Kiên cố hóa trường lớp vùng biên Đắk Lắk: Từ chủ trương đến thực chất

GD&TĐ - Trường PTNT tiểu học và THCS mới đã mở rộng cơ hội học tập cho trẻ em vùng biên Đắk Lắk, song hiệu quả đầu tư phụ thuộc khả năng vận hành.



Diện mạo mới của giáo dục vùng biên

Năm học 2026 - 2027 đánh dấu sự thay đổi về cơ sở vật chất giáo dục tại nhiều xã biên giới tỉnh Đắk Lắk. Các trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS được đầu tư đồng bộ, từng bước khắc phục tình trạng trường lớp phân tán, thiếu không gian học tập, sinh hoạt.

Bốn công trình tại các xã Buôn Đôn, Ea R’vê, Ia Lốp và Ea Rốk có tổng mức đầu tư hơn 651,7 tỷ đồng. Trong đó, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Buôn Đôn được đầu tư 158,3 tỷ đồng; Ea R’vê 185 tỷ đồng; Ia Lốp 173 tỷ đồng và Ea Rốk hơn 135,4 tỷ đồng.

Các trường được xây dựng khang trang gồm khu học tập, phòng chức năng, thư viện, nhà đa năng, khu nội trú và hạng mục phục vụ đời sống. Qua đó, trẻ em vùng biên, vùng khó khăn có điều kiện học liên tục từ tiểu học đến THCS tại địa phương.

Tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Ea Rốk năm học 2026 - 2027 có 520 học sinh. Trong đó, 150 học sinh lớp 1 đến lớp 3 được tổ chức bán trú; học sinh từ lớp 4 đến lớp 9 thuộc diện nội trú được bố trí ăn, ở tại trường.

Tương tự, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Buôn Đôn có 41 lớp với 1.120 học sinh, gồm 659 học sinh tiểu học và 461 học sinh THCS. Trong đó, 941 em là người dân tộc thiểu số, chiếm 84%. Nhà trường có 73 cán bộ, giáo viên, nhân viên.

Theo ông Thái Văn Lộc – Hiệu trưởng nhà trường, cơ sở mới giúp đơn vị tổ chức đồng bộ hoạt động dạy học, chăm sóc và giáo dục học sinh. Tuy nhiên, địa bàn rộng, dân cư phân tán vẫn gây khó khăn cho việc huy động trẻ đến trường.

Riêng buôn Đrăng Phốk có 88 học sinh từ lớp 1 đến lớp 9 sống cách trường khoảng 18km, đường đi khó khăn. Trong đó, 27 em từ lớp 1 đến lớp 3 chưa thể tổ chức nội trú nên học tại điểm trường trong buôn. Địa phương và ngành Giáo dục đã đề xuất hỗ trợ xe đưa đón các em đến trường chính.

Tại lễ khai giảng năm học mới, ông Đỗ Hữu Huy – Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết tỉnh sẽ thường xuyên quan tâm, hỗ trợ các trường vùng biên.

“Nếu trường đề nghị, UBND tỉnh sẽ bổ sung trang thiết bị, phương tiện đưa đón các cháu, kể cả thiết bị chăm sóc y tế, giáo dục thể chất và ăn uống”, ông Huy nói.

Không chỉ dừng ở xây dựng cơ sở vật chất

Để các trường nội trú hoạt động thực chất, cơ sở vật chất phải đi cùng đội ngũ, cơ chế quản lý và điều kiện chăm sóc học sinh.

Trong chuyến thăm Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Buôn Đôn vừa qua, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng lưu ý nhà trường khai thác hiệu quả cơ sở mới, tạo môi trường để học sinh phát triển tốt hơn; đồng thời ghi nhận và biểu dương đề xuất bố trí phương tiện đưa đón học sinh ở khu vực xa trường.



