Mô hình trường học quy mô lớn đáp ứng yêu cầu đổi mới quản trị

GD&TĐ - Việc tổ chức lại mạng lưới trường học được kỳ vọng phát huy lợi thế chuyển đổi số, tinh gọn đầu mối quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục.



Ngày 30/6/2026, Bộ GD&ĐT có công văn hướng dẫn đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Công văn yêu cầu từ 1/7, thực hiện thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn có các phân hiệu, điểm trường; thiết lập mô hình quản trị trường học.

Trước 30/8 hoàn thành giai đoạn thí điểm, thiết lập mạng lưới trường lớp phù hợp với địa bàn, quy mô dân số; hoàn thiện bộ máy tổ chức và phương án quản trị trường học để vận hành ngay từ đầu năm học 2026 - 2027.

Tiếp đó, ngày 10/7, Thủ tướng Chính phủ ban hành văn bản số 777/TTg-TCCV gửi Bộ GD&ĐT, Bộ Nội vụ; Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy các tỉnh, thành phố; ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về việc sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã.

Tại văn bản này, Thủ tướng yêu cầu ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập trên địa bàn trước ngày 30/8/2026 và chuẩn bị tốt các điều kiện bảo đảm cho năm học 2026 - 2027 theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Kết luận số 105-TB/VPTW.

Theo bà Đinh Thị Bình - Phó Chủ tịch UBND xã Long Cốc (Phú Thọ), nước ta đã trải qua một thời gian dài phát triển quy mô trường lớp học, xu thế là lập nhiều điểm trường với quy mô nhỏ, nhất là tại các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cách làm này nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu học tập của trẻ em, học sinh, hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục trong bối cảnh hạ tầng giao thông, điện lưới và internet còn nhiều hạn chế.

Tuy nhiên, đến nay, điều kiện hạ tầng đã có nhiều thay đổi. Hệ thống giao thông ngày càng được hoàn thiện, khoảng cách địa lý giữa các vùng từng bước được thu hẹp. Cùng với đó, sự phát triển mạnh mẽ của internet và công nghệ số đã tạo ra những điều kiện thuận lợi hơn cho công tác quản lý, điều hành và tổ chức các hoạt động giáo dục.

Bên cạnh đó, dù đã có nhiều giải pháp, tình trạng thừa - thiếu cục bộ giáo viên và nhân viên giữa các trường, các địa phương vẫn diễn ra phổ biến. Cơ chế quản lý viên chức còn có những rào cản dẫn tới những khó khăn chưa thể khắc phục triệt để về đảm bảo đội ngũ giáo viên, nhân viên trường học cho 100% các trường. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục và việc thụ hưởng giáo dục toàn diện của trẻ em, học sinh, đặc biệt ở các vùng núi, vùng khó khăn.

Bởi vậy, bà Đinh Thị Bình khẳng định, việc sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn là chủ trương hết sức quan trọng, đúng đắn và phù hợp.

Mô hình này sẽ tận dụng được tối đa những ưu thế về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, sự phát triển của hạ tầng giao thông trong thiết kế và vận hành quy mô trường, lớp học; đồng thời, tinh gọn đầu mối quản lý, bảo đảm cân đối đủ giáo viên (nhất là những môn đặc thù như Tiếng Anh, Tin học, Mỹ thuật, Âm nhạc, Thể dục,...) và nhân viên trường học. Qua đó, các hoạt động giáo dục cũng sẽ được tổ chức quy mô, thống nhất, hiệu quả hơn.

Để triển khai hiệu quả nhiệm vụ này, bà Đinh Thị Bình cho rằng, rà soát kỹ quy mô trường lớp để tính toán quy hoạch quỹ đất cho phù hợp; rà soát khoảng cách địa lý và hạ tầng giao thông, hạ tầng số đảm bảo khả năng đi lại, kết nối thuận lợi cho cả nhà trường và học sinh, phụ huynh học sinh.

Đồng thời, cần tính toán về nhân sự sao cho vừa tinh gọn đầu mối nhưng vẫn đảm bảo đủ bộ máy quản lý một cách hiệu quả; quan tâm cơ chế để giải quyết cán bộ quản lý dôi dư do sắp xếp để hạn chế tối đa tâm lý dao động của đội ngũ.

Triển khai việc này cần lộ trình phù hợp cho từng địa phương căn cứ vào các điều kiện cụ thể, đảm bảo sự chuẩn bị tốt nhất khi sắp xếp, tránh xáo trộn các hoạt động giáo dục các trường học.



