Rõ giới hạn hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh trong quy định mới
2026/10/21 17:05
GD&TĐ - Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT làm rõ giới hạn hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, bảo đảm hỗ trợ tự nguyện, đúng quy định.
Không biến tự nguyện thành nghĩa vụ
Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, có hiệu lực từ 15/11/2026 (Thông tư 81), thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT, làm rõ phạm vi, nhiệm vụ và giới hạn hoạt động của tổ chức này. Quy định mới hướng đến bảo đảm Ban đại diện thực hiện đúng vai trò phối hợp giáo dục, đồng thời ngăn ngừa tình trạng vận động đóng góp không đúng quy định.
Ban đại diện cha mẹ học sinh là cầu nối giữa gia đình - nhà trường, góp phần phối hợp giáo dục học sinh, tổ chức các hoạt động phù hợp và tăng cường sự gắn kết giữa phụ huynh với nhà trường. Tuy nhiên, để sự đồng hành này phát huy đúng ý nghĩa, hoạt động hỗ trợ phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Ban đại diện, bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, không tạo áp lực đóng góp đối với các gia đình.
PGS.TS, Luật sư Bùi Kim Hiếu, Trưởng khoa Khoa học xã hội và Ngôn ngữ quốc tế, Trường Đại học Gia Định (TPHCM) cho rằng, Thông tư 81 thiết lập những giới hạn rõ ràng đối với hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, góp phần đưa tổ chức này trở về đúng chức năng phối hợp giáo dục và hạn chế nguy cơ lạm thu trong trường học.
Một nội dung đáng chú ý là quy định tiếp nhận, quản lý tiền hỗ trợ. Theo đó, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được trực tiếp thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ. Việc hỗ trợ, nếu có, phải dựa trên sự tự nguyện của phụ huynh và được thực hiện theo hình thức phù hợp, chẳng hạn cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cần thiết hoặc thanh toán trực tiếp cho tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ.
Thông tư cũng đặt ra giới hạn đối với việc vận động đóng góp. Ban đại diện cha mẹ học sinh không được ấn định mức hỗ trợ bình quân, mức tối thiểu hoặc thời hạn hỗ trợ; không lập danh sách phụ huynh phải hỗ trợ hay yêu cầu đóng góp theo hình thức bắt buộc. Những quy định này nhằm ngăn tình trạng lấy danh nghĩa tự nguyện để áp dụng mức thu chung hoặc tạo tâm lý các gia đình phải đóng góp theo số đông.
Thông tư đồng thời xác định giới hạn trong sử dụng nguồn hỗ trợ, tránh chuyển trách nhiệm bảo đảm điều kiện hoạt động của nhà trường sang phụ huynh. Theo PGS.TS, Luật sư Bùi Kim Hiếu, kinh phí vận động hỗ trợ không được sử dụng để chi cho các hoạt động phục vụ lợi ích hành chính của nhà trường, mua sắm trang thiết bị dạy học bắt buộc, sửa chữa lớn cơ sở vật chất thuộc trách nhiệm đầu tư của Nhà nước và nhà trường, hoặc chi trả thù lao, bồi dưỡng cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhà trường. Ban đại diện cha mẹ học sinh cấp trường cũng không được sử dụng quỹ của Ban đại diện cấp lớp để điều tiết lên cấp trên.
Từ góc độ quản lý nhà trường, bà Phan Thị Thu Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Thị Bưởi (phường Phước Long, TP HCM) nhận định, Thông tư 81 có ý nghĩa quan trọng trong xác định rõ chức năng, nhiệm vụ và giới hạn hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, góp phần bảo đảm sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường đúng quy định, trên tinh thần tự nguyện, minh bạch.
Theo bà Hiền, để thực hiện hiệu quả quy định, từ đầu năm học, nhà trường cần thống nhất với Ban đại diện về phạm vi hoạt động và nguyên tắc vận động hỗ trợ, tránh tình trạng vận động bình quân, ấn định mức đóng góp hoặc khiến phụ huynh cảm thấy phải tham gia.
“Các trường cần chủ động hướng dẫn, theo dõi và kịp thời chấn chỉnh nội dung hoạt động chưa phù hợp của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Đặc biệt, các khoản chi thuộc trách nhiệm bảo đảm hoạt động thường xuyên, cơ sở vật chất và chuyên môn của nhà trường không được chuyển thành nội dung vận động kinh phí thông qua Ban đại diện. Việc hỗ trợ phải bảo đảm tự nguyện, công khai, minh bạch, không đặt ra khoản đóng góp bắt buộc hoặc gây áp lực đối với phụ huynh”, bà Hiền nhấn mạnh.
