Từ chính sách học bổng kỳ vọng giải bài toán thiếu kỹ sư xây dựng giỏi

Cơ hội lớn "hút" nhân lực chất lượng cao

Ngày 20/5/2026, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định 179/2026 quy định về chính sách học bổng dành cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Đáng chú ý, ngành Xây dựng nằm trong danh mục các lĩnh vực được ưu tiên hỗ trợ.

Theo giới chuyên gia, chính sách mới không chỉ góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người học mà còn mở ra cơ hội thu hút nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực đang giữ vai trò nền tảng trong phát triển hạ tầng quốc gia.

Đánh giá về nghị định vừa ban hành, PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, Hiệu trưởng Trường Đại học Thành Đông cho rằng đây là một quyết sách mang tính chiến lược, tạo tác động tích cực cho cả giáo dục đại học lẫn thị trường lao động ngành xây dựng.

Theo ông Hùng, ngành xây dựng từ lâu đã được xem là “xương sống” của phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, đô thị và các công trình trọng điểm. Vì vậy, việc đưa ngành này vào nhóm “ưu tiên” để cấp học bổng mang ý nghĩa rất lớn.

Chính sách này hứa hẹn sẽ giải tỏa gánh nặng tài chính, giúp người học toàn tâm toàn ý theo đuổi đam mê kiến tạo trong ngành xây dựng. Hiệu trưởng Trường Đại học Thành Đông đánh giá, Nghị định vừa ban hành thực sự là một quyết sách mang tính chiến lược, một "mũi tên trúng nhiều đích". Với cơ chế hỗ trợ mạnh tay cùng các điều kiện sàng lọc nghiêm ngặt, Nghị định 179 được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho người học theo đuổi các ngành kỹ thuật trọng điểm, đồng thời, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ chiến lược phát triển khoa học công nghệ và hạ tầng quốc gia trong giai đoạn tới.

Tuy nhiên, đi cùng với chính sách đãi ngộ hấp dẫn sẽ là sự cạnh tranh rất lớn trong quá trình xét chọn học bổng. Để được hưởng chính sách hỗ trợ, sinh viên và nghiên cứu sinh phải đáp ứng nhiều tiêu chí khắt khe về năng lực học tập cũng như kết quả nghiên cứu. Không chỉ khó ở khâu đầu vào, việc duy trì học bổng trong suốt quá trình học tập cũng là thách thức không nhỏ.

Muốn có nhân tài, trước hết phải biết bồi dưỡng nhân tài

TS Nguyễn Viết Chức - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội) đánh giá, đây là một chủ trương “rất đúng đắn” trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, lấy khoa học công nghệ làm động lực then chốt.

Theo ông Chức, muốn thu hút nhân tài thì trước hết phải có cơ chế bồi dưỡng nhân tài. Việc Nhà nước ưu tiên hỗ trợ cho những ngành học mang tính chiến lược chính là cách tạo nền tảng để hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao trong tương lai.

“Không thể có ngay nhân tài được, mà phải bồi dưỡng. Những chủ trương của Đảng và Nhà nước hiện nay rất phù hợp với yêu cầu của thời đại khoa học công nghệ. Nếu không ưu tiên cho các nhóm ngành thể hiện được điều đó thì sẽ rất khó phát triển”, ông nói.

Đối với ngành xây dựng, ông Trúc cho rằng, đây vốn là lĩnh vực quan trọng, nhưng trong bối cảnh Việt Nam đang tập trung phát triển hạ tầng, vai trò của ngành này càng trở nên cấp thiết hơn. Vì vậy, việc đưa xây dựng vào nhóm ngành được ưu tiên học bổng là hoàn toàn phù hợp.

Tuy nhiên, theo ông Chức, ngành xây dựng cũng đòi hỏi tính đặc thù rất cao, không phải ai cũng có thể theo học và đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp. Do đó, việc lựa chọn đối tượng thụ hưởng chính sách cần được thực hiện nghiêm túc, tránh tình trạng chạy theo ưu đãi mà thiếu năng lực thực chất.

“Đây là ngành đòi hỏi phải học hành đến nơi đến chốn. Không phải cứ thấy được ưu tiên là ai cũng vào học được. Vấn đề là phải làm sao để chính sách thực sự hiệu quả”, ông nhấn mạnh.

Theo Nghị định 179/2026, mức hỗ trợ học bổng có thể lên tới 7,4 triệu đồng/tháng đối với nghiên cứu sinh và 3,7 triệu đồng/tháng đối với sinh viên đại học. Đây được xem là nguồn đầu tư lớn từ ngân sách Nhà nước nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực chiến lược.

Trước băn khoăn về việc làm thế nào để nguồn lực này được sử dụng đúng mục đích, công khai và hiệu quả, ông Trúc cho rằng, yếu tố quan trọng nhất là minh bạch trong toàn bộ quá trình xét chọn và triển khai chính sách.

“Theo tôi, mọi thứ phải minh bạch, công khai. Ai được hưởng, vì sao được hưởng đều phải rõ ràng. Khi công khai rõ người, rõ việc thì kết quả sẽ tốt hơn”, ông Chức nói và cho biết thêm, thời gian qua, những yêu cầu về minh bạch, trách nhiệm giải trình đã được nhấn mạnh trong công tác quản lý, điều hành. Đây sẽ là cơ sở để hạn chế các biểu hiện trục lợi chính sách hoặc sử dụng sai mục đích nguồn hỗ trợ của Nhà nước.

“Mục tiêu của chính sách là đúng đắn, nhưng không thể để người ta lợi dụng mục tiêu đúng đắn ấy thành phương tiện kiếm tiền. Vì vậy, chỉ có minh bạch, công khai thì xã hội mới giám sát được”, ông Chức chia sẻ.

TS Nguyễn Viết Chức cũng bày tỏ kỳ vọng khi Đảng và Nhà nước đã xác định đúng định hướng phát triển sẽ tiếp tục có những phương pháp triển khai phù hợp để chính sách đi vào thực tiễn, tạo chuyển biến rõ nét trong đào tạo nhân lực cho các ngành khoa học công nghệ và hạ tầng chiến lược của đất nước.