Nâng tầm chất lượng giáo viên dạy thực hành tại trường nghề
2026/06/16 17:24
GD&TĐ - Giảng viên, giáo viên giáo dục nghề nghiệp dạy thực hành sẽ được chuẩn hoá khung chương trình bồi dưỡng năng lực thực hành.
Cập nhật xu hướng công nghệ
Dự thảo Thông tư quy định khung chương trình bồi dưỡng năng lực thực hành nghề cho giảng viên, giáo viên giáo dục nghề nghiệp dạy thực hành đang được Bộ GD&ĐT xây dựng nhằm nâng cao năng lực, kỹ năng thực hành của giáo viên các trường nghề, đáp ứng sự phát triển của công nghệ và nhu cầu doanh nghiệp.
Đây được xem là căn cứ pháp lý vững chắc để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp (GDNN), cơ sở đào tạo tự chủ xây dựng, thiết kế và tổ chức thực hiện các chương trình bồi dưỡng phù hợp với từng ngành nghề.
Qua đó, giúp bù đắp “khoảng trống kỹ năng”, chuẩn hóa năng lực thực hành cho đội ngũ nhà giáo chưa đạt chuẩn, góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng GDNN và đáp ứng mục tiêu phát triển nguồn nhân lực kỹ năng cao của đất nước.
Ủng hộ chủ trương này, ông Lê Trần Vĩnh Phú, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Việt Nam - Singapore (TPHCM) đánh giá, việc nâng cao chất lượng giáo viên dạy thực hành theo hướng đáp ứng sự phát triển công nghệ và nhu cầu doanh nghiệp sẽ giúp bù đắp khoảng cách giữa kiến thức lý thuyết và thực tiễn sản xuất, giúp giáo viên cập nhật kịp thời các công nghệ tiên tiến đang được áp dụng tại doanh nghiệp
Thay vì bồi dưỡng theo những giáo trình cũ, khung chương trình mới giúp định hướng đào tạo dựa trên nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, đảm bảo giáo viên có kỹ năng nghề tương xứng với yêu cầu khắt khe của thị trường lao động hiện nay.
"Việc xác định rõ khung năng lực thực hành giúp các cơ sở GDNN có căn cứ để tổ chức đào tạo tập trung vào tay nghề, thay vì chỉ nặng về phương pháp sư phạm đơn thuần", ông Phú nói.
Đồng quan điểm, ThS Thân Thanh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An (TPHCM) cho rằng, đây là chủ trương rất cần thiết trong bối cảnh công nghệ sản xuất, tự động hóa, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh, liên tục tạo ra những yêu cầu mới đối với đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp.
Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đặc biệt là các trường cao đẳng đào tạo theo định hướng ứng dụng, chương trình bồi dưỡng sẽ giúp đội ngũ giảng viên thường xuyên cập nhật công nghệ mới, thiết bị mới, quy trình sản xuất hiện đại và yêu cầu kỹ năng từ doanh nghiệp. Những nội dung này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc rút ngắn khoảng cách giữa hoạt động đào tạo và thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
“Khi đội ngũ giảng viên được bồi dưỡng thường xuyên, được tiếp cận thực tiễn doanh nghiệp và được cập nhật các công nghệ mới, chất lượng đào tạo nghề sẽ được nâng lên rõ rệt”, ThS Thanh nói.
Về lâu dài, các lãnh đạo nhà trường cho rằng, việc ban hành khung chương trình thống nhất trên toàn quốc cũng góp phần chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động trong giai đoạn chuyển đổi số.
Sinh viên Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An tham gia thực tập cùng giáo viên tại doanh nghiệp. Ảnh: DAP.
Gắn chặt đào tạo với doanh nghiệp
Trong dự thảo thông tư, việc bồi dưỡng năng lực thực hành cho giảng viên trường nghề gắn chặt với việc cập nhật công nghệ mới, tăng cường gắn kết, trải nghiệm tại doanh nghiệp để tăng cường thời lượng thực hành cho giảng viên.