Để sự đồng hành của phụ huynh đúng nghĩa tự nguyện
Từ quy định đến thực tiễn đòi hỏi sự thống nhất trong cách tổ chức và vận hành hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Trước mỗi hoạt động cần hỗ trợ, Ban đại diện thông tin rõ mục đích, nội dung, nhu cầu và phương thức thực hiện để phụ huynh hiểu rõ vấn đề, chủ động cân nhắc, quyết định trên tinh thần tự nguyện.
Theo PGS.TS. Luật sư Bùi Kim Hiếu, tình trạng biến hỗ trợ tự nguyện thành nghĩa vụ tập thể có thể được nhận diện qua những biểu hiện cụ thể. Chẳng hạn, việc gợi ý mức đóng góp tối thiểu 300.000-500.000 đồng mỗi phụ huynh hoặc chia đều tổng dự toán để yêu cầu từng gia đình đóng góp đều đi ngược nguyên tắc tự nguyện. Cách làm này có thể khiến việc hỗ trợ trở thành nghĩa vụ trên thực tế, trái với quy định tại Thông tư 81.
“Không chỉ thể hiện qua mức đóng góp, áp lực còn có thể xuất hiện trong cách vận động và theo dõi việc hỗ trợ. Việc lập danh sách, điểm tên hoặc đánh dấu những phụ huynh đã đóng góp, chưa đóng góp trong nhóm Zalo của lớp có thể tạo tâm lý e ngại, khiến các gia đình cảm thấy buộc phải tham gia. Đáng lưu ý, nếu việc đóng góp bị gắn với quyền lợi học tập, kết quả thi đua hoặc việc nhận quà của học sinh, nguyên tắc tự nguyện và bình đẳng sẽ không được bảo đảm. Việc giáo viên chủ nhiệm trực tiếp đôn đốc, thu hộ quỹ phụ huynh cũng cần được xem xét trên cơ sở các quy định liên quan,…”, PGS.TS, Luật sư Bùi Kim Hiếu chia sẻ.
Từ những biểu hiện này, vấn đề đặt ra không chỉ là tuân thủ quy định về vận động hỗ trợ mà còn phải bảo đảm quyền lựa chọn của mỗi gia đình. Theo PGS.TS, Luật sư Bùi Kim Hiếu, các quy định mới góp phần bảo vệ quyền lợi của phụ huynh, đồng thời bảo đảm học sinh không bị phân biệt đối xử hoặc chịu bất lợi vì gia đình có hay không tham gia hỗ trợ.
Cùng với đó, việc Ban đại diện cha mẹ học sinh không trực tiếp thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ góp phần hạn chế nguy cơ phát sinh các khoản thu, chi thiếu minh bạch. Nhà trường cần nâng cao trách nhiệm trong quản lý, giám sát hoạt động của Ban đại diện; thiết lập kênh tiếp nhận kiến nghị công khai và kịp thời xử lý những vi phạm theo quy định. Hiệu trưởng, giáo viên không để Ban đại diện trở thành khâu trung gian cho việc vận động, thu các khoản tiền trái quy định.
Ở góc độ Ban đại diện cha mẹ học sinh, bà Đặng Thị Dưng, Trưởng Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp 4/1, Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi (phường Bình Trưng, TP HCM) cho rằng, ranh giới quan trọng trong hoạt động của tổ chức này là phải xác định rõ nhiệm vụ của Ban đại diện, trách nhiệm của nhà trường và quyền tự nguyện của từng phụ huynh.
Theo bà Dưng, Ban đại diện có vai trò kết nối, phối hợp với giáo viên chủ nhiệm và nhà trường trong các hoạt động giáo dục, chăm lo cho học sinh. Vì vậy, mọi hoạt động cần được thực hiện đúng chức năng, bảo đảm công khai, minh bạch và tôn trọng quyền quyết định của phụ huynh.
Khi có hoạt động cần hỗ trợ, Ban đại diện phải thông tin rõ mục đích, nội dung, nhu cầu, phương thức thực hiện để phụ huynh chủ động lựa chọn. Theo quy định tại Thông tư 81, Ban đại diện không được trực tiếp thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ. Phụ huynh có thể tự nguyện cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cần thiết hoặc thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp. Việc hỗ trợ không được áp đặt thông qua mức đóng góp bình quân, mức tối thiểu hay yêu cầu những gia đình chưa tham gia phải đóng bù.
Từ thực tế tổ chức hoạt động tại lớp, bà Dưng cho rằng khi nguồn hỗ trợ tự nguyện chưa đáp ứng nhu cầu, Ban đại diện cần trao đổi với giáo viên chủ nhiệm để điều chỉnh nội dung, quy mô hoặc cách thức tổ chức cho phù hợp, thay vì tiếp tục vận động đóng góp. Chẳng hạn, với một hoạt động trải nghiệm, lớp có thể tận dụng vật dụng sẵn có hoặc thu gọn những phần chưa cần thiết.
