Ninh Bình dự kiến giảm hơn 800 đầu mối cơ sở giáo dục

GD&TĐ - Ninh Bình dự kiến giảm 57,1% đầu mối cơ sở giáo dục, song các cơ sở dạy học hiện có về cơ bản được duy trì nhằm hạn chế xáo trộn đối với học sinh.

Ngày 7/8, UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt Phương án tổng thể thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập trên địa bàn tỉnh.

Phương án được xây dựng trong bối cảnh mạng lưới giáo dục Ninh Bình sau hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh có quy mô lớn, kế thừa ba hệ thống trường học với điều kiện kinh tế - xã hội, mật độ dân cư và phương thức tổ chức quản lý khác nhau.

Tại nhiều xã, phường mới, trên cùng địa bàn có nhiều trường cùng cấp học, trong đó một số trường quy mô nhỏ hoặc nằm gần nhau.

Mạng lưới trường học cũng có sự chênh lệch về quy mô. Tại khu vực đô thị, khu công nghiệp và những địa bàn đô thị hóa nhanh, số học sinh tăng gây áp lực về phòng học, diện tích trường và tổ chức dạy học hai buổi/ngày. Ngược lại, một số địa bàn nông thôn có trường ít lớp, ít học sinh nhưng vẫn phải duy trì đầy đủ bộ máy quản lý và hành chính.

Từ thực tế đó, tỉnh xác định việc sắp xếp không thực hiện một cách cơ học chỉ nhằm giảm số lượng đầu mối, mà hướng tới tái cấu trúc mạng lưới theo quy mô dân số, phân bố dân cư, nhu cầu học tập, khả năng tiếp cận giáo dục và định hướng phát triển của từng địa phương.



Cơ bản giữ điểm học sau sắp xếp

Đối với trường mầm non, tiểu học, THCS và trường liên cấp thuộc UBND cấp xã, mô hình được lựa chọn là trường học một cấp có quy mô lớn, gồm trường chính cùng các phân hiệu, điểm trường.

Đáng chú ý, sau sắp xếp, các cơ sở hiện có về cơ bản vẫn được giữ để tổ chức dạy học. Bộ máy quản lý được tổ chức lại theo hướng một hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, bộ phận hành chính - nhân sự dùng chung và các tổ chuyên môn phù hợp với từng phân hiệu, điểm trường.

Tùy quy mô, yêu cầu quản trị thực tế và số lượng người làm việc được giao, mỗi phân hiệu được xem xét bố trí một phó hiệu trưởng; điểm trường không bố trí riêng phó hiệu trưởng.

Như vậy, việc một trường không còn là đầu mối độc lập sau sáp nhập không đồng nghĩa với việc học sinh tại đó phải chuyển về trường chính.

Tỉnh yêu cầu ưu tiên sáp nhập các trường cùng cấp có vị trí gần nhau, đồng thời tính toán điều kiện giao thông, an toàn đưa đón học sinh, khả năng tổ chức bán trú, học hai buổi/ngày, hạ tầng số và khả năng quản trị thống nhất.

Nguyên tắc xuyên suốt là hạn chế tối đa thay đổi địa điểm học, không làm gián đoạn việc học, không giảm cơ hội tiếp cận giáo dục và không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà không thể đến trường.

Theo phương án, những xã, phường chưa đạt một hoặc cả hai tiêu chí về quy mô dân số, diện tích sẽ thực hiện sắp xếp để có một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường THCS.

Các xã, phường còn lại cũng cơ bản tổ chức theo mô hình một trường ở mỗi cấp học, nhưng có thể duy trì 2 hoặc 3 trường/cấp học khi quy mô học sinh, nhóm lớp vượt ngưỡng quy định. Riêng phường Hoa Lư và phường Nam Định được bố trí 5 trường ở mỗi cấp mầm non, tiểu học và THCS.

Tại phường Nam Định, việc sắp xếp dự kiến giảm 32 đầu mối cơ sở giáo dục so với thời điểm tháng 7/2025, tương đương 68,1%.

Từ góc độ địa phương trực tiếp triển khai, ông Phạm Xuân Thụ, Phó Chủ tịch UBND phường Nam Định cho rằng, việc sắp xếp, tinh gọn các cơ sở giáo dục là chủ trương lớn nhằm tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao chất lượng dạy, học. UBND phường xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Theo ông Thụ, phường sẽ triển khai theo lộ trình, bảo đảm công khai và giữ ổn định hoạt động giáo dục; đồng thời chú trọng công tác tư tưởng, đời sống của đội ngũ nhà giáo và quyền lợi học tập của học sinh.