Bên cạnh nhiệm vụ dạy học, trường nội trú còn tổ chức ăn, ở, chăm sóc sức khỏe, quản lý học sinh ngoài giờ và bảo đảm an toàn. Vì vậy, việc bố trí nhân viên y tế, cấp dưỡng, bảo vệ và quản sinh là điều kiện cần thiết để mô hình vận hành ổn định.

Tại Buôn Đôn, mức hỗ trợ cho vị trí quản sinh chỉ hơn 2 triệu đồng mỗi tháng. Chính quyền địa phương kiến nghị đưa vị trí này vào biên chế hoặc có chính sách phù hợp để người lao động yên tâm gắn bó.

Khoảng cách từ nhà đến trường cũng đặt ra yêu cầu tổ chức phương tiện đưa đón và duy trì điểm học phù hợp. Nếu chưa có giải pháp đi lại, đường xa có thể trở thành rào cản, nhất là với học sinh tiểu học.

Vì vậy, hiệu quả kiên cố hóa không nên chỉ tính bằng số phòng học hay tổng vốn đầu tư. Thước đo cần đặt vào tỷ lệ chuyên cần, khả năng duy trì sĩ số, số học sinh được hưởng chế độ nội trú, chất lượng bữa ăn, mức độ an toàn và kết quả học tập.

Đắk Lắk đang tiếp tục triển khai mô hình Trường Phổ thông nội trú tiểu học và THCS tại xã Ea Bung. Công trình rộng khoảng 6ha, tổng mức đầu tư dự kiến 250 tỷ đồng, phục vụ hơn 1.290 học sinh, phần lớn là con em đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc đầu tư liên tiếp các trường nội trú cho thấy nguồn lực dành cho giáo dục vùng biên đang được cụ thể hóa. Tuy nhiên, xây dựng phải gắn với dự báo quy mô học sinh, bố trí đội ngũ, chính sách cho nhân viên và phương án vận hành lâu dài.

Khi học sinh không còn bỏ học vì đường xa, giáo viên yên tâm công tác, nhà trường đáp ứng nhu cầu học tập và sinh hoạt, kiên cố hóa mới thực sự chuyển hóa.



Diện mạo mới của giáo dục vùng biên

Năm học 2026 - 2027 đánh dấu sự thay đổi về cơ sở vật chất giáo dục tại nhiều xã biên giới tỉnh Đắk Lắk. Các trường phổ thông nội trú tiểu học và THCS được đầu tư đồng bộ, từng bước khắc phục tình trạng trường lớp phân tán, thiếu không gian học tập, sinh hoạt.

Bốn công trình tại các xã Buôn Đôn, Ea R’vê, Ia Lốp và Ea Rốk có tổng mức đầu tư hơn 651,7 tỷ đồng. Trong đó, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Buôn Đôn được đầu tư 158,3 tỷ đồng; Ea R’vê 185 tỷ đồng; Ia Lốp 173 tỷ đồng và Ea Rốk hơn 135,4 tỷ đồng.

Các trường được xây dựng khang trang gồm khu học tập, phòng chức năng, thư viện, nhà đa năng, khu nội trú và hạng mục phục vụ đời sống. Qua đó, trẻ em vùng biên, vùng khó khăn có điều kiện học liên tục từ tiểu học đến THCS tại địa phương.

Tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Ea Rốk năm học 2026 - 2027 có 520 học sinh. Trong đó, 150 học sinh lớp 1 đến lớp 3 được tổ chức bán trú; học sinh từ lớp 4 đến lớp 9 thuộc diện nội trú được bố trí ăn, ở tại trường.

Tương tự, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Buôn Đôn có 41 lớp với 1.120 học sinh, gồm 659 học sinh tiểu học và 461 học sinh THCS. Trong đó, 941 em là người dân tộc thiểu số, chiếm 84%. Nhà trường có 73 cán bộ, giáo viên, nhân viên.

