bộ GD&ĐT vừa có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố hướng dẫn thực hiện công tác quản lý đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục.

Một trong những yêu cầu đáng chú ý là các địa phương phải thực hiện nghiêm các quy định về cơ chế đặc thù, vượt trội trong tuyển dụng, sử dụng và quản lý nhân lực ngành giáo dục; chủ động rà soát, bố trí nhân sự phù hợp với từng vị trí việc làm.

Đặc biệt, Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương xác định số lượng nhà giáo, nhân sự hỗ trợ giáo dục còn thiếu so với số biên chế được giao và định mức quy định để thực hiện hợp đồng lao động, đồng thời bố trí kinh phí cho việc hợp đồng. Các địa phương không để xảy ra tình trạng giáo viên phải kiêm nhiệm những vị trí việc làm khác ngoài công tác giảng dạy, giáo dục do thiếu nhân sự hỗ trợ.

Trước đó, Bộ GD&ĐT đã ban hành Thông tư 05/2025 quy định chế độ làm việc đối với giáo viên, trong đó quy định mỗi giáo viên không kiêm nhiệm quá 2 nhiệm vụ.

Ông Nguyễn Vương Linh, Hiệu trưởng Trường THCS Đặng Chánh Kỷ (Vạn An, Nghệ An), cho biết dù là trường trọng điểm chất lượng cao của địa phương nhưng những năm qua, tỷ lệ giáo viên/lớp của trường vẫn thiếu. Phần lớn giáo viên phải dạy tăng tiết, thừa tiết để bảo đảm hoạt động chuyên môn.

Tuy nhiên, các nhiệm vụ kiêm nhiệm tại trường chủ yếu gắn trực tiếp với công tác giảng dạy, giáo dục học sinh như chủ nhiệm lớp, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn. Những công việc hỗ trợ giáo dục do nhân viên nhà trường phụ trách.



Theo phương án sáp nhập trường lớp tại xã Vạn An, dự kiến Trường THCS Đặng Chánh Kỷ sẽ sáp nhập với Trường THCS Thị trấn 2 và Trường THCS Xuân Hòa. Khi quy mô học sinh, số lớp, giáo viên và nhân viên tăng lên, nhà trường sẽ có thêm điều kiện sắp xếp, bố trí nhân sự phù hợp với từng vị trí việc làm.

Tại Trường THCS Quán Hành (xã Nghi Lộc, Nghệ An), tình trạng thiếu giáo viên, nhân viên trường học cũng kéo dài nhiều năm. Theo Hiệu trưởng Phạm Thị Phương Lan, một số nhân viên phải đảm nhiệm nhiều công việc, như kế toán kiêm nhiệm tại 2 đơn vị, văn thư kiêm thư viện, thiết bị.

“Điều mong muốn lớn nhất hiện nay của nhà trường là được bố trí đủ giáo viên cho năm học mới. Trường đang thực hiện mô hình trường tiên tiến và là trường chất lượng cao nhiều năm nay. Nếu thiếu giáo viên, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học”, bà Lan chia sẻ.

Trong khi đó, tại Trường THPT Thanh Chương 3, việc phân công nhiệm vụ cho giáo viên được thực hiện theo hướng gắn với chuyên môn và nhu cầu thực tế.

Ông Lê Văn Quyền, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết từ năm học 2026-2027, số tiết dạy của giáo viên theo từng môn học được tính toán chặt chẽ, chi tiết ngay từ khi xây dựng kế hoạch giáo dục.

Đặc thù giáo dục THPT là ngoài các môn bắt buộc, học sinh được lựa chọn môn học và chuyên đề học tập phù hợp năng lực, định hướng đào tạo và nghề nghiệp tương lai. Nhà trường vì vậy xây dựng các tổ hợp lớp theo định hướng khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, vừa đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh, vừa phù hợp với thực tiễn đội ngũ.

Một số môn có ít học sinh lựa chọn sẽ dẫn đến ít lớp, số tiết của giáo viên cũng giảm. Với những giáo viên thiếu tiết, nhà trường bố trí tham gia các hoạt động giáo dục có liên quan như giáo dục địa phương, hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, tư vấn tâm lý học đường.

“Việc bố trí phải bảo đảm hiệu quả giáo dục, phù hợp với năng lực giáo viên và không để giáo viên kiêm nhiệm những nhiệm vụ không liên quan”, ông Quyền cho hay.

Sắp xếp mạng lưới trường học, cân đối đội ngũ

Nghệ An đang triển khai đề án sắp xếp quy mô, mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn, dự kiến giảm khoảng 47% đầu mối trường học. Việc giảm đầu mối được kỳ vọng giúp tinh gọn các vị trí quản lý như hiệu trưởng, văn thư, thủ quỹ, đồng thời sử dụng hiệu quả hơn đội ngũ theo định hướng “giảm biên chế quản lý, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy”.

