Chỉ đạo được đưa ra trong bối cảnh các trường đang triển khai tư vấn, phân luồng học sinh sau THCS bằng nhiều hình thức. Thông qua hoạt động này, phụ huynh và học sinh được cung cấp thông tin về kỳ thi, hệ thống trường THPT công lập và các hướng đi khác để lựa chọn phù hợp.
Một số trường tổ chức thi thử theo sát cấu trúc, ma trận đề và quy trình như kỳ thi chính thức. Kết quả giúp học sinh điều chỉnh kế hoạch ôn tập, đồng thời là cơ sở để giáo viên tư vấn sát với năng lực từng em.
Tuy nhiên, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) nhấn mạnh quá trình tư vấn phải đảm bảo quyền dự thi của học sinh. Ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM, cho biết việc phân luồng dựa trên năng lực học tập, hoàn cảnh gia đình và định hướng nghề nghiệp, song chỉ nhằm gợi ý lộ trình tham khảo, không được can thiệp vào quyền đăng ký dự thi.
Quan điểm của Sở là tạo điều kiện để tất cả học sinh có nhu cầu đều được tham gia kỳ thi, kể cả những trường hợp thuộc diện tuyển thẳng nhưng vẫn muốn thử sức.
Các trường cũng được yêu cầu không vận động hoặc gây áp lực để phụ huynh, học sinh không đăng ký dự thi lớp 10 công lập. Chỉ đạo này xuất phát từ thực tế trước đây từng xảy ra tình trạng một số trường “bẻ lái” học sinh không tham gia kỳ thi, thậm chí in sẵn đơn để phụ huynh ký xác nhận không dự thi.
Bên cạnh đó, Sở lưu ý nhà trường không tư vấn học sinh đăng ký nguyện vọng vào những trường quá xa nơi cư trú hoặc chọn trường có điểm chuẩn thấp chỉ vì tâm lý “chắc ăn”.
Thực tế nhiều năm qua, có tình trạng học sinh trúng tuyển nhưng không nhập học do khoảng cách xa, đi lại khó khăn, ảnh hưởng đến cơ hội vào trường phù hợp và công tác tuyển sinh chung.
Để kiểm soát vấn đề này, nhiều năm nay thành phố áp dụng bản đồ GIS xác định khoảng cách từ nơi ở đến trường khi đăng ký nguyện vọng. Với các nguyện vọng cách nhà trên 15 km, phụ huynh phải cam kết đảm bảo điều kiện cho con theo học đủ ba năm nếu trúng tuyển.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm 2026 là năm đầu tiên sau khi TPHCM sáp nhập, với quy mô hơn 171.700 học sinh lớp 9. Tính chung 3 khu vực TP HCM, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), dự kiến ít nhất 70% học sinh tốt nghiệp THCS sẽ được huy động vào lớp 10 công lập, tương đương khoảng 120.000 em. Hơn 50.000 học sinh còn lại sẽ lựa chọn các hướng đi khác như giáo dục nghề nghiệp hoặc hệ ngoài công lập.
Kỳ thi vào lớp 10 công lập năm 2026 gồm ba môn Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ; thí sinh dự thi lớp chuyên hoặc tích hợp làm thêm bài thi tương ứng.
Đề thi được xây dựng theo hướng đánh giá năng lực, tăng tính vận dụng thực tế. Môn Toán chú trọng khả năng áp dụng kiến thức vào đời sống, hạn chế học tủ, học vẹt.
Môn Ngữ văn sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa, tổng độ dài không quá 1.300 chữ; phần viết gồm đoạn văn khoảng 200 chữ và bài văn nghị luận về vấn đề đời sống. Môn tiếng Anh đánh giá năng lực sử dụng ngôn ngữ trong ngữ cảnh, bổ sung hai câu hỏi yêu cầu viết cụm từ phù hợp theo thông tin cho sẵn.