“Tôi cho rằng, hiệu quả hoạt động của Ban đại diện không nằm ở huy động được bao nhiêu kinh phí hay tổ chức quy mô lớn đến đâu, mà ở sự phối hợp đúng vai trò, công khai và thực chất. Phụ huynh hỗ trợ hay không cũng không được trở thành căn cứ để phân biệt đối xử hoặc gây bất lợi cho học sinh. Khi ranh giới trách nhiệm được xác định rõ và quyền tự nguyện được tôn trọng, sự đồng hành giữa gia đình và nhà trường mới bền vững”, bà Dưng cho hay.
Từ phía phụ huynh, chị Nguyễn Thị Quyên, trú tại phường Tân Thới Hiệp (TPHCM), có con đang học tiểu học trên địa bàn Thành phố, bày tỏ đồng tình với việc ban hành Thông tư 81, nhất là trong bối cảnh vấn đề “lạm thu” đầu năm học luôn được quan tâm.
“Khi mục đích, nhu cầu và phương thức hỗ trợ được thông tin rõ ràng, chúng tôi sẽ hiểu mình đang đồng hành cùng nhà trường vì lợi ích của học sinh, thay vì cảm thấy phải đóng góp theo mức chung. Mỗi gia đình có điều kiện khác nhau nên cần được tôn trọng quyền quyết định, không bị áp lực nếu không tham gia hỗ trợ.
Tôi cho rằng, quy định này góp phần làm rõ trách nhiệm của các bên, củng cố niềm tin giữa phụ huynh và nhà trường, đồng thời bảo đảm mọi học sinh được đối xử bình đẳng, không phụ thuộc vào mức độ đóng góp của gia đình”, chị Quyên cho hay.
“Thực hiện nghiêm Thông tư 81 sẽ góp phần đưa hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh trở về đúng chức năng, củng cố mối quan hệ phối hợp giữa gia đình và nhà trường trên tinh thần tự nguyện, minh bạch và tôn trọng lẫn nhau”, PGS.TS, Luật sư Bùi Kim Hiếu nhấn mạnh.
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/10/21 14:49 (GMT+7)
2026-10-21 10:04
Đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục hướng tới 50 năm thành lập trường
GD&TĐ - Trường Tiểu học Trung Tự phát huy truyền thống 50 năm xây dựng và phát triển thi đua "dạy tốt, học tốt", nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
2026-10-21 10:03
Trao Huy hiệu Đảng cho 10 đảng viên thuộc Đảng bộ Bộ GD&ĐT
GD&TĐ - Sáng 21/10, Đảng ủy Bộ GD&ĐT tổ chức Lễ trao tặng Huy hiệu 35 năm, 30 năm tuổi Đảng đợt 2/9/2026 cho 10 đảng viên thuộc Đảng bộ Bộ.
2026-10-21 10:03
Gỡ vướng pháp lý, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non vùng tôn giáo ở Nghệ An
GD&TĐ - Ngành Giáo dục Nghệ An bàn giải pháp gỡ vướng mắc pháp lý, nâng cao chất lượng cơ sở giáo dục mầm non độc lập vùng có tôn giáo.
2026-10-21 08:04
Tự hại ở học sinh phổ thông và những dấu hiệu không thể bỏ qua
GD&TĐ - VNSP tiếp tục khẳng định vai trò là không gian kết nối, chia sẻ kiến thức và thúc đẩy thực hành tâm lý học đường theo hướng chuyên nghiệp.
2026-10-21 08:03
Hiệu trưởng gửi gắm 3 chữ 'Mở' tới hơn 6.800 tân sinh viên
GD&TĐ - GS.TS Nguyễn Minh Hà gửi gắm tân sinh viên 3 chữ "Mở" là mở rộng tri thức, mở lòng, mở cửa trái tim để phát triển bản thân.
2026-10-21 08:03
An Giang tiêm vắc-xin phòng bệnh cho trẻ mầm non và tiểu học
GD&TĐ - Sở Y tế tỉnh An Giang rà soát tiền sử và tiêm bù liều vắc-xin cho trẻ tại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học năm học 2026 - 2027.
2026-10-21 08:02
Chuyện trong giờ Văn
GD&TĐ - Có những bài học trong sách giáo khoa dạy nhiều năm vẫn không cũ.
2026-10-21 08:02
Trang bị kỹ năng tự bảo vệ, xây dựng trường học an toàn tại Phú Quốc
GD&TĐ - Khoảng 1.800 học sinh Phú Quốc được trang bị kiến thức, kỹ năng phòng ngừa vi phạm pháp luật, tự bảo vệ bản thân, xây dựng trường học an toàn.