Ông Lê Trần Vĩnh Phú cho rằng, doanh nghiệp là nơi cung cấp các thiết bị, dây chuyền công nghệ mới nhất mà nhà trường đôi khi chưa kịp trang bị. Điều này giúp giảng viên có cơ hội trải nghiệm trực tiếp trong môi trường sản xuất thực.
Ngoài ra, đội ngũ kỹ sư, chuyên gia tại doanh nghiệp đóng vai trò là người truyền dạy kinh nghiệm, kỹ năng xử lý tình huống thực tế và các quy chuẩn công nghiệp cho giáo viên. Do đó, ông Phú nhìn nhận, doanh nghiệp chính là thước đo khách quan nhất để đánh giá liệu năng lực thực hành của giáo viên có đáp ứng được yêu cầu của thực tế sản xuất hay không.
Tuy nhiên, để triển khai bồi dưỡng năng lực thực hành cho giảng viên, các cơ sở GDNN cần cân đối giữa lịch dạy tại trường và thời gian thực hành thực tế tại doanh nghiệp của giảng viên. Ngoài ra, một số doanh nghiệp trong khu công nghiệp sử dụng công nghệ mang tính bảo mật hoặc quá chuyên sâu, đòi hỏi khung bồi dưỡng phải có sự điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với từng lĩnh vực cụ thể.
“Việc duy trì các chương trình bồi dưỡng thường xuyên vẫn đòi hỏi nguồn kinh phí ổn định và sự cam kết hỗ trợ dài hạn từ phía các đơn vị doanh nghiệp sử dụng lao động để hoạt động này mang lại tính ổn định, bền vững”, ông Phú nói.
Theo ThS Thân Thanh Thanh, thực tế hiện nay tốc độ đổi mới công nghệ hiện nay diễn ra rất nhanh, đặc biệt trong các lĩnh vực tự động hóa, sản xuất thông minh, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Điều này đòi hỏi hoạt động bồi dưỡng phải được tổ chức thường xuyên, liên tục và có cơ chế cập nhật kịp thời để giảng viên luôn theo sát thực tiễn sản xuất.
Ngoài ra, việc bố trí thời gian để giảng viên vừa thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, vừa tham gia các chương trình thực hành hoặc trải nghiệm nghề nghiệp tại doanh nghiệp cũng cần có sự sắp xếp hợp lý. Một số công nghệ mới, thiết bị hiện đại hoặc dây chuyền sản xuất chuyên sâu có chi phí tiếp cận và đào tạo tương đối cao.
"Do đó, quá trình triển khai rất cần sự phối hợp giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước", ThS Thanh nói.
Theo lãnh đạo Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An, nhiều ngành đào tạo của trường như cơ khí, điện - điện tử, tự động hóa, công nghệ ô tô và công nghệ thông tin đều duy trì sự hợp tác thường xuyên với doanh nghiệp trong đào tạo, thực tập và tuyển dụng.
Do đó, khi triển khai các nội dung bồi dưỡng, đặc biệt là hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp tại doanh nghiệp, nhà trường đã có sẵn nền tảng kết nối để tổ chức thực hiện một cách hiệu quả.
Bên cạnh đó, đào tạo gắn với nhu cầu doanh nghiệp là định hướng mà nhà trường theo đuổi trong nhiều năm qua. Đội ngũ giảng viên nhận thức rõ yêu cầu phải thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề và công nghệ mới để đáp ứng những thay đổi của thị trường lao động.
"Đây là yếu tố quan trọng giúp nhà trường triển khai các chương trình bồi dưỡng với sự đồng thuận và tham gia tích cực từ đội ngũ giảng viên", ThS Thanh chia sẻ.
Theo dự thảo thông tư, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng quyết định tổng thời lượng chương trình bồi dưỡng căn cứ vào nội dung chương trình, đối tượng tham gia và yêu cầu của từng ngành, nghề; bảo đảm người học thực hiện thời lượng thực hành đối với các kỹ năng trong chương trình bồi dưỡng tối thiểu bằng 50% thời lượng thực hành của các kỹ năng cốt lõi tương ứng trong chương trình đào tạo trình độ cao đẳng.
