Đưa di sản văn hóa thành một phần tự nhiên trong giáo dục Tuyên Quang

GD&TĐ - Tuyên Quang tích hợp di sản văn hóa vào chương trình giáo dục, thúc đẩy bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa địa phương.



Tuyên Quang là địa phương giàu bản sắc văn hóa với nhiều di sản đặc sắc của các dân tộc như Then của người Tày, Sình ca của người Cao Lan, lễ Nhảy lửa của người Pà Thẻn, Lồng Tồng của người Tày hay lễ Cấp sắc của người Dao. Tuy nhiên, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong nhà trường thời gian qua vẫn còn những hạn chế, nhất là ở vùng sâu, vùng xa.



Trước thực trạng này, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang ban hành kế hoạch về đẩy mạnh nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc trong các cơ sở giáo dục giai đoạn 2025–2030. Kế hoạch nhằm đưa di sản văn hóa trở thành một phần tự nhiên trong hoạt động giáo dục, góp phần bồi đắp bản sắc và lòng tự hào dân tộc cho học sinh.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, 100% các trường phổ thông trên địa bàn tỉnh sẽ xây dựng “Không gian văn hóa dân tộc”. Đây không chỉ là nơi trưng bày hiện vật mà còn là không gian trải nghiệm, giúp học sinh trực tiếp tiếp cận nhạc cụ, trang phục, trò chơi dân gian và các làn điệu dân ca của địa phương. Hằng năm, mỗi nhà trường sẽ đưa từ 5 đến 10 trò chơi dân gian, dân ca vào các hoạt động giáo dục chính thức.



Để thực hiện hiệu quả, ngành Giáo dục Tuyên Quang xác định hai giải pháp trọng tâm. Thứ nhất là đẩy mạnh chuyển đổi số trong bảo tồn văn hóa thông qua xây dựng “Ngân hàng học liệu số dùng chung”, số hóa các giá trị văn hóa phi vật thể để phục vụ giảng dạy. Thứ hai là tăng cường huy động nguồn lực từ cộng đồng, mời nghệ nhân dân gian, người có uy tín trực tiếp tham gia truyền dạy trong nhà trường, đồng thời có chính sách hỗ trợ phù hợp.

Lộ trình triển khai được xác định rõ: năm 2026 tập trung tập huấn đội ngũ cán bộ, giáo viên; các năm 2027 và 2029 tổ chức Liên hoan Dân ca, Dân vũ cấp tỉnh; năm 2030 tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện.

Việc đưa văn hóa truyền thống vào học đường không chỉ góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh mà còn tạo nền tảng gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, thúc đẩy phát triển du lịch và kinh tế – xã hội địa phương theo hướng bền vững.



Tuyên Quang là địa phương giàu bản sắc văn hóa với nhiều di sản đặc sắc của các dân tộc như Then của người Tày, Sình ca của người Cao Lan, lễ Nhảy lửa của người Pà Thẻn, Lồng Tồng của người Tày hay lễ Cấp sắc của người Dao. Tuy nhiên, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong nhà trường thời gian qua vẫn còn những hạn chế, nhất là ở vùng sâu, vùng xa.



Trước thực trạng này, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang ban hành kế hoạch về đẩy mạnh nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc trong các cơ sở giáo dục giai đoạn 2025–2030. Kế hoạch nhằm đưa di sản văn hóa trở thành một phần tự nhiên trong hoạt động giáo dục, góp phần bồi đắp bản sắc và lòng tự hào dân tộc cho học sinh.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, 100% các trường phổ thông trên địa bàn tỉnh sẽ xây dựng “Không gian văn hóa dân tộc”. Đây không chỉ là nơi trưng bày hiện vật mà còn là không gian trải nghiệm, giúp học sinh trực tiếp tiếp cận nhạc cụ, trang phục, trò chơi dân gian và các làn điệu dân ca của địa phương. Hằng năm, mỗi nhà trường sẽ đưa từ 5 đến 10 trò chơi dân gian, dân ca vào các hoạt động giáo dục chính thức.



Để thực hiện hiệu quả, ngành Giáo dục Tuyên Quang xác định hai giải pháp trọng tâm. Thứ nhất là đẩy mạnh chuyển đổi số trong bảo tồn văn hóa thông qua xây dựng “Ngân hàng học liệu số dùng chung”, số hóa các giá trị văn hóa phi vật thể để phục vụ giảng dạy. Thứ hai là tăng cường huy động nguồn lực từ cộng đồng, mời nghệ nhân dân gian, người có uy tín trực tiếp tham gia truyền dạy trong nhà trường, đồng thời có chính sách hỗ trợ phù hợp.

Lộ trình triển khai được xác định rõ: năm 2026 tập trung tập huấn đội ngũ cán bộ, giáo viên; các năm 2027 và 2029 tổ chức Liên hoan Dân ca, Dân vũ cấp tỉnh; năm 2030 tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện.

Việc đưa văn hóa truyền thống vào học đường không chỉ góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh mà còn tạo nền tảng gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, thúc đẩy phát triển du lịch và kinh tế – xã hội địa phương theo hướng bền vững.