Dự thảo Thông tư quy định việc công nhận chứng chỉ để sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân Bộ GD&ĐT vừa công bố xin ý kiến rộng rãi nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý về công nhận chứng chỉ, bảo đảm giá trị sử dụng và chất lượng của chứng chỉ trong toàn hệ thống giáo dục quốc dân; đồng thời tạo điều kiện để người học tiếp tục học tập ở các trình độ cao hơn, thúc đẩy học tập suốt đời, học liên thông và tăng cường hội nhập quốc tế.
Dự thảo Thông tư được xây dựng theo hướng quy định các nguyên tắc chung, phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của các cơ quan có liên quan, bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện, đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền và trách nhiệm giải trình trong công nhận chứng chỉ.
Quy định thống nhất về công nhận chứng chỉ
Một trong những nội dung quan trọng của dự thảo là lần đầu tiên quy định thống nhất về việc công nhận chứng chỉ để sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Theo đó, dự thảo xác định rõ phạm vi điều chỉnh đối với các loại chứng chỉ thuộc diện công nhận, gồm: chứng chỉ ngoại ngữ; chứng chỉ theo khung năng lực hoặc theo chương trình do Bộ GD&ĐT ban hành; chứng chỉ xác nhận kết quả của các kỳ thi độc lập sử dụng trong tuyển sinh trình độ đại học, cao đẳng và các chứng chỉ khác do Bộ GD&ĐT quy định.
Đồng thời, dự thảo cũng làm rõ những loại chứng chỉ được điều chỉnh bởi các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành khác, qua đó tránh chồng chéo, trùng lặp trong áp dụng pháp luật và tạo sự minh bạch, thống nhất trong quá trình tổ chức thực hiện.
Việc quy định rõ phạm vi điều chỉnh không chỉ tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý mà còn giúp các cơ sở giáo dục, tổ chức cấp chứng chỉ và người học xác định rõ giá trị sử dụng của từng loại chứng chỉ trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Bảo đảm chất lượng là nguyên tắc xuyên suốt trong công nhận chứng chỉ
Dự thảo xác định yêu cầu bảo đảm chất lượng là điều kiện tiên quyết trong việc công nhận chứng chỉ.
Theo đó, việc xem xét công nhận không chỉ căn cứ vào tên gọi của chứng chỉ mà tập trung đánh giá toàn diện chất lượng của tổ chức cấp chứng chỉ, tính hợp pháp, độ tin cậy của chứng chỉ cũng như quy trình đào tạo, bồi dưỡng hoặc tổ chức thi để cấp chứng chỉ.
Để bảo đảm việc công nhận được thực hiện khách quan, minh bạch và thống nhất, dự thảo quy định cơ quan có thẩm quyền công nhận phải thực hiện đầy đủ các yêu cầu như: ban hành tiêu chí công nhận đối với từng loại chứng chỉ; thành lập Hội đồng tư vấn gồm các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực khảo thí và quản lý chứng chỉ; ban hành Quy chế công nhận chứng chỉ; công khai danh mục chứng chỉ được công nhận trên trang thông tin điện tử và lưu trữ đầy đủ hồ sơ theo quy định.
Những quy định này hướng tới xây dựng quy trình đánh giá khoa học, khách quan, minh bạch, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền trong quá trình xem xét công nhận chứng chỉ.
Tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình
Một điểm mới đáng chú ý của dự thảo là phân định rõ thẩm quyền công nhận chứng chỉ theo từng cấp quản lý.
Theo đó, Bộ GD&ĐT (thông qua Cục Quản lý chất lượng), Sở GD&ĐT và các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp được giao thẩm quyền công nhận các loại chứng chỉ thuộc phạm vi quản lý của mình.
Việc phân cấp này vừa phát huy tính chủ động của các cơ quan, cơ sở giáo dục, vừa gắn với trách nhiệm giải trình trước pháp luật về quyết định công nhận chứng chỉ.
Đặc biệt, dự thảo bổ sung quy định cho phép các Sở GD&ĐT hoặc các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thể sử dụng kết quả công nhận của đơn vị khác còn hiệu lực mà không phải thực hiện lại thủ tục công nhận.
Quy định này góp phần thúc đẩy công nhận lẫn nhau trong hệ thống giáo dục, giảm đánh giá lặp lại đối với cùng một chứng chỉ, tiết kiệm thời gian và chi phí cho các tổ chức, đơn vị đề nghị công nhận, đồng thời bảo đảm tính liên thông trong giáo dục.
Bảo đảm quyền lợi của người học và tính ổn định của hệ thống
Để bảo đảm tính liên tục của hệ thống pháp luật cũng như quyền lợi của người học, dự thảo quy định các chứng chỉ đã được sử dụng theo quy định của pháp luật trước khi Thông tư có hiệu lực vẫn tiếp tục được sử dụng theo quy định hiện hành.
Đối với trường hợp các khung năng lực được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, Bộ GD&ĐT sẽ rà soát các chứng chỉ đã được công nhận để xem xét việc tiếp tục công nhận theo quy định mới. Trường hợp không tiếp tục công nhận sẽ có văn bản trả lời và nêu rõ lý do.
Quy định này góp phần bảo đảm tính ổn định của hệ thống pháp luật, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích của người học trong quá trình chuyển tiếp khi các khung năng lực được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế.