“Quá trình sắp xếp phải bảo đảm ổn định mọi hoạt động giáo dục, ưu tiên giải quyết tốt công tác tư tưởng, chăm lo đời sống đội ngũ nhà giáo và bảo đảm tối đa quyền lợi học tập của học sinh”, ông Thụ nhấn mạnh.



Theo phương án, 33 trường liên cấp sẽ được chia tách cấp tiểu học và THCS để sáp nhập vào trường cùng cấp trên địa bàn. Với những nơi dân cư thưa, khoảng cách xa, địa hình phức tạp, giao thông khó khăn hoặc trường có quá nhiều phân hiệu, điểm trường, địa phương báo cáo UBND tỉnh xem xét, quyết định.

Sau sắp xếp, toàn tỉnh dự kiến còn 622 trường mầm non, tiểu học và THCS, giảm 827 đầu mối, tương đương 57,1%.

Từ sắp xếp đầu mối đến vận hành trường học

Cùng với tinh gọn đầu mối, việc hình thành các trường quy mô lớn được kỳ vọng giúp sử dụng hiệu quả hơn cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và các nguồn lực đầu tư; góp phần khắc phục tình trạng thừa - thiếu đội ngũ, tạo thuận lợi cho tổ chức các môn lựa chọn, môn tích hợp và hoạt động bồi dưỡng học sinh.

Đối với giáo viên, tỉnh chủ trương tiếp nhận nguyên trạng đội ngũ của các trường được sáp nhập và cơ bản giữ ổn định. Giáo viên chưa đủ định mức giờ dạy có thể được bố trí tại trường chính, phân hiệu, điểm trường; trường hợp dôi dư sẽ điều động, biệt phái, thuyên chuyển từ nơi thừa sang nơi thiếu hoặc xem xét giải quyết chế độ theo quy định.

Việc hình thành một trường với nhiều phân hiệu, điểm trường đồng thời đặt ra yêu cầu mới về tổ chức và quản trị. Khi các địa điểm cách xa nhau, việc tổ chức hoạt động chung, sinh hoạt chuyên môn, bố trí giáo viên và nhân sự hỗ trợ cần được tính toán phù hợp. Với cán bộ, giáo viên, nhân viên làm việc tại các phân hiệu, khoảng cách và điều kiện di chuyển cũng là những yếu tố cần được xem xét trong quá trình triển khai.

Bên cạnh việc tổ chức lại bộ máy, yêu cầu đặt ra đối với các nhà trường là duy trì ổn định hoạt động dạy và học trong quá trình chuyển đổi, đồng thời tận dụng việc sắp xếp để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng giáo dục.

Tại xã Hải Xuân, số trường dự kiến giảm từ 15 xuống còn 6, tương đương 60%. Từ thực tiễn địa phương, thầy Nguyễn Hải Sơn, Hiệu trưởng Trường THCS Hải Xuân cho rằng, việc sắp xếp mạng lưới là cơ hội để sử dụng hiệu quả hơn cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo và tập trung nguồn lực cho hoạt động dạy học.

Theo thầy Sơn, cùng với việc chuẩn bị các điều kiện để tổ chức ổn định hoạt động dạy học sau sắp xếp, nhà trường sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới phương pháp giảng dạy, bảo đảm quyền lợi của học sinh và hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Theo kế hoạch, tiến độ sắp xếp được triển khai khá khẩn trương. Các xã, phường phải hoàn thành xây dựng, thẩm định, phê duyệt đề án chi tiết và thống nhất với Tổ thẩm định của tỉnh trước ngày 15/8. Việc tổ chức lại cơ sở giáo dục, lựa chọn, bổ nhiệm hiệu trưởng và bố trí cán bộ quản lý chủ chốt phải hoàn thành trước ngày 20/8 để chuẩn bị cho năm học 2026-2027.

Trước ngày 22/8, UBND các xã, phường báo cáo kết quả về Sở GD&ĐT, đồng gửi Sở Nội vụ. Đến ngày 30/8, Sở GD&ĐT tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh và Bộ GD&ĐT. Chậm nhất ngày 30/9, việc bố trí cơ cấu, số lượng hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và nhân sự hỗ trợ giáo dục phải hoàn thành.

Các địa phương đồng thời được yêu cầu chuẩn bị phương án đối thoại trực tiếp với cán bộ quản lý, giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục để lắng nghe, giải đáp tâm tư, nguyện vọng; không để phát sinh điểm nóng, đơn thư kéo dài hoặc mất đoàn kết nội bộ, đồng thời bảo đảm việc sắp xếp không ảnh hưởng đến tâm lý học sinh và phụ huynh.

Khi các trường sau sắp xếp đi vào hoạt động, việc bố trí đội ngũ, tổ chức dạy học, quản trị các phân hiệu và duy trì điều kiện học tập tại từng địa điểm sẽ là những yêu cầu đặt ra trong quá trình vận hành mô hình mới.

