Nhìn thẳng thực trạng để nâng cao chất lượng giáo dục cấp cơ sở

GD&TĐ - Nhìn thẳng thực trạng để tìm lời giải cho giáo dục cơ sở là nội dung trong tham luận được trình bày tại Đại hội tỉnh Phú Thọ lần thứ I.



Trong phiên làm việc chiều 29/9, các đại biểu dự đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ I đã chia làm 7 Tổ thảo luận, tập trung các ý kiến góp ý vào những nội dung lớn của dự thảo Báo cáo chính trị, dự thảo Nghị quyết và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội; dự thảo các văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Thẳng thắn nhìn nhận

Trong tham luận gửi tới Đại hội, ông Đặng Công Hòa - Bí thư Đảng ủy xã Tam Dương khẳng định: “Giáo dục và đào tạo luôn được Đảng ta xác định là quốc sách hàng đầu, là nhân tố quyết định vận mệnh dân tộc”. Đặc biệt, Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã đặt ra yêu cầu phải coi đây là nhiệm vụ then chốt, đột phá chiến lược nhằm xây dựng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Sau khi sáp nhập, xã Tam Dương trực tiếp quản lý hệ thống trường mầm non, tiểu học, THCS. Hiện mạng lưới trường lớp ổn định; trong tổng số 15 trường công lập có 14 trường đạt chuẩn quốc gia, trong đó 8 trường đạt chuẩn mức độ 2. Cơ sở vật chất cơ bản đáp ứng yêu cầu; đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, tỷ lệ đạt chuẩn cao. Công tác phổ cập giáo dục được duy trì bền vững, chất lượng giáo dục mầm non, tiểu học và THCS có nhiều chuyển biến tích cực. Song song, giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh cũng được chú trọng; các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện.



Tuy nhiên, theo ông Hòa, thực tế vẫn còn nhiều khó khăn. Một số trường học thiếu phòng chức năng, nhà giáo dục thể chất; thiết bị dạy học chưa đồng bộ với Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ vẫn tồn tại ở bậc tiểu học và THCS. Không ít cán bộ quản lý còn tâm lý ngại đổi mới, chưa phát huy vai trò dẫn dắt, định hướng. Các hoạt động trải nghiệm, giáo dục STEM, kỹ năng số mới chỉ triển khai bước đầu, hiệu quả và sức lan tỏa chưa cao.

Bên cạnh đó, giáo dục của Tam Dương cũng như nhiều địa phương khác đang chịu áp lực lớn từ những vấn đề xã hội và thời đại. Đó là, sự phát triển không đồng đều giữa công lập và tư thục; tình trạng bạo lực học đường, nhất là bạo lực trực tuyến; gia tăng trẻ em tự kỷ, trầm cảm, thiếu sự chăm sóc do gia đình khó khăn hoặc cha mẹ ly hôn. Cùng với đó là áp lực thành tích, điểm số, thi cử từ phụ huynh và xã hội; thách thức từ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và sự bùng nổ tri thức.

Ông Hòa nhấn mạnh: “Đây là những thực tế mà chúng ta, nhất là các cán bộ quản lý giáo dục các cấp cần thẳng thắn nhìn nhận, cần thay đổi và thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để từng bước giảm thiểu những tồn tại, hạn chế ấy”.

Sẵn sàng giải pháp

Năm học 2025 – 2026 là năm đầu tiên các cấp ủy, chính quyền triển khai thực hiện Nghị quyết số 71. Theo Bí thư Đảng ủy xã Tam Dương, Đảng bộ xã đã xác định phương châm hành động “Kỷ cương – Sáng tạo – Đột phá – Phát triển”, đồng thời đề ra các giải pháp trọng tâm để nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững.

Đó là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền. Đảng ủy xã sẽ ban hành nghị quyết chuyên đề về giáo dục, nhằm nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy, khơi dậy quyết tâm chính trị để phát triển giáo dục một cách toàn diện.

Quan tâm xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đủ về số lượng, mạnh về chất lượng. Công tác đào tạo, bồi dưỡng sẽ được chú trọng, đặc biệt là năng lực ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong giảng dạy và quản lý. Tam Dương hướng tới xây dựng mô hình quản trị trường học công khai, minh bạch, hiệu quả; ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số để nâng cao chất lượng dạy – học.



Tiếp tục ưu tiên ngân sách cho giáo dục, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực từ doanh nghiệp và tổ chức xã hội. Mục tiêu là từng bước chuẩn hóa, hiện đại hóa cơ sở vật chất và trang thiết bị. Cùng với đó là khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, tạo môi trường thuận lợi để mọi người dân có điều kiện học tập suốt đời.

Chú trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức và kỹ năng sống. Văn hóa học đường lành mạnh sẽ được xây dựng thông qua phòng chống bạo lực học đường, trang bị kỹ năng ứng xử trên mạng xã hội, kỹ năng sống an toàn trong môi trường số. Các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ năng khiếu, thể thao, nghệ thuật sẽ được đẩy mạnh, giúp học sinh phát triển toàn diện cả trí tuệ, thể chất và tinh thần.

Ông Hòa khẳng định: “Trong thời gian tới, thuận lợi nhiều nhưng khó khăn, thách thức cũng lớn. Giáo dục càng cần quay về củng cố, trang bị cho người học những cái cơ bản nhất, nền tảng nhất. Thế hệ học sinh hôm nay – thế hệ tương lai của đất nước sẽ mang trong mình đầy đủ giá trị cốt lõi, kỹ năng, năng lực mới của thời đại, đáp ứng mục tiêu mà Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị đã đề ra”.



