Phát huy truyền thống ‘diệt giặc dốt’, quyết tâm giữ vững thành quả xóa mù chữ
2025/08/25 14:41
GD&TĐ - Phong trào diệt giặc dốt đã thắp lên ngọn lửa tri thức, mở ra con đường thoát nghèo và xây dựng đất nước từ những con chữ đầu tiên.
Diệt “giặc dốt”
Ngay sau Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà phải đối mặt với muôn vàn khó khăn: “Thù trong giặc ngoài”, kinh tế kiệt quệ, hơn 90% dân số mù chữ.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ xác định xóa nạn mù chữ, chấn hưng giáo dục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, vừa để kháng chiến, vừa để kiến quốc. Phong trào Bình dân học vụ ra đời, coi “diệt giặc dốt” là nhiệm vụ hàng đầu.
Hàng triệu người dân tham gia học tập, các lớp học được mở khắp nơi, từ đình làng, nhà dân đến lán trại chiến khu, với tinh thần “học chữ Quốc ngữ là nghĩa vụ của mỗi công dân”.
Đây không chỉ là phong trào xóa mù chữ rộng lớn mà còn là cuộc vận động chính trị – xã hội sâu rộng, góp phần tuyên truyền đường lối kháng chiến, khơi dậy tinh thần dân tộc. Giáo dục kháng chiến – xây dựng công dân cho Tổ quốc từ sau Toàn quốc kháng chiến, giáo dục chuyển hướng theo phương châm “Học để kháng chiến”.
Hệ thống Bổ túc văn hóa ra đời, nâng cao tri thức cho những người đã biết chữ, hình thành thế hệ “công dân kháng chiến” vừa cầm súng bảo vệ Tổ quốc, vừa có tri thức phục vụ sản xuất. Đặc biệt, cuộc Cải cách giáo dục năm 1950 đánh dấu bước ngoặt quan trọng. Hệ thống phổ thông 12 năm được thay bằng 9 năm, gọn nhẹ và thiết thực hơn. Chương trình, sách giáo khoa được biên soạn mới theo tinh thần dân tộc hóa, khoa học hóa, đại chúng hóa, phù hợp với điều kiện kháng chiến.
Phong trào Bình dân học vụ và Bổ túc văn hóa là thành tựu rực rỡ nhất, một cuộc vận động chính trị-xã hội sâu rộng nhằm “diệt giặc dốt”.Thành tựu to lớn, ý nghĩa lịch sử trong chín năm kháng chiến (1945–1954), giáo dục Việt Nam đã chứng minh sức sống mãnh liệt. Hàng triệu người thoát nạn mù chữ, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và nhân dân được bồi dưỡng tri thức, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường.
Giáo dục không chỉ góp phần quan trọng vào thắng lợi Điện Biên Phủ 1954 mà còn đặt nền móng vững chắc cho sự nghiệp phát triển giáo dục Việt Nam trong các giai đoạn tiếp theo.
Giai đoạn 1945–1954, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, giáo dục Việt Nam thực sự trở thành một mặt trận cách mạng, mang sứ mệnh kép: Phục vụ kháng chiến và chuẩn bị cho kiến quốc. Những thành tựu rực rỡ trong xóa mù chữ, bổ túc văn hóa và cải cách giáo dục đã góp phần làm nên thắng lợi lịch sử, mở ra kỷ nguyên mới cho nền giáo dục nước nhà.
Tiếp nối trong thời bình – nâng cao dân trí
Những nét chữ đầu tiên của học viên tại lớp xóa mù chữ.
Bước vào thời bình, công tác xóa mù chữ tiếp tục được Đảng, Nhà nước quan tâm. Nhiều lớp học buổi tối được mở cho người dân chưa từng học chữ hoặc tái mù chữ, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là minh chứng cho sự quan tâm đặc biệt nhằm đảm bảo công bằng trong giáo dục, để toàn xã hội đều được tiếp cận tri thức.
Không dừng ở xóa mù chữ truyền thống, tỉnh Quảng Ngãi đang đưa tri thức đến từng thôn bản bằng mô hình học tập linh hoạt, gắn với đời sống người dân tộc thiểu số.
Ngành Giáo dục Quảng Ngãi phát triển hơn 100 bài giảng số, giúp việc học chữ trở nên dễ tiếp cận và gần gũi hơn. Không chỉ dừng lại ở tài liệu, học sinh phổ thông có thể trực tiếp tham gia hỗ trợ, mang đến những lớp học sinh động, phù hợp với từng cộng đồng dân tộc thiểu số.
Còn tại Gia Lai, ông Phạm Văn Nam, Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết, năm học 2024-2025, địa phương duy trì và nâng cao kết quả đạt chuẩn xóa mù chữ. Cụ thể, 100% đơn vị cấp xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ từ mức độ 1 trở lên. Trong đó có 131/135 xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2.