Sinh viên Trường CĐ nghề Việt Nam - Singapore trong giờ thực hành. Ảnh: VSVC.
Cập nhật xu hướng công nghệ
Dự thảo Thông tư quy định khung chương trình bồi dưỡng năng lực thực hành nghề cho giảng viên, giáo viên giáo dục nghề nghiệp dạy thực hành đang được Bộ GD&ĐT xây dựng nhằm nâng cao năng lực, kỹ năng thực hành của giáo viên các trường nghề, đáp ứng sự phát triển của công nghệ và nhu cầu doanh nghiệp.
Đây được xem là căn cứ pháp lý vững chắc để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp (GDNN), cơ sở đào tạo tự chủ xây dựng, thiết kế và tổ chức thực hiện các chương trình bồi dưỡng phù hợp với từng ngành nghề.
Qua đó, giúp bù đắp “khoảng trống kỹ năng”, chuẩn hóa năng lực thực hành cho đội ngũ nhà giáo chưa đạt chuẩn, góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng GDNN và đáp ứng mục tiêu phát triển nguồn nhân lực kỹ năng cao của đất nước.
Ủng hộ chủ trương này, ông Lê Trần Vĩnh Phú, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Việt Nam - Singapore (TPHCM) đánh giá, việc nâng cao chất lượng giáo viên dạy thực hành theo hướng đáp ứng sự phát triển công nghệ và nhu cầu doanh nghiệp sẽ giúp bù đắp khoảng cách giữa kiến thức lý thuyết và thực tiễn sản xuất, giúp giáo viên cập nhật kịp thời các công nghệ tiên tiến đang được áp dụng tại doanh nghiệp
Thay vì bồi dưỡng theo những giáo trình cũ, khung chương trình mới giúp định hướng đào tạo dựa trên nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, đảm bảo giáo viên có kỹ năng nghề tương xứng với yêu cầu khắt khe của thị trường lao động hiện nay.
"Việc xác định rõ khung năng lực thực hành giúp các cơ sở GDNN có căn cứ để tổ chức đào tạo tập trung vào tay nghề, thay vì chỉ nặng về phương pháp sư phạm đơn thuần", ông Phú nói.
Đồng quan điểm, ThS Thân Thanh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An (TPHCM) cho rằng, đây là chủ trương rất cần thiết trong bối cảnh công nghệ sản xuất, tự động hóa, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang phát triển nhanh, liên tục tạo ra những yêu cầu mới đối với đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp.
Đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đặc biệt là các trường cao đẳng đào tạo theo định hướng ứng dụng, chương trình bồi dưỡng sẽ giúp đội ngũ giảng viên thường xuyên cập nhật công nghệ mới, thiết bị mới, quy trình sản xuất hiện đại và yêu cầu kỹ năng từ doanh nghiệp. Những nội dung này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc rút ngắn khoảng cách giữa hoạt động đào tạo và thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
“Khi đội ngũ giảng viên được bồi dưỡng thường xuyên, được tiếp cận thực tiễn doanh nghiệp và được cập nhật các công nghệ mới, chất lượng đào tạo nghề sẽ được nâng lên rõ rệt”, ThS Thanh nói.
Về lâu dài, các lãnh đạo nhà trường cho rằng, việc ban hành khung chương trình thống nhất trên toàn quốc cũng góp phần chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động trong giai đoạn chuyển đổi số.
Sinh viên Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An tham gia thực tập cùng giáo viên tại doanh nghiệp. Ảnh: DAP.
Gắn chặt đào tạo với doanh nghiệp
Trong dự thảo thông tư, việc bồi dưỡng năng lực thực hành cho giảng viên trường nghề gắn chặt với việc cập nhật công nghệ mới, tăng cường gắn kết, trải nghiệm tại doanh nghiệp để tăng cường thời lượng thực hành cho giảng viên.
Ông Lê Trần Vĩnh Phú cho rằng, doanh nghiệp là nơi cung cấp các thiết bị, dây chuyền công nghệ mới nhất mà nhà trường đôi khi chưa kịp trang bị. Điều này giúp giảng viên có cơ hội trải nghiệm trực tiếp trong môi trường sản xuất thực.