Ngày 30/6/2026, Bộ GD&ĐT có công văn hướng dẫn đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Công văn yêu cầu từ 1/7, thực hiện thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn có các phân hiệu, điểm trường; thiết lập mô hình quản trị trường học.

Trước 30/8 hoàn thành giai đoạn thí điểm, thiết lập mạng lưới trường lớp phù hợp với địa bàn, quy mô dân số; hoàn thiện bộ máy tổ chức và phương án quản trị trường học để vận hành ngay từ đầu năm học 2026 - 2027.

Tiếp đó, ngày 10/7, Thủ tướng Chính phủ ban hành văn bản số 777/TTg-TCCV gửi Bộ GD&ĐT, Bộ Nội vụ; Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy các tỉnh, thành phố; ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố về việc sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã.

Tại văn bản này, Thủ tướng yêu cầu ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thành việc sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập trên địa bàn trước ngày 30/8/2026 và chuẩn bị tốt các điều kiện bảo đảm cho năm học 2026 - 2027 theo đúng tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Kết luận số 105-TB/VPTW.

Theo bà Đinh Thị Bình - Phó Chủ tịch UBND xã Long Cốc (Phú Thọ), nước ta đã trải qua một thời gian dài phát triển quy mô trường lớp học, xu thế là lập nhiều điểm trường với quy mô nhỏ, nhất là tại các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Cách làm này nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu học tập của trẻ em, học sinh, hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục trong bối cảnh hạ tầng giao thông, điện lưới và internet còn nhiều hạn chế.

Tuy nhiên, đến nay, điều kiện hạ tầng đã có nhiều thay đổi. Hệ thống giao thông ngày càng được hoàn thiện, khoảng cách địa lý giữa các vùng từng bước được thu hẹp. Cùng với đó, sự phát triển mạnh mẽ của internet và công nghệ số đã tạo ra những điều kiện thuận lợi hơn cho công tác quản lý, điều hành và tổ chức các hoạt động giáo dục.

Bên cạnh đó, dù đã có nhiều giải pháp, tình trạng thừa - thiếu cục bộ giáo viên và nhân viên giữa các trường, các địa phương vẫn diễn ra phổ biến. Cơ chế quản lý viên chức còn có những rào cản dẫn tới những khó khăn chưa thể khắc phục triệt để về đảm bảo đội ngũ giáo viên, nhân viên trường học cho 100% các trường. Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục và việc thụ hưởng giáo dục toàn diện của trẻ em, học sinh, đặc biệt ở các vùng núi, vùng khó khăn.

Bởi vậy, bà Đinh Thị Bình khẳng định, việc sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn là chủ trương hết sức quan trọng, đúng đắn và phù hợp.

Mô hình này sẽ tận dụng được tối đa những ưu thế về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, sự phát triển của hạ tầng giao thông trong thiết kế và vận hành quy mô trường, lớp học; đồng thời, tinh gọn đầu mối quản lý, bảo đảm cân đối đủ giáo viên (nhất là những môn đặc thù như Tiếng Anh, Tin học, Mỹ thuật, Âm nhạc, Thể dục,...) và nhân viên trường học. Qua đó, các hoạt động giáo dục cũng sẽ được tổ chức quy mô, thống nhất, hiệu quả hơn.

Để triển khai hiệu quả nhiệm vụ này, bà Đinh Thị Bình cho rằng, rà soát kỹ quy mô trường lớp để tính toán quy hoạch quỹ đất cho phù hợp; rà soát khoảng cách địa lý và hạ tầng giao thông, hạ tầng số đảm bảo khả năng đi lại, kết nối thuận lợi cho cả nhà trường và học sinh, phụ huynh học sinh.

Đồng thời, cần tính toán về nhân sự sao cho vừa tinh gọn đầu mối nhưng vẫn đảm bảo đủ bộ máy quản lý một cách hiệu quả; quan tâm cơ chế để giải quyết cán bộ quản lý dôi dư do sắp xếp để hạn chế tối đa tâm lý dao động của đội ngũ.

Triển khai việc này cần lộ trình phù hợp cho từng địa phương căn cứ vào các điều kiện cụ thể, đảm bảo sự chuẩn bị tốt nhất khi sắp xếp, tránh xáo trộn các hoạt động giáo dục các trường học.