Trong phiên làm việc chiều 29/9, các đại biểu dự đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ I đã chia làm 7 Tổ thảo luận, tập trung các ý kiến góp ý vào những nội dung lớn của dự thảo Báo cáo chính trị, dự thảo Nghị quyết và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội; dự thảo các văn kiện Đại hội XIV của Đảng.

Thẳng thắn nhìn nhận

Trong tham luận gửi tới Đại hội, ông Đặng Công Hòa - Bí thư Đảng ủy xã Tam Dương khẳng định: “Giáo dục và đào tạo luôn được Đảng ta xác định là quốc sách hàng đầu, là nhân tố quyết định vận mệnh dân tộc”. Đặc biệt, Nghị quyết 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã đặt ra yêu cầu phải coi đây là nhiệm vụ then chốt, đột phá chiến lược nhằm xây dựng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Sau khi sáp nhập, xã Tam Dương trực tiếp quản lý hệ thống trường mầm non, tiểu học, THCS. Hiện mạng lưới trường lớp ổn định; trong tổng số 15 trường công lập có 14 trường đạt chuẩn quốc gia, trong đó 8 trường đạt chuẩn mức độ 2. Cơ sở vật chất cơ bản đáp ứng yêu cầu; đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, tỷ lệ đạt chuẩn cao. Công tác phổ cập giáo dục được duy trì bền vững, chất lượng giáo dục mầm non, tiểu học và THCS có nhiều chuyển biến tích cực. Song song, giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh cũng được chú trọng; các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện.



Tuy nhiên, theo ông Hòa, thực tế vẫn còn nhiều khó khăn. Một số trường học thiếu phòng chức năng, nhà giáo dục thể chất; thiết bị dạy học chưa đồng bộ với Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ vẫn tồn tại ở bậc tiểu học và THCS. Không ít cán bộ quản lý còn tâm lý ngại đổi mới, chưa phát huy vai trò dẫn dắt, định hướng. Các hoạt động trải nghiệm, giáo dục STEM, kỹ năng số mới chỉ triển khai bước đầu, hiệu quả và sức lan tỏa chưa cao.

Bên cạnh đó, giáo dục của Tam Dương cũng như nhiều địa phương khác đang chịu áp lực lớn từ những vấn đề xã hội và thời đại. Đó là, sự phát triển không đồng đều giữa công lập và tư thục; tình trạng bạo lực học đường, nhất là bạo lực trực tuyến; gia tăng trẻ em tự kỷ, trầm cảm, thiếu sự chăm sóc do gia đình khó khăn hoặc cha mẹ ly hôn. Cùng với đó là áp lực thành tích, điểm số, thi cử từ phụ huynh và xã hội; thách thức từ trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và sự bùng nổ tri thức.

Ông Hòa nhấn mạnh: “Đây là những thực tế mà chúng ta, nhất là các cán bộ quản lý giáo dục các cấp cần thẳng thắn nhìn nhận, cần thay đổi và thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để từng bước giảm thiểu những tồn tại, hạn chế ấy”.

Sẵn sàng giải pháp

Năm học 2025 – 2026 là năm đầu tiên các cấp ủy, chính quyền triển khai thực hiện Nghị quyết số 71. Theo Bí thư Đảng ủy xã Tam Dương, Đảng bộ xã đã xác định phương châm hành động “Kỷ cương – Sáng tạo – Đột phá – Phát triển”, đồng thời đề ra các giải pháp trọng tâm để nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững.

Đó là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền. Đảng ủy xã sẽ ban hành nghị quyết chuyên đề về giáo dục, nhằm nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy, khơi dậy quyết tâm chính trị để phát triển giáo dục một cách toàn diện.

Quan tâm xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đủ về số lượng, mạnh về chất lượng. Công tác đào tạo, bồi dưỡng sẽ được chú trọng, đặc biệt là năng lực ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong giảng dạy và quản lý. Tam Dương hướng tới xây dựng mô hình quản trị trường học công khai, minh bạch, hiệu quả; ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số để nâng cao chất lượng dạy – học.



Tiếp tục ưu tiên ngân sách cho giáo dục, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực từ doanh nghiệp và tổ chức xã hội. Mục tiêu là từng bước chuẩn hóa, hiện đại hóa cơ sở vật chất và trang thiết bị. Cùng với đó là khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, tạo môi trường thuận lợi để mọi người dân có điều kiện học tập suốt đời.

Chú trọng giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức và kỹ năng sống. Văn hóa học đường lành mạnh sẽ được xây dựng thông qua phòng chống bạo lực học đường, trang bị kỹ năng ứng xử trên mạng xã hội, kỹ năng sống an toàn trong môi trường số. Các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ năng khiếu, thể thao, nghệ thuật sẽ được đẩy mạnh, giúp học sinh phát triển toàn diện cả trí tuệ, thể chất và tinh thần.

Ông Hòa khẳng định: “Trong thời gian tới, thuận lợi nhiều nhưng khó khăn, thách thức cũng lớn. Giáo dục càng cần quay về củng cố, trang bị cho người học những cái cơ bản nhất, nền tảng nhất. Thế hệ học sinh hôm nay – thế hệ tương lai của đất nước sẽ mang trong mình đầy đủ giá trị cốt lõi, kỹ năng, năng lực mới của thời đại, đáp ứng mục tiêu mà Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị đã đề ra”.