Ngoài ra, sở cũng chỉ đạo các đơn vị thực hiện việc tuyên truyền, vận động người mù chữ, tái mù chữ trên địa bàn tỉnh tham gia lớp học xoá mù chữ. Bên cạnh đó, tiếp tục mở lớp xoá mù chữ theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho người học.
Kết thúc, năm học 2024-2025, tỉnh Gia Lai mở được 255 lớp xoá mù chữ với 6.894 học viên. Cùng với đó, tổ chức tập huấn cho 119 cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán của các đơn vị về công tác dạy học Chương trình xóa mù chữ, từ đó triển khai nhân rộng đến các địa phương trên toàn tỉnh. Thời gian tới, tỉnh Gia Lai tiếp tục tập huấn cho giáo viên giảng dạy Chương trình xóa mù chữ giai đoạn 2 theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.
Lớp học xóa mù chữ ở Gia Lai.
Diệt “giặc dốt”
Ngay sau Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà phải đối mặt với muôn vàn khó khăn: “Thù trong giặc ngoài”, kinh tế kiệt quệ, hơn 90% dân số mù chữ.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ xác định xóa nạn mù chữ, chấn hưng giáo dục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, vừa để kháng chiến, vừa để kiến quốc. Phong trào Bình dân học vụ ra đời, coi “diệt giặc dốt” là nhiệm vụ hàng đầu.
Hàng triệu người dân tham gia học tập, các lớp học được mở khắp nơi, từ đình làng, nhà dân đến lán trại chiến khu, với tinh thần “học chữ Quốc ngữ là nghĩa vụ của mỗi công dân”.
Đây không chỉ là phong trào xóa mù chữ rộng lớn mà còn là cuộc vận động chính trị – xã hội sâu rộng, góp phần tuyên truyền đường lối kháng chiến, khơi dậy tinh thần dân tộc. Giáo dục kháng chiến – xây dựng công dân cho Tổ quốc từ sau Toàn quốc kháng chiến, giáo dục chuyển hướng theo phương châm “Học để kháng chiến”.
Hệ thống Bổ túc văn hóa ra đời, nâng cao tri thức cho những người đã biết chữ, hình thành thế hệ “công dân kháng chiến” vừa cầm súng bảo vệ Tổ quốc, vừa có tri thức phục vụ sản xuất. Đặc biệt, cuộc Cải cách giáo dục năm 1950 đánh dấu bước ngoặt quan trọng. Hệ thống phổ thông 12 năm được thay bằng 9 năm, gọn nhẹ và thiết thực hơn. Chương trình, sách giáo khoa được biên soạn mới theo tinh thần dân tộc hóa, khoa học hóa, đại chúng hóa, phù hợp với điều kiện kháng chiến.
Phong trào Bình dân học vụ và Bổ túc văn hóa là thành tựu rực rỡ nhất, một cuộc vận động chính trị-xã hội sâu rộng nhằm “diệt giặc dốt”.Thành tựu to lớn, ý nghĩa lịch sử trong chín năm kháng chiến (1945–1954), giáo dục Việt Nam đã chứng minh sức sống mãnh liệt. Hàng triệu người thoát nạn mù chữ, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và nhân dân được bồi dưỡng tri thức, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường.
Giáo dục không chỉ góp phần quan trọng vào thắng lợi Điện Biên Phủ 1954 mà còn đặt nền móng vững chắc cho sự nghiệp phát triển giáo dục Việt Nam trong các giai đoạn tiếp theo.
Giai đoạn 1945–1954, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, giáo dục Việt Nam thực sự trở thành một mặt trận cách mạng, mang sứ mệnh kép: Phục vụ kháng chiến và chuẩn bị cho kiến quốc. Những thành tựu rực rỡ trong xóa mù chữ, bổ túc văn hóa và cải cách giáo dục đã góp phần làm nên thắng lợi lịch sử, mở ra kỷ nguyên mới cho nền giáo dục nước nhà.
Tiếp nối trong thời bình – nâng cao dân trí
Những nét chữ đầu tiên của học viên tại lớp xóa mù chữ.
Bước vào thời bình, công tác xóa mù chữ tiếp tục được Đảng, Nhà nước quan tâm. Nhiều lớp học buổi tối được mở cho người dân chưa từng học chữ hoặc tái mù chữ, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là minh chứng cho sự quan tâm đặc biệt nhằm đảm bảo công bằng trong giáo dục, để toàn xã hội đều được tiếp cận tri thức.
Không dừng ở xóa mù chữ truyền thống, tỉnh Quảng Ngãi đang đưa tri thức đến từng thôn bản bằng mô hình học tập linh hoạt, gắn với đời sống người dân tộc thiểu số.
