Chú trọng giáo dục nhận thức và kỹ năng ứng xử

2026/03/26 16:53

GD&TĐ - Thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới trở thành mối lo trong môi trường học đường.


Nhiều giáo viên cho rằng, bên cạnh tăng cường kiểm soát, điều quan trọng hơn là giúp học sinh hiểu rõ tác hại và hình thành kỹ năng ứng xử trước những lời rủ rê.

Những tình huống thực tế

“Một hơi thôi mà…” - câu nói tưởng chừng vô hại của một học sinh khi lần đầu tiên thử hút thuốc lá trong tiểu phẩm mở đầu tiết học đã khiến cả lớp im lặng. Câu chuyện kết thúc bằng cảnh nhân vật phải nhập viện vì sử dụng thuốc lá điện tử.
Đây là một tình huống trong tiểu phẩm được thầy Ngô Lữ Thanh, giáo viên Hóa học, Trường THPT Sơn Trà (phường An Hải, TP Đà Nẵng) đưa vào tiết Hoạt động trải nghiệm về nội dung phòng - chống thuốc lá.
Làm công tác chủ nhiệm, có điều kiện gần gũi, theo sát diễn biến tâm lý của học sinh, thầy Thanh nhận xét, nhiều em biết và sử dụng thuốc lá điện tử từ khá sớm. Không ít em thử chỉ vì tò mò hoặc vì muốn hòa nhập với bạn bè. Điều đáng lo là các em thường chỉ nhìn thấy vẻ ngoài “mới lạ” mà chưa hiểu rõ những tác hại ẩn sau đó.
Từ trăn trở đó, thầy Thanh tìm cách làm mới giờ học về nội dung phòng - chống thuốc lá trong giờ Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp của lớp mình chủ nhiệm. Thay vì dạy - học theo cách thông thường, thầy tổ chức lớp học theo mô hình “phòng khám ảo”. Ở đó, học sinh đóng vai những “bác sĩ trẻ”, cùng tìm hiểu các chất có trong khói thuốc và phân tích tác hại đối với cơ thể.
Từ câu chuyện này, lớp học dần mở ra nhiều hoạt động như thảo luận nhóm, xử lý tình huống hay đóng vai. Học sinh vừa tìm hiểu kiến thức khoa học, vừa trao đổi cách ứng xử khi gặp lời rủ rê từ bạn bè. Theo thầy Thanh, cách học này giúp học sinh dễ tiếp nhận hơn và tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức.
Cô Lương Đoan Phương, giáo viên tiếng Anh Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng (phường Thanh Khê, TP Đà Nẵng), cũng nhận thấy, giáo dục phòng, chống thuốc lá cần bắt đầu từ việc giúp học sinh hiểu đúng vấn đề. Nếu chỉ nói về tác hại bằng những lời cảnh báo khô khan, bài học sẽ khó tạo được sự chú ý.
Trong các tiết học của mình, cô Phương kết hợp nhiều hình thức như video, hình ảnh minh họa và các câu hỏi tình huống. Học sinh vừa nghe, vừa trao đổi, thậm chí tranh luận về những lựa chọn của mình. Nhờ vậy, bài học trở nên gần gũi hơn.

Rèn kỹ năng ứng xử

Từ thực tế giảng dạy, thầy Ngô Lữ Thanh cho rằng, phòng, chống thuốc lá trong trường học cần bắt đầu từ nhận thức. Khi hiểu rõ các thành phần trong khói thuốc, cơ chế gây nghiện và những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, học sinh sẽ nhìn nhận vấn đề nghiêm túc hơn.
Tuy nhiên, theo thầy Thanh, chỉ cung cấp thông tin thôi chưa đủ. Học sinh cần được rèn luyện kỹ năng ứng xử trong những tình huống cụ thể. “Nhiều em biết thuốc lá có hại nhưng vẫn khó từ chối khi bị bạn bè rủ rê. Vì vậy, các giờ học nên tạo điều kiện để học sinh tập xử lý tình huống, học cách nói không một cách tự tin và khéo léo”, thầy chia sẻ.
Cô Lương Đoan Phương cũng cho rằng, giáo dục phòng, chống thuốc lá cần được thực hiện thường xuyên và gần gũi với đời sống học sinh. Bài học sẽ hiệu quả hơn khi gắn với những câu chuyện thực tế, hình ảnh trực quan hoặc các hoạt động trải nghiệm để học sinh dễ hình dung và dễ nhớ.
Khi được trang bị đầy đủ nhận thức và kỹ năng cần thiết, các em sẽ biết cách bảo vệ mình trước những lời rủ rê tưởng chừng vô hại. Đó cũng là nền tảng để xây dựng môi trường học đường an toàn và lành mạnh.
Theo Hà Nguyên
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/03/26 11:15 (GMT+7)
2026-09-25 10:17

TPHCM tăng cường bảo đảm an toàn hệ thống cây xanh trước mùa mưa bão

GD&TĐ - Sở GD&ĐT TPHCM yêu cầu trường học rà soát hệ thống cây xanh, kịp thời xử lý những cây có nguy cơ gãy, đổ trước tình hình mùa mưa bão.

