An toàn thực phẩm là một bộ phận của an toàn trường học. Một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, hạnh phúc không chỉ được tạo dựng từ cơ sở vật chất bảo đảm, mối quan hệ lành mạnh giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh với nhau, mà còn thể hiện ở những điều thiết thực nhất như bữa ăn hằng ngày của học sinh.
Thời gian qua, ngành Giáo dục đã chú trọng công tác y tế trường học, chăm sóc sức khỏe, phòng, chống dịch bệnh, bảo đảm an toàn thực phẩm và dinh dưỡng học đường. Những kết quả đạt được góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, hạnh phúc, tạo điều kiện để học sinh, sinh viên phát triển toàn diện.
Tuy nhiên, công tác này vẫn còn những hạn chế: tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá ở một số lĩnh vực chưa hoàn thiện; nguồn lực và cơ chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình, các ngành, địa phương chưa đồng bộ. Riêng về an toàn thực phẩm, tình trạng ngộ độc thực phẩm trong cơ sở giáo dục vẫn xảy ra; một số nơi còn sử dụng thực phẩm, nguyên liệu không bảo đảm chất lượng, không rõ nguồn gốc; việc tổ chức, kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm chưa được thực hiện đầy đủ, nghiêm túc, thường xuyên…
Trong bối cảnh đó, Chỉ thị 33/CT-TTg ngày 14/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục đưa ra một yêu cầu đáng chú ý: tăng cường minh bạch thông tin và trao thêm vai trò giám sát cho phụ huynh.
Theo Chỉ thị, cơ sở giáo dục phải công khai hằng ngày với phụ huynh thông tin về đơn vị cung cấp suất ăn, nguyên liệu, hình ảnh thực phẩm, hóa đơn nhập hàng, thực đơn và hình ảnh khay ăn thực tế của học sinh.
Đồng thời, nhà trường phải tạo điều kiện và cơ chế để Ban đại diện cha mẹ học sinh tham gia giám sát nguồn thực phẩm, quá trình chia suất ăn, kiểm chứng, đánh giá chất lượng bữa ăn cùng giáo viên, học sinh và kiểm tra khu vực chế biến. Công khai bữa ăn, vì thế, cũng là công khai trách nhiệm.
Tăng cường minh bạch và giám sát nhiều chiều là một trong những biện pháp mạnh được Chỉ thị 33 xác định, cùng với kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, tăng cường kiểm tra định kỳ, đột xuất, làm rõ trách nhiệm người đứng đầu và xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm….
Tuy nhiên, phát huy vai trò giám sát của phụ huynh không có nghĩa chuyển trách nhiệm quản lý sang phụ huynh. Ban đại diện cha mẹ học sinh cần tham gia trong phạm vi, quy trình và cơ chế phù hợp; giám sát để cùng nhà trường bảo vệ học sinh, không thay thế trách nhiệm của nhà trường và cơ quan quản lý.
Chỉ thị 33 nêu rõ yêu cầu phân công theo phương châm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”, chấm dứt tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm. Như vậy, nhà trường cần huy động sự tham gia của phụ huynh, nhưng trách nhiệm bảo đảm an toàn thực phẩm vẫn phải thuộc về những chủ thể được giao quản lý.
Điều cần tránh là minh bạch hình thức, giám sát hình thức. Nhà trường không thể chỉ đăng thực đơn, hình ảnh, hóa đơn để hoàn thành yêu cầu; phụ huynh cũng không chỉ được tham gia khi sự cố xảy ra. Thông tin phải đủ để theo dõi; phản ánh phải được tiếp nhận, xử lý; kiểm tra, giám sát phải thực chất; trách nhiệm phải có địa chỉ cụ thể.
Điều quan trọng không phải mỗi ngày nhà trường công khai bao nhiêu thông tin, mà là minh bạch có tạo ra giám sát thực chất, giám sát có giúp phòng ngừa rủi ro và khi xảy ra vi phạm, trách nhiệm có được xác định đúng người hay không. Khi những câu hỏi ấy có câu trả lời rõ ràng, bữa ăn học đường mới thực sự góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, hạnh phúc.