Ngành Giáo dục Quảng Ngãi phát triển hơn 100 bài giảng số, giúp việc học chữ trở nên dễ tiếp cận và gần gũi hơn. Không chỉ dừng lại ở tài liệu, học sinh phổ thông có thể trực tiếp tham gia hỗ trợ, mang đến những lớp học sinh động, phù hợp với từng cộng đồng dân tộc thiểu số.
Còn tại Gia Lai, ông Phạm Văn Nam, Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết, năm học 2024-2025, địa phương duy trì và nâng cao kết quả đạt chuẩn xóa mù chữ. Cụ thể, 100% đơn vị cấp xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ từ mức độ 1 trở lên. Trong đó có 131/135 xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2.
Ngoài ra, sở cũng chỉ đạo các đơn vị thực hiện việc tuyên truyền, vận động người mù chữ, tái mù chữ trên địa bàn tỉnh tham gia lớp học xoá mù chữ. Bên cạnh đó, tiếp tục mở lớp xoá mù chữ theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho người học.
Kết thúc, năm học 2024-2025, tỉnh Gia Lai mở được 255 lớp xoá mù chữ với 6.894 học viên. Cùng với đó, tổ chức tập huấn cho 119 cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán của các đơn vị về công tác dạy học Chương trình xóa mù chữ, từ đó triển khai nhân rộng đến các địa phương trên toàn tỉnh. Thời gian tới, tỉnh Gia Lai tiếp tục tập huấn cho giáo viên giảng dạy Chương trình xóa mù chữ giai đoạn 2 theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.
Trường ĐH Mở Hà Nội kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống HSSV Việt Nam
GD&TĐ - Ngày 9/1, Trường ĐH Mở Hà Nội tổ chức kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống Học sinh, Sinh viên và Hội Sinh viên Việt Nam (9/1/1950 – 9/1/2026).
2026-01-10 04:12
Sở Y tế TP Hồ Chí Minh ra 'tối hậu thư' cho Bệnh viện Từ Dũ trong hoạt động quảng cáo
(CLO) Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, Sở này đã tiếp nhận và ghi nhận các phản ánh của báo chí, người dân liên quan đến hoạt động quảng cáo thương mại trong khuôn viên Bệnh viện Từ Dũ thời gian qua.
2026-01-10 04:12
Hà Nội tung loạt sản phẩm du lịch mới, đẩy mạnh kích cầu trong năm 2026
(CLO) Thực hiện kế hoạch phát triển văn hóa, kích cầu du lịch và mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 trên 8%, Sở Du lịch Hà Nội vừa giới thiệu một số sản phẩm du lịch mới cùng các điểm bán sản phẩm OCOP phục vụ du khách đến Thủ đô.
2026-01-10 04:12
Gần 1.000 học sinh tham gia diễu hành kỷ niệm 950 năm Văn Miếu-Quốc Tử Giám
(CLO) Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), ngày 9/1 tại Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa, Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám tổ chức diễu hành với chủ đề “Gieo mầm Đạo học cho thế hệ tương lai”, thu hút sự tham gia của 950 học sinh tiểu học.
2026-01-10 04:12
Lễ hội Cơm mới của người Mường ở Ninh Bình là di sản quốc gia
(CLO) Lễ hội Cơm mới là nghi lễ truyền thống phản ánh rõ nét đời sống tinh thần, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa của người Mường.
2026-01-10 04:11
950 học sinh diễu hành chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám
GD&TĐ - Ngày 9/1, tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, 950 học sinh tiểu học đã tham gia diễu hành mang chủ đề “Gieo mầm Đạo học cho thế hệ tương lai”.
2026-01-10 04:11
Người dân xã Mê Linh tất bật chăm sóc hoa, chuẩn bị cho vụ Tết Nguyên đán 2026
(CLO) Trên các cánh đồng hoa xã Mê Linh (Hà Nội), bà con nông dân đang hối hả vào vụ chăm sóc, vun trồng để kịp cung ứng hoa cho thị trường Tết Nguyên đán 2026.
2026-01-10 04:11
Phú Quốc dừng hoạt động chợ đêm sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ
(CLO) Sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khu chợ đêm nổi tiếng ở Phú Quốc chính thức dừng hoạt động.
2026-01-10 04:11
Phát huy giá trị Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu
GD&TĐ -Bộ VHTT&DL vừa cho ý kiến thẩm định đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Di sản văn hóa Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu (An Giang).
2026-01-10 04:11
950 năm Quốc Tử Giám: Nơi lưu giữ và truyền tải giá trị Đạo học Việt Nam
(CLO) Tối 9/1, tại khu Giếng Thiên Quang (Văn Miếu- Quốc Tử Giám), chương trình nghệ thuật “Đạo học” đã được tổ chức.