Phát huy truyền thống ‘diệt giặc dốt’, quyết tâm giữ vững thành quả xóa mù chữ

2025/08/25 14:41

GD&TĐ - Phong trào diệt giặc dốt đã thắp lên ngọn lửa tri thức, mở ra con đường thoát nghèo và xây dựng đất nước từ những con chữ đầu tiên.


Diệt “giặc dốt”
Ngay sau Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà phải đối mặt với muôn vàn khó khăn: “Thù trong giặc ngoài”, kinh tế kiệt quệ, hơn 90% dân số mù chữ.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ xác định xóa nạn mù chữ, chấn hưng giáo dục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, vừa để kháng chiến, vừa để kiến quốc. Phong trào Bình dân học vụ ra đời, coi “diệt giặc dốt” là nhiệm vụ hàng đầu.
Hàng triệu người dân tham gia học tập, các lớp học được mở khắp nơi, từ đình làng, nhà dân đến lán trại chiến khu, với tinh thần “học chữ Quốc ngữ là nghĩa vụ của mỗi công dân”.
Đây không chỉ là phong trào xóa mù chữ rộng lớn mà còn là cuộc vận động chính trị – xã hội sâu rộng, góp phần tuyên truyền đường lối kháng chiến, khơi dậy tinh thần dân tộc. Giáo dục kháng chiến – xây dựng công dân cho Tổ quốc từ sau Toàn quốc kháng chiến, giáo dục chuyển hướng theo phương châm “Học để kháng chiến”.
Hệ thống Bổ túc văn hóa ra đời, nâng cao tri thức cho những người đã biết chữ, hình thành thế hệ “công dân kháng chiến” vừa cầm súng bảo vệ Tổ quốc, vừa có tri thức phục vụ sản xuất. Đặc biệt, cuộc Cải cách giáo dục năm 1950 đánh dấu bước ngoặt quan trọng. Hệ thống phổ thông 12 năm được thay bằng 9 năm, gọn nhẹ và thiết thực hơn. Chương trình, sách giáo khoa được biên soạn mới theo tinh thần dân tộc hóa, khoa học hóa, đại chúng hóa, phù hợp với điều kiện kháng chiến.
Phong trào Bình dân học vụ và Bổ túc văn hóa là thành tựu rực rỡ nhất, một cuộc vận động chính trị-xã hội sâu rộng nhằm “diệt giặc dốt”.Thành tựu to lớn, ý nghĩa lịch sử trong chín năm kháng chiến (1945–1954), giáo dục Việt Nam đã chứng minh sức sống mãnh liệt. Hàng triệu người thoát nạn mù chữ, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và nhân dân được bồi dưỡng tri thức, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường.
Giáo dục không chỉ góp phần quan trọng vào thắng lợi Điện Biên Phủ 1954 mà còn đặt nền móng vững chắc cho sự nghiệp phát triển giáo dục Việt Nam trong các giai đoạn tiếp theo.
Giai đoạn 1945–1954, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, giáo dục Việt Nam thực sự trở thành một mặt trận cách mạng, mang sứ mệnh kép: Phục vụ kháng chiến và chuẩn bị cho kiến quốc. Những thành tựu rực rỡ trong xóa mù chữ, bổ túc văn hóa và cải cách giáo dục đã góp phần làm nên thắng lợi lịch sử, mở ra kỷ nguyên mới cho nền giáo dục nước nhà.
Tiếp nối trong thời bình – nâng cao dân trí
Những nét chữ đầu tiên của học viên tại lớp xóa mù chữ.

Bước vào thời bình, công tác xóa mù chữ tiếp tục được Đảng, Nhà nước quan tâm. Nhiều lớp học buổi tối được mở cho người dân chưa từng học chữ hoặc tái mù chữ, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là minh chứng cho sự quan tâm đặc biệt nhằm đảm bảo công bằng trong giáo dục, để toàn xã hội đều được tiếp cận tri thức.
Không dừng ở xóa mù chữ truyền thống, tỉnh Quảng Ngãi đang đưa tri thức đến từng thôn bản bằng mô hình học tập linh hoạt, gắn với đời sống người dân tộc thiểu số.
Ngành Giáo dục Quảng Ngãi phát triển hơn 100 bài giảng số, giúp việc học chữ trở nên dễ tiếp cận và gần gũi hơn. Không chỉ dừng lại ở tài liệu, học sinh phổ thông có thể trực tiếp tham gia hỗ trợ, mang đến những lớp học sinh động, phù hợp với từng cộng đồng dân tộc thiểu số.
Còn tại Gia Lai, ông Phạm Văn Nam, Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết, năm học 2024-2025, địa phương duy trì và nâng cao kết quả đạt chuẩn xóa mù chữ. Cụ thể, 100% đơn vị cấp xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ từ mức độ 1 trở lên. Trong đó có 131/135 xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2.
Ngoài ra, sở cũng chỉ đạo các đơn vị thực hiện việc tuyên truyền, vận động người mù chữ, tái mù chữ trên địa bàn tỉnh tham gia lớp học xoá mù chữ. Bên cạnh đó, tiếp tục mở lớp xoá mù chữ theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho người học.
Kết thúc, năm học 2024-2025, tỉnh Gia Lai mở được 255 lớp xoá mù chữ với 6.894 học viên. Cùng với đó, tổ chức tập huấn cho 119 cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán của các đơn vị về công tác dạy học Chương trình xóa mù chữ, từ đó triển khai nhân rộng đến các địa phương trên toàn tỉnh. Thời gian tới, tỉnh Gia Lai tiếp tục tập huấn cho giáo viên giảng dạy Chương trình xóa mù chữ giai đoạn 2 theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.
Theo Dung Nguyễn
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/08/24 15:29 (GMT+7)
2026-10-25 04:55