TPHCM tăng cường bảo đảm an toàn hệ thống cây xanh trước mùa mưa bão
2026-09-25 10:16

Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV diễn ra tại Điện Biên từ ngày 9-11/10

GD&TĐ - Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV diễn ra từ ngày 9-11/10 tại Điện Biên, với sự tham gia của 11 tỉnh và chuỗi hoạt động văn hóa, trải nghiệm đặc sắc.

Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV diễn ra tại Điện Biên từ ngày 9-11/10
2026-09-25 10:15

Trường chuyên trước yêu cầu phát triển năng lực sáng tạo và hội nhập

GD&TĐ - Phát triển năng lực sáng tạo, tư duy phản biện và hội nhập quốc tế đòi hỏi trường chuyên đổi mới từ dạy học đến đánh giá, đội ngũ và hạ tầng.

Trường chuyên trước yêu cầu phát triển năng lực sáng tạo và hội nhập
2026-09-25 10:15

Hiện thực hóa ước mơ học tập nơi vùng phên dậu

GD&TĐ - Học tại ngôi trường hiện đại giúp học sinh vùng miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số tại TP Huế có cơ hội vươn lên, giảm nghèo trong tương lai.

Hiện thực hóa ước mơ học tập nơi vùng phên dậu
2026-09-25 10:14

Thứ trưởng Lê Quân trực tiếp động viên thí sinh chinh phục đấu trường kỹ năng

GD&TĐ - Việc lãnh đạo Bộ trực tiếp đến khu thi, gặp gỡ và động viên đã góp phần tiếp thêm sức mạnh cho các thí sinh tham gia Kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới.

Thứ trưởng Lê Quân trực tiếp động viên thí sinh chinh phục đấu trường kỹ năng
2026-09-25 10:13

Việt Nam - Canada mở rộng hợp tác giáo dục trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược

GD&TĐ - Hợp tác giáo dục và đào tạo là một trong những lĩnh vực có quan hệ gắn bó giữa Việt Nam và Canada.

Việt Nam - Canada mở rộng hợp tác giáo dục trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược
2026-09-25 10:13

Những trải nghiệm quý giá của thí sinh Việt Nam tại sân chơi kỹ năng thế giới

GD&TĐ - Quá trình thi đấu giúp các thí sinh nhận diện rõ hơn những điểm cần phát huy, đồng thời hoàn thiện từ kỹ năng, ngoại ngữ đến tâm lý thi đấu.

Những trải nghiệm quý giá của thí sinh Việt Nam tại sân chơi kỹ năng thế giới
2026-09-25 10:12

Người thầy ở vùng khó 'giữ lửa' để tiến xa

GD&TĐ - Ngành giáo dục đổi mới mạnh mẽ, chất lượng đội ngũ nhà giáo, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng khó, trở thành yếu tố có ý nghĩa quyết định.

Người thầy ở vùng khó 'giữ lửa' để tiến xa
2026-09-25 10:11

Báo GD&TĐ tập huấn ứng dụng báo chí dữ liệu trong sản xuất tác phẩm báo chí

GD&TĐ - Ngày 25/9, Chi hội Nhà báo Báo Giáo dục và Thời đại tổ chức tập huấn “Ứng dụng báo chí dữ liệu trong sản xuất tác phẩm báo chí”.

Báo GD&TĐ tập huấn ứng dụng báo chí dữ liệu trong sản xuất tác phẩm báo chí
2026-09-25 10:10

Bộ GD&ĐT lấy ý kiến về dự thảo kết quả tổng rà soát hệ thống pháp luật giáo dục

GD&TĐ - Kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật nhằm nhận diện những quy định còn bất cập, chồng chéo và đề xuất hướng hoàn thiện.

Bộ GD&ĐT lấy ý kiến về dự thảo kết quả tổng rà soát hệ thống pháp luật giáo dục