Ngày 7/8, UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt Phương án tổng thể thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập trên địa bàn tỉnh.

Phương án được xây dựng trong bối cảnh mạng lưới giáo dục Ninh Bình sau hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh có quy mô lớn, kế thừa ba hệ thống trường học với điều kiện kinh tế - xã hội, mật độ dân cư và phương thức tổ chức quản lý khác nhau.

Tại nhiều xã, phường mới, trên cùng địa bàn có nhiều trường cùng cấp học, trong đó một số trường quy mô nhỏ hoặc nằm gần nhau.

Mạng lưới trường học cũng có sự chênh lệch về quy mô. Tại khu vực đô thị, khu công nghiệp và những địa bàn đô thị hóa nhanh, số học sinh tăng gây áp lực về phòng học, diện tích trường và tổ chức dạy học hai buổi/ngày. Ngược lại, một số địa bàn nông thôn có trường ít lớp, ít học sinh nhưng vẫn phải duy trì đầy đủ bộ máy quản lý và hành chính.

Từ thực tế đó, tỉnh xác định việc sắp xếp không thực hiện một cách cơ học chỉ nhằm giảm số lượng đầu mối, mà hướng tới tái cấu trúc mạng lưới theo quy mô dân số, phân bố dân cư, nhu cầu học tập, khả năng tiếp cận giáo dục và định hướng phát triển của từng địa phương.



Cơ bản giữ điểm học sau sắp xếp

Đối với trường mầm non, tiểu học, THCS và trường liên cấp thuộc UBND cấp xã, mô hình được lựa chọn là trường học một cấp có quy mô lớn, gồm trường chính cùng các phân hiệu, điểm trường.

Đáng chú ý, sau sắp xếp, các cơ sở hiện có về cơ bản vẫn được giữ để tổ chức dạy học. Bộ máy quản lý được tổ chức lại theo hướng một hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, bộ phận hành chính - nhân sự dùng chung và các tổ chuyên môn phù hợp với từng phân hiệu, điểm trường.

Tùy quy mô, yêu cầu quản trị thực tế và số lượng người làm việc được giao, mỗi phân hiệu được xem xét bố trí một phó hiệu trưởng; điểm trường không bố trí riêng phó hiệu trưởng.

Như vậy, việc một trường không còn là đầu mối độc lập sau sáp nhập không đồng nghĩa với việc học sinh tại đó phải chuyển về trường chính.

Tỉnh yêu cầu ưu tiên sáp nhập các trường cùng cấp có vị trí gần nhau, đồng thời tính toán điều kiện giao thông, an toàn đưa đón học sinh, khả năng tổ chức bán trú, học hai buổi/ngày, hạ tầng số và khả năng quản trị thống nhất.

Nguyên tắc xuyên suốt là hạn chế tối đa thay đổi địa điểm học, không làm gián đoạn việc học, không giảm cơ hội tiếp cận giáo dục và không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà không thể đến trường.

Theo phương án, những xã, phường chưa đạt một hoặc cả hai tiêu chí về quy mô dân số, diện tích sẽ thực hiện sắp xếp để có một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường THCS.

Các xã, phường còn lại cũng cơ bản tổ chức theo mô hình một trường ở mỗi cấp học, nhưng có thể duy trì 2 hoặc 3 trường/cấp học khi quy mô học sinh, nhóm lớp vượt ngưỡng quy định. Riêng phường Hoa Lư và phường Nam Định được bố trí 5 trường ở mỗi cấp mầm non, tiểu học và THCS.

Tại phường Nam Định, việc sắp xếp dự kiến giảm 32 đầu mối cơ sở giáo dục so với thời điểm tháng 7/2025, tương đương 68,1%.

Từ góc độ địa phương trực tiếp triển khai, ông Phạm Xuân Thụ, Phó Chủ tịch UBND phường Nam Định cho rằng, việc sắp xếp, tinh gọn các cơ sở giáo dục là chủ trương lớn nhằm tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao chất lượng dạy, học. UBND phường xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị.

Theo ông Thụ, phường sẽ triển khai theo lộ trình, bảo đảm công khai và giữ ổn định hoạt động giáo dục; đồng thời chú trọng công tác tư tưởng, đời sống của đội ngũ nhà giáo và quyền lợi học tập của học sinh.

“Quá trình sắp xếp phải bảo đảm ổn định mọi hoạt động giáo dục, ưu tiên giải quyết tốt công tác tư tưởng, chăm lo đời sống đội ngũ nhà giáo và bảo đảm tối đa quyền lợi học tập của học sinh”, ông Thụ nhấn mạnh.