Ngoài ra, đội ngũ kỹ sư, chuyên gia tại doanh nghiệp đóng vai trò là người truyền dạy kinh nghiệm, kỹ năng xử lý tình huống thực tế và các quy chuẩn công nghiệp cho giáo viên. Do đó, ông Phú nhìn nhận, doanh nghiệp chính là thước đo khách quan nhất để đánh giá liệu năng lực thực hành của giáo viên có đáp ứng được yêu cầu của thực tế sản xuất hay không.
Tuy nhiên, để triển khai bồi dưỡng năng lực thực hành cho giảng viên, các cơ sở GDNN cần cân đối giữa lịch dạy tại trường và thời gian thực hành thực tế tại doanh nghiệp của giảng viên. Ngoài ra, một số doanh nghiệp trong khu công nghiệp sử dụng công nghệ mang tính bảo mật hoặc quá chuyên sâu, đòi hỏi khung bồi dưỡng phải có sự điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với từng lĩnh vực cụ thể.
“Việc duy trì các chương trình bồi dưỡng thường xuyên vẫn đòi hỏi nguồn kinh phí ổn định và sự cam kết hỗ trợ dài hạn từ phía các đơn vị doanh nghiệp sử dụng lao động để hoạt động này mang lại tính ổn định, bền vững”, ông Phú nói.
Theo ThS Thân Thanh Thanh, thực tế hiện nay tốc độ đổi mới công nghệ hiện nay diễn ra rất nhanh, đặc biệt trong các lĩnh vực tự động hóa, sản xuất thông minh, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo. Điều này đòi hỏi hoạt động bồi dưỡng phải được tổ chức thường xuyên, liên tục và có cơ chế cập nhật kịp thời để giảng viên luôn theo sát thực tiễn sản xuất.
Ngoài ra, việc bố trí thời gian để giảng viên vừa thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, vừa tham gia các chương trình thực hành hoặc trải nghiệm nghề nghiệp tại doanh nghiệp cũng cần có sự sắp xếp hợp lý. Một số công nghệ mới, thiết bị hiện đại hoặc dây chuyền sản xuất chuyên sâu có chi phí tiếp cận và đào tạo tương đối cao.
"Do đó, quá trình triển khai rất cần sự phối hợp giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước", ThS Thanh nói.
Theo lãnh đạo Trường Cao đẳng Công nghệ cao Đồng An, nhiều ngành đào tạo của trường như cơ khí, điện - điện tử, tự động hóa, công nghệ ô tô và công nghệ thông tin đều duy trì sự hợp tác thường xuyên với doanh nghiệp trong đào tạo, thực tập và tuyển dụng.
Do đó, khi triển khai các nội dung bồi dưỡng, đặc biệt là hoạt động trải nghiệm nghề nghiệp tại doanh nghiệp, nhà trường đã có sẵn nền tảng kết nối để tổ chức thực hiện một cách hiệu quả.
Bên cạnh đó, đào tạo gắn với nhu cầu doanh nghiệp là định hướng mà nhà trường theo đuổi trong nhiều năm qua. Đội ngũ giảng viên nhận thức rõ yêu cầu phải thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề và công nghệ mới để đáp ứng những thay đổi của thị trường lao động.
"Đây là yếu tố quan trọng giúp nhà trường triển khai các chương trình bồi dưỡng với sự đồng thuận và tham gia tích cực từ đội ngũ giảng viên", ThS Thanh chia sẻ.
Theo dự thảo thông tư, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng quyết định tổng thời lượng chương trình bồi dưỡng căn cứ vào nội dung chương trình, đối tượng tham gia và yêu cầu của từng ngành, nghề; bảo đảm người học thực hiện thời lượng thực hành đối với các kỹ năng trong chương trình bồi dưỡng tối thiểu bằng 50% thời lượng thực hành của các kỹ năng cốt lõi tương ứng trong chương trình đào tạo trình độ cao đẳng.
