Thí sinh kêu đề thi đánh giá năng lực 2026 'dài và nặng', đơn vị tổ chức lên tiếng

Trước những phản ánh này, đại diện đơn vị tổ chức khẳng định đề thi được xây dựng theo nguyên tắc chuẩn hóa, bảo đảm tương đương về độ khó và khả năng phân loại.

Đề thi “khó hơn đề minh họa”?

Đợt 1 kỳ thi năm nay ghi nhận gần 133.500 thí sinh dự thi - con số cao nhất trong 9 năm tổ chức. Kết quả kỳ thi là căn cứ xét tuyển của hơn 100 trường đại học, cao đẳng trên cả nước, cho thấy sức hút ngày càng lớn của phương thức tuyển sinh này.

Kết thúc buổi thi, không ít thí sinh nhận định đề năm nay “khó gấp rưỡi đề minh họa”. Nhiều em cho biết phần Tiếng Việt có ngữ liệu dài, xuất hiện văn bản trung đại với cách diễn đạt phức tạp, gây khó khăn trong việc đọc hiểu và xử lý thông tin trong thời gian giới hạn.

Một số ý kiến cũng cho rằng đề thi có độ “nặng” về thời lượng, yêu cầu thí sinh phải có tốc độ làm bài nhanh và khả năng tập trung cao để hoàn thành toàn bộ 120 câu hỏi trong 150 phút.

Trước phản ánh này, TS Nguyễn Quốc Chính, Giám đốc Trung tâm Khảo thí và Đánh giá chất lượng đào tạo, Đại học Quốc gia TP HCM cho rằng việc đánh giá độ khó - dễ của đề thi không thể dựa trên cảm nhận chủ quan của một bộ phận thí sinh.

“Nếu chỉ dựa vào phản ánh cảm tính để kết luận đề khó hay dễ thì không có cơ sở. Mỗi năm, sau kỳ thi đều có những ý kiến trái chiều. Để đánh giá chính xác, cần dựa trên dữ liệu phân tích kết quả của toàn bộ thí sinh”, ông Chính nói.

Theo ông Chính, bài thi Đánh giá năng lực là bài thi chuẩn hóa, vì vậy các đề thi, các mã đề và các đợt thi đều phải bảo đảm nguyên tắc tương đương về độ khó, độ phân hóa và mục tiêu đánh giá.

“Đây là nguyên tắc chung của các kỳ thi chuẩn hóa, nhằm đảm bảo công bằng cho tất cả thí sinh”, ông Chính nhấn mạnh.

Lý giải việc nhiều thí sinh cảm thấy đề khó, ông cho rằng điều này phản ánh đúng bản chất của kỳ thi đánh giá năng lực, nơi mỗi thí sinh có nền tảng kiến thức, kỹ năng và thế mạnh khác nhau.

“Có em thấy khó, có em lại thấy phù hợp. Đó là điều bình thường”, ông Chính nói thêm.

Bài thi không đánh đố, trọng năng lực thực chất

Theo đại diện đơn vị tổ chức, yêu cầu cốt lõi của bài thi không nằm ở việc “đánh đố” hay kiểm tra mẹo làm bài, mà hướng đến đánh giá năng lực học tập toàn diện, bao gồm kiến thức nền tảng và khả năng vận dụng.

Bài thi V-ACT năm 2026 gồm 120 câu hỏi trắc nghiệm khách quan, thời gian làm bài 150 phút, chia thành ba phần: sử dụng ngôn ngữ (60 câu, gồm tiếng Việt và tiếng Anh), toán học (30 câu) và tư duy khoa học (30 câu).

Việc xuất hiện các ngữ liệu dài hoặc nội dung có tính học thuật, theo ông Chính, là nhằm kiểm tra khả năng đọc hiểu, phân tích và xử lý thông tin, những kỹ năng quan trọng trong học tập bậc đại học.

Trước kỳ thi đợt 2, đại diện Trung tâm Khảo thí khuyến nghị thí sinh không nên “học tủ” hay chạy theo các nhận định cảm tính sau kỳ thi, mà cần bám sát cấu trúc đề thi và đề minh họa đã được công bố.

Nhiều thí sinh đánh giá đề thi Đánh giá năng lực năm 2026 của Đại học Quốc gia TP HCM khó hơn đáng kể so với đề minh họa, đặc biệt ở phần Tiếng Việt. Ảnh: VNUHCM

“Chúng tôi đã công bố cấu trúc bài thi rõ ràng. Thí sinh nên dựa vào đó để ôn tập, thay vì hoang mang trước những đánh giá chủ quan”, ông Chính cho hay.

Ông cũng nhấn mạnh, yếu tố quyết định không nằm ở kỹ thuật làm bài, mà là nền tảng kiến thức và quá trình học tập nghiêm túc trong nhà trường. Nếu học tốt, có nền tảng vững và kỹ năng học tập đúng, thí sinh hoàn toàn có thể đáp ứng yêu cầu của bài thi.

Theo công bố, hiện có 112 cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng sử dụng kết quả kỳ thi Đánh giá năng lực năm 2026 để tuyển sinh. Điều này khiến kỳ thi ngày càng trở thành một trong những “cửa vào” quan trọng bên cạnh kỳ thi tốt nghiệp THPT.