Theo ông Thái Văn Lộc – Hiệu trưởng nhà trường, cơ sở mới giúp đơn vị tổ chức đồng bộ hoạt động dạy học, chăm sóc và giáo dục học sinh. Tuy nhiên, địa bàn rộng, dân cư phân tán vẫn gây khó khăn cho việc huy động trẻ đến trường.

Riêng buôn Đrăng Phốk có 88 học sinh từ lớp 1 đến lớp 9 sống cách trường khoảng 18km, đường đi khó khăn. Trong đó, 27 em từ lớp 1 đến lớp 3 chưa thể tổ chức nội trú nên học tại điểm trường trong buôn. Địa phương và ngành Giáo dục đã đề xuất hỗ trợ xe đưa đón các em đến trường chính.

Tại lễ khai giảng năm học mới, ông Đỗ Hữu Huy – Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết tỉnh sẽ thường xuyên quan tâm, hỗ trợ các trường vùng biên.

“Nếu trường đề nghị, UBND tỉnh sẽ bổ sung trang thiết bị, phương tiện đưa đón các cháu, kể cả thiết bị chăm sóc y tế, giáo dục thể chất và ăn uống”, ông Huy nói.

Không chỉ dừng ở xây dựng cơ sở vật chất

Để các trường nội trú hoạt động thực chất, cơ sở vật chất phải đi cùng đội ngũ, cơ chế quản lý và điều kiện chăm sóc học sinh.

Trong chuyến thăm Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Buôn Đôn vừa qua, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng lưu ý nhà trường khai thác hiệu quả cơ sở mới, tạo môi trường để học sinh phát triển tốt hơn; đồng thời ghi nhận và biểu dương đề xuất bố trí phương tiện đưa đón học sinh ở khu vực xa trường.



Bên cạnh nhiệm vụ dạy học, trường nội trú còn tổ chức ăn, ở, chăm sóc sức khỏe, quản lý học sinh ngoài giờ và bảo đảm an toàn. Vì vậy, việc bố trí nhân viên y tế, cấp dưỡng, bảo vệ và quản sinh là điều kiện cần thiết để mô hình vận hành ổn định.

Tại Buôn Đôn, mức hỗ trợ cho vị trí quản sinh chỉ hơn 2 triệu đồng mỗi tháng. Chính quyền địa phương kiến nghị đưa vị trí này vào biên chế hoặc có chính sách phù hợp để người lao động yên tâm gắn bó.

Khoảng cách từ nhà đến trường cũng đặt ra yêu cầu tổ chức phương tiện đưa đón và duy trì điểm học phù hợp. Nếu chưa có giải pháp đi lại, đường xa có thể trở thành rào cản, nhất là với học sinh tiểu học.

Vì vậy, hiệu quả kiên cố hóa không nên chỉ tính bằng số phòng học hay tổng vốn đầu tư. Thước đo cần đặt vào tỷ lệ chuyên cần, khả năng duy trì sĩ số, số học sinh được hưởng chế độ nội trú, chất lượng bữa ăn, mức độ an toàn và kết quả học tập.

Đắk Lắk đang tiếp tục triển khai mô hình Trường Phổ thông nội trú tiểu học và THCS tại xã Ea Bung. Công trình rộng khoảng 6ha, tổng mức đầu tư dự kiến 250 tỷ đồng, phục vụ hơn 1.290 học sinh, phần lớn là con em đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc đầu tư liên tiếp các trường nội trú cho thấy nguồn lực dành cho giáo dục vùng biên đang được cụ thể hóa. Tuy nhiên, xây dựng phải gắn với dự báo quy mô học sinh, bố trí đội ngũ, chính sách cho nhân viên và phương án vận hành lâu dài.

Khi học sinh không còn bỏ học vì đường xa, giáo viên yên tâm công tác, nhà trường đáp ứng nhu cầu học tập và sinh hoạt, kiên cố hóa mới thực sự chuyển hóa.