Trường Quốc Tế IB Toàn Phần SNA tổ chức Ngày hội nghề nghiệp

GD&TĐ - Ngày 24/9, SNA đã tổ chức lần đầu tiên Ngày hội Nghề nghiệp, tạo cơ hội để học sinh trực tiếp trò chuyện với các chuyên gia đến từ nhiều lĩnh vực.

Trường Quốc Tế IB Toàn Phần SNA tổ chức Ngày hội nghề nghiệp
2026-10-25 04:55

Sinh viên sáng tạo giải pháp chiếu sáng thông minh

GD&TĐ - Bằng việc ứng dụng công nghệ led, sinh viên sáng tạo thành các mô hình, giải pháp công nghệ chiếu sáng thông minh ứng dụng vào đời sống.

Sinh viên sáng tạo giải pháp chiếu sáng thông minh
2026-10-25 04:54

Lan tỏa tình yêu sách từ những góc nhìn của học sinh

GD&TĐ - Từ hơn 100 bài dự thi, học sinh thể hiện góc nhìn sáng tạo về văn học, gửi gắm thông điệp sống và lan tỏa văn hóa đọc trong trường học.

Lan tỏa tình yêu sách từ những góc nhìn của học sinh
2026-10-25 04:54

Hội Cựu giáo chức Học viện Tài chính tổ chức thành công Đại hội lần thứ nhất

GD&TĐ - Ngày 24/10, tại Học viện Tài chính diễn ra Đại hội đại biểu Hội Cựu giáo chức lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026-2031.

Hội Cựu giáo chức Học viện Tài chính tổ chức thành công Đại hội lần thứ nhất
2026-10-25 04:54

Tác dụng bất ngờ của lọ gừng nướng ngâm mật ong khi trời trở lạnh

GD&TĐ - Hũ gừng ngâm mật ong từ lâu đã là bài thuốc gia truyền quen thuộc trong nhiều gia đình Việt mỗi khi trời trở lạnh.

Tác dụng bất ngờ của lọ gừng nướng ngâm mật ong khi trời trở lạnh
2026-10-25 04:54

Liên kết, mở hướng đi bền vững cho thanh niên

GD&TĐ - Trường Cao đẳng Than - Khoáng sản Việt Nam đang đổi mới công tác tuyển sinh, đào tạo nghề theo hướng sát nhu cầu thực tế.

Liên kết, mở hướng đi bền vững cho thanh niên
2026-10-25 04:53

Những cỗ máy trong hành trình nửa thế kỷ đào tạo ở Trường ĐH CNKT Vĩnh Long

GD&TĐ - Hơn nửa thế kỷ phát triển, Khoa Cơ khí Động lực góp phần tạo uy tín của Trường ĐH Công nghệ Kỹ thuật Vĩnh Long, cung cấp nhân lực cho cả nước.

Những cỗ máy trong hành trình nửa thế kỷ đào tạo ở Trường ĐH CNKT Vĩnh Long
2026-10-25 04:53

Đổi mới đào tạo giáo viên, đáp ứng Chương trình Giáo dục mầm non mới

GD&TĐ - Chương trình Giáo dục mầm non mới cùng với sự cấp thiết đổi mới đào tạo giáo viên được bàn luận tại Hội thảo khoa học chuyên sâu tại TP Huế.

Đổi mới đào tạo giáo viên, đáp ứng Chương trình Giáo dục mầm non mới
2026-10-24 15:10

Trường học Đà Nẵng sau sáp nhập, ổn định bộ máy và 'gỡ khó' cho đội ngũ

GD&TĐ - Sau sáp nhập, Đà Nẵng tập trung tháo gỡ khó khăn trong quản lý trường học, tuyển dụng và thực hiện chính sách giáo viên.

Trường học Đà Nẵng sau sáp nhập, ổn định bộ máy và 'gỡ khó' cho đội ngũ
2026-10-24 15:10

Nhóm học sinh Phú Thọ vào chung kết toàn quốc cuộc thi về trí tuệ nhân tạo

GD&TĐ - Với công cụ phát hiện “ảo tưởng năng lực”, 3 học sinh Trường THPT Hạ Hòa đạt giải Nhất bảng B khu vực miền Bắc, vào chung kết toàn quốc.

Nhóm học sinh Phú Thọ vào chung kết toàn quốc cuộc thi về trí tuệ nhân tạo