Theo phương án, 33 trường liên cấp sẽ được chia tách cấp tiểu học và THCS để sáp nhập vào trường cùng cấp trên địa bàn. Với những nơi dân cư thưa, khoảng cách xa, địa hình phức tạp, giao thông khó khăn hoặc trường có quá nhiều phân hiệu, điểm trường, địa phương báo cáo UBND tỉnh xem xét, quyết định.

Sau sắp xếp, toàn tỉnh dự kiến còn 622 trường mầm non, tiểu học và THCS, giảm 827 đầu mối, tương đương 57,1%.

Từ sắp xếp đầu mối đến vận hành trường học

Cùng với tinh gọn đầu mối, việc hình thành các trường quy mô lớn được kỳ vọng giúp sử dụng hiệu quả hơn cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý và các nguồn lực đầu tư; góp phần khắc phục tình trạng thừa - thiếu đội ngũ, tạo thuận lợi cho tổ chức các môn lựa chọn, môn tích hợp và hoạt động bồi dưỡng học sinh.

Đối với giáo viên, tỉnh chủ trương tiếp nhận nguyên trạng đội ngũ của các trường được sáp nhập và cơ bản giữ ổn định. Giáo viên chưa đủ định mức giờ dạy có thể được bố trí tại trường chính, phân hiệu, điểm trường; trường hợp dôi dư sẽ điều động, biệt phái, thuyên chuyển từ nơi thừa sang nơi thiếu hoặc xem xét giải quyết chế độ theo quy định.

Việc hình thành một trường với nhiều phân hiệu, điểm trường đồng thời đặt ra yêu cầu mới về tổ chức và quản trị. Khi các địa điểm cách xa nhau, việc tổ chức hoạt động chung, sinh hoạt chuyên môn, bố trí giáo viên và nhân sự hỗ trợ cần được tính toán phù hợp. Với cán bộ, giáo viên, nhân viên làm việc tại các phân hiệu, khoảng cách và điều kiện di chuyển cũng là những yếu tố cần được xem xét trong quá trình triển khai.

Bên cạnh việc tổ chức lại bộ máy, yêu cầu đặt ra đối với các nhà trường là duy trì ổn định hoạt động dạy và học trong quá trình chuyển đổi, đồng thời tận dụng việc sắp xếp để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng giáo dục.

Tại xã Hải Xuân, số trường dự kiến giảm từ 15 xuống còn 6, tương đương 60%. Từ thực tiễn địa phương, thầy Nguyễn Hải Sơn, Hiệu trưởng Trường THCS Hải Xuân cho rằng, việc sắp xếp mạng lưới là cơ hội để sử dụng hiệu quả hơn cơ sở vật chất, đội ngũ nhà giáo và tập trung nguồn lực cho hoạt động dạy học.

Theo thầy Sơn, cùng với việc chuẩn bị các điều kiện để tổ chức ổn định hoạt động dạy học sau sắp xếp, nhà trường sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới phương pháp giảng dạy, bảo đảm quyền lợi của học sinh và hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Theo kế hoạch, tiến độ sắp xếp được triển khai khá khẩn trương. Các xã, phường phải hoàn thành xây dựng, thẩm định, phê duyệt đề án chi tiết và thống nhất với Tổ thẩm định của tỉnh trước ngày 15/8. Việc tổ chức lại cơ sở giáo dục, lựa chọn, bổ nhiệm hiệu trưởng và bố trí cán bộ quản lý chủ chốt phải hoàn thành trước ngày 20/8 để chuẩn bị cho năm học 2026-2027.

Trước ngày 22/8, UBND các xã, phường báo cáo kết quả về Sở GD&ĐT, đồng gửi Sở Nội vụ. Đến ngày 30/8, Sở GD&ĐT tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh và Bộ GD&ĐT. Chậm nhất ngày 30/9, việc bố trí cơ cấu, số lượng hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và nhân sự hỗ trợ giáo dục phải hoàn thành.

Các địa phương đồng thời được yêu cầu chuẩn bị phương án đối thoại trực tiếp với cán bộ quản lý, giáo viên, nhân sự hỗ trợ giáo dục để lắng nghe, giải đáp tâm tư, nguyện vọng; không để phát sinh điểm nóng, đơn thư kéo dài hoặc mất đoàn kết nội bộ, đồng thời bảo đảm việc sắp xếp không ảnh hưởng đến tâm lý học sinh và phụ huynh.

Khi các trường sau sắp xếp đi vào hoạt động, việc bố trí đội ngũ, tổ chức dạy học, quản trị các phân hiệu và duy trì điều kiện học tập tại từng địa điểm sẽ là những yêu cầu đặt ra trong quá trình vận hành mô hình mới.