Trước đó, trong năm học 2025-2026, Trường THCS Hồng Sơn được giải thể và sáp nhập vào Trường THCS Vinh Tân (phường Trường Vinh, Nghệ An). Theo bà Nguyễn Thị Lệ Hằng, Hiệu trưởng Trường THCS Vinh Tân, nhà trường đã rà soát cơ sở vật chất, phân công giáo viên và bố trí sĩ số lớp phù hợp ngay từ đầu năm học.

Sau sáp nhập, hoạt động dạy học diễn ra ổn định, học sinh nhanh chóng hòa nhập với môi trường mới. Việc tập trung học sinh về một đầu mối cũng giúp nhà trường thuận lợi hơn trong quản lý, phát huy hiệu quả đội ngũ và tổ chức các hoạt động giáo dục đồng bộ.



Trường THCS Đông Vĩnh, phường Thành Vinh, bước vào năm học mới với 4 lớp tăng thêm so với năm học trước nhưng đội ngũ giáo viên hiện có không đủ để bố trí giảng dạy và chủ nhiệm. Đầu tháng 8, trường đã có tờ trình gửi chính quyền địa phương đề nghị xem xét, bổ sung và điều tiết giáo viên.

Trường THCS Đông Vĩnh mới đi vào hoạt động từ năm học 2025-2026, trên cơ sở tiếp nhận chủ yếu đội ngũ từ Trường THCS Hồng Sơn sau khi trường này được giải thể. Hiện trường chỉ có 7 giáo viên thuộc các môn Toán, Ngữ văn, Khoa học tự nhiên (phân môn Hóa học) và Lịch sử và Địa lí. Nhiều môn học khác chưa có giáo viên, gồm Âm nhạc, Mỹ thuật, Tin học, Công nghệ, Giáo dục thể chất, Giáo dục công dân, Tiếng Anh và Khoa học tự nhiên (phân môn Vật lí, Sinh học).

Để bảo đảm đủ giáo viên đứng lớp trong năm học trước, trường phải hợp đồng thêm 4 giáo viên và sử dụng nguồn học phí cấp bù để chi trả tiền lương. Tuy nhiên, phương án này khó tiếp tục nếu số lượng giáo viên hợp đồng tăng trong năm học 2026-2027, trong khi quy mô học sinh của trường còn nhỏ, hiện mới có 2 khối 6 và 7.

“Trường tôi theo diện sẽ sáp nhập nên tôi cũng đã đề xuất lên phường xem xét, hài hòa giáo viên, nhân viên giữa các trường để không bị động trong quá trình triển khai năm học, đảm bảo hoạt động của giáo viên hiệu quả”, bà Đinh Thị Kim Chi, Hiệu trưởng Trường THCS Đông Vĩnh, cho biết.

Theo ông Nguyễn Văn Khoa - Giám đốc Sở GD&ĐT Nghệ An, việc sắp xếp mạng lưới trường học tới đây sẽ tác động đến việc sắp xếp đội ngũ cán bộ quản lý và nhân viên hành chính.



Qua rà soát sơ bộ, sau khi giảm đầu mối trường học, toàn tỉnh dự kiến giảm khoảng 1.005 cán bộ quản lý. Ngành giáo dục dự kiến giải quyết theo hướng hài hòa giữa yêu cầu tinh gọn bộ máy và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của cán bộ.

Với cán bộ quản lý dôi dư, những người còn đủ điều kiện, có chuyên môn sẽ được xem xét trở lại trực tiếp giảng dạy. Một số người có năng lực quản lý, phù hợp yêu cầu có thể được bố trí, điều động về bộ phận Văn hóa - Xã hội của các xã, phường để tham mưu quản lý nhà nước về giáo dục. Những người có nguyện vọng nghỉ theo chế độ sẽ được phối hợp giải quyết theo quy định.

Đáng chú ý, đối với đội ngũ nhân viên hành chính, thực tế nhiều trường vẫn chưa đủ định biên. Sau sắp xếp, Nghệ An dự kiến dôi dư khoảng 512 kế toán nhưng lại thiếu khoảng 504 nhân viên ở các vị trí như văn thư, thủ quỹ, thiết bị trường học.

Vì vậy, ngành giáo dục sẽ tiếp tục rà soát để điều chuyển, bố trí lại nhân sự theo đúng chuyên môn và nhu cầu thực tế của từng đơn vị, hạn chế tình trạng nơi thừa, nơi thiếu.

Việc sắp xếp mạng lưới trường học và tổ chức lại nguồn nhân lực cần đi cùng với xác định đúng vị trí việc làm, điều chuyển nhân sự hợp lý và bổ sung những vị trí hỗ trợ còn thiếu. Khi đội ngũ nhân sự hỗ trợ được bảo đảm, giáo viên sẽ có điều kiện tập trung vào nhiệm vụ cốt lõi là giảng dạy và giáo dục học sinh, thay vì phải “gánh” thêm những công việc không thuộc chuyên môn do thiếu người.

Đây không chỉ là giải pháp giảm áp lực công việc cho giáo viên mà còn góp phần sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng giáo dục và hướng tới mô hình nhà trường vận hành chuyên nghiệp, đúng người, đúng việc.