Giáo dục nghề nghiệp tạo sinh kế bền vững

Đào tạo gắn với nhu cầu thị trường lao động

Nhu cầu lao động kỹ thuật ngày càng tăng đang đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ đối với giáo dục nghề nghiệp. Tại Ninh Bình, nhiều cơ sở đào tạo đã chủ động điều chỉnh chương trình, tăng cường thực hành và liên kết doanh nghiệp nhằm giúp người học có việc làm ngay sau tốt nghiệp.

Toàn tỉnh hiện có 34 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, gồm 13 trường cao đẳng, 9 trường trung cấp, 9 trung tâm và 3 cơ sở tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Quy mô đào tạo của các trường cao đẳng đạt trên 25.000 người mỗi năm, góp phần cung ứng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và khu vực.

Nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã chủ động điều chỉnh ngành nghề đào tạo theo nhu cầu thị trường, tập trung vào các lĩnh vực như cơ khí, điện công nghiệp, công nghệ ô tô, công nghệ thông tin, du lịch, dịch vụ... Đồng thời, tăng thời lượng thực hành và đưa học sinh, học viên đến doanh nghiệp thực tập ngay trong quá trình học.

Ông Phạm Phi Long, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Hải Hậu, cho biết hằng năm Trung tâm phối hợp với 34 trường THCS trên địa bàn tổ chức tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả phân luồng học sinh sau THCS.

Năm học 2025-2026, Trung tâm tuyển sinh 741 học sinh, trong đó 670 học sinh lựa chọn mô hình học văn hóa kết hợp trung cấp nghề. Trung tâm liên kết với 6 trường cao đẳng, trung cấp tổ chức 17 lớp trung cấp nghề, đào tạo các ngành có nhu cầu tuyển dụng cao như điện công nghiệp, công nghệ ô tô, công nghệ thông tin, thương mại điện tử, hướng dẫn viên du lịch, may và thiết kế thời trang...

"Việc đào tạo theo nhu cầu của thị trường giúp học sinh vừa hoàn thành chương trình văn hóa, vừa có nghề trong tay. Sau khi tốt nghiệp, các em có thể tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học liên thông để nâng cao trình độ", ông Phạm Phi Long chia sẻ.

Mô hình đào tạo gắn với doanh nghiệp đang trở thành xu hướng tại nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu tuyển dụng.

Tạo nền tảng cho sinh kế bền vững

Không chỉ mở rộng cơ hội việc làm, giáo dục nghề nghiệp còn góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống của thanh niên nông thôn, lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và người có thu nhập thấp.

Đào tạo nghề cho các nhóm đối tượng này, gắn đào tạo với doanh nghiệp và hỗ trợ kết nối việc làm sau tốt nghiệp là những nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển giáo dục nghề nghiệp của tỉnh.

Sinh viên Trường Cao đẳng Kinh tế và Công nghệ Ninh Bình trong một giờ học. Ảnh: Hồng Minh

Hiệu quả của quá trình đổi mới được thể hiện qua kết quả giải quyết việc làm, với trên 90% học viên giáo dục nghề nghiệp có việc làm sau tốt nghiệp, thu nhập ổn định. Đây là minh chứng cho hướng đào tạo gắn với nhu cầu sử dụng lao động, lấy việc làm của người học làm thước đo chất lượng.

Nhiều doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình đào tạo, tiếp nhận học viên thực tập và tuyển dụng sau tốt nghiệp. Sự đồng hành này giúp người học nhanh chóng thích ứng với môi trường làm việc, đồng thời giúp nhà trường cập nhật yêu cầu về kỹ năng và công nghệ.

Trong chiến lược phát triển đến năm 2030, Ninh Bình đặt mục tiêu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 82% trở lên, trong đó 40% có trình độ trung cấp, cao đẳng hoặc tương đương; trên 85% học viên tốt nghiệp có việc làm đúng nghề. Tỉnh cũng phấn đấu xây dựng một trường cao đẳng chất lượng cao, phát triển 3-5 nghề trọng điểm quốc gia hoặc quốc tế, đồng thời chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị dựa trên kết quả đầu ra, lấy việc làm và năng lực nghề của người học làm thước đo chất lượng đào tạo.

Với mạng lưới cơ sở đào tạo ngày càng hoàn thiện và sự đồng hành của doanh nghiệp, giáo dục nghề nghiệp tại Ninh Bình đang từng bước khẳng định vai trò trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng. Đào tạo gắn với nhu cầu thị trường không chỉ mở rộng cơ hội việc làm cho người học mà còn tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương.