Giáo dục toàn diện học sinh nội trú thông qua các hoạt động ngoại khoá

GD&TĐ - Việc tổ chức các hoạt động ngoại khoá trải nghiệm sáng tạo đã góp phần hình thành nhân cách, kỹ năng sống và định hướng tương lai cho học sinh.



Cầu nối tri thức với đời sống văn hoá

Tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, nơi con em đồng bào dân tộc thiểu số theo học, hoạt động ngoại khoá không chỉ đơn thuần là sân chơi, mà còn là cầu nối giữa tri thức nhà trường với đời sống, văn hoá và cộng đồng.

Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Đại Từ (xã Đại Phúc, tỉnh Thái Nguyên) là một điển hình tiêu biểu trong việc tổ chức các hoạt động ngoại khoá bổ ích, sáng tạo, mang đậm bản sắc dân tộc.

Là ngôi trường nội trú, nơi các em học sinh sinh hoạt, học tập tập trung tại trường, Ban Giám hiệu nhà trường luôn xác định, bên cạnh việc nâng cao chất lượng dạy học chính khoá, cần chú trọng tổ chức các hoạt động ngoại khoá đa dạng, phù hợp với lứa tuổi và điều kiện thực tế, nhằm giúp học sinh phát triển toàn diện cả về trí tuệ, thể chất lẫn tinh thần.

Một trong những hoạt động ngoại khoá tiêu biểu, được thầy và trò Trường PT DTNT THCS Đại Từ phát triển trong thời gian gần đây là hoạt động vẽ tranh trên nón lá, sản phẩm gắn với văn hoá truyền thống của người Việt.

Từ ý tưởng giản dị ban đầu của học sinh khi muốn tự tay làm những món quà tri ân thầy cô, hoạt động này dần trở thành một mô hình trải nghiệm sáng tạo giàu ý nghĩa.

Những chiếc nón lá vốn quen thuộc trong đời sống thường ngày, qua bàn tay khéo léo và trí tưởng tượng phong phú của học sinh nội trú đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Trên nền nón trắng, các em vẽ nên hình ảnh mái trường thân thương, thầy cô bên học trò, những nếp nhà sàn, điệu múa dân tộc, hay cánh đồng lúa chín vàng nơi bản làng vùng cao. Mỗi chiếc nón là một câu chuyện nhỏ, phản ánh cuộc sống, tình cảm và niềm tự hào về quê hương, bản sắc dân tộc.

Em Đàm Ngọc Diệp, học sinh lớp 9A, chia sẻ: “Tham gia hoạt động vẽ nón lá, chúng em không chỉ được học vẽ mà còn được thể hiện tình cảm, suy nghĩ của mình. Đây là một hoạt động rất vui và ý nghĩa, giúp chúng em tự tin hơn và gắn bó với thầy cô, bạn bè.”

Không dừng lại ở ý nghĩa giáo dục và tinh thần, hoạt động ngoại khoá này còn mở ra hướng đi mới về giáo dục khởi nghiệp cho học sinh. Nhận thấy những sản phẩm vẽ trên nón lá được phụ huynh, giáo viên và nhiều người yêu thích, nhà trường đã khuyến khích học sinh tiếp tục phát triển, hoàn thiện sản phẩm.



Hiện nay, mỗi chiếc nón được bán với giá từ 80.000 đến 150.000 đồng, toàn bộ lợi nhuận sau khi trừ chi phí được đưa vào Quỹ Đội của trường, nhằm hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Cô Trần Thị Thuý, giáo viên Ngữ văn, chủ nhiệm lớp 9A, cho biết: “Thông qua các hoạt động ngoại khoá như vẽ nón lá, học sinh được rèn luyện kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian và tự tin thể hiện bản thân. Đây là những kỹ năng rất cần thiết cho cuộc sống sau này, nhưng không thể chỉ học qua sách vở.”

Theo cô Thuý, việc triển khai học hai buổi/ngày theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tạo điều kiện thuận lợi để nhà trường tăng cường các hoạt động trải nghiệm.

Gìn giữ và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc

Hiện nay, Câu lạc bộ Mỹ thuật của nhà trường có hơn 60 thành viên từ khối lớp 6 đến lớp 9, sinh hoạt thường xuyên dưới sự hướng dẫn của thầy Trần Minh Thắng. Trong điều kiện học sinh nội trú không sử dụng điện thoại, thời gian tiếp cận công nghệ thông tin còn hạn chế, các hoạt động mỹ thuật trở thành không gian để các em quan sát thiên nhiên, cuộc sống xung quanh và chuyển hoá thành sáng tạo nghệ thuật.

Thầy Trần Minh Thắng chia sẻ: “Chính môi trường nội trú giúp các em tập trung, có nhiều thời gian cho hoạt động trải nghiệm. Dưới sự định hướng của thầy cô, các em học cách trân trọng những điều bình dị, nuôi dưỡng cảm xúc và thể hiện suy nghĩ qua tác phẩm của mình. Điều quan trọng là các em hiểu rằng lao động sáng tạo luôn có giá trị.”

Với đặc thù học sinh là người dân tộc thiểu số, các hoạt động ngoại khoá tại Trường PT DTNT THCS Đại Từ còn góp phần quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Qua mỗi buổi sinh hoạt, mỗi sản phẩm thủ công hay tiết mục văn nghệ, học sinh thêm hiểu, thêm yêu văn hoá của chính cộng đồng mình, từ đó hình thành niềm tự hào và ý thức giữ gìn truyền thống.



Có thể thấy, việc tổ chức các hoạt động ngoại khoá bổ ích tại Trường PT DTNT THCS Đại Từ không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, mà còn lan toả những giá trị nhân văn sâu sắc. Từ những hoạt động tưởng chừng nhỏ bé, nhà trường đã tạo dựng môi trường học tập thân thiện, sáng tạo, giúp học sinh nội trú tự tin vươn lên, phát triển năng lực bản thân và nuôi dưỡng ước mơ cho tương lai.

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, việc tổ chức hoạt động ngoại khoá ở các trường dân tộc nội trú như Trường PT DTNT THCS Đại Từ cho thấy hiệu quả của giáo dục gắn với trải nghiệm, văn hoá và cộng đồng, một hướng đi bền vững, giàu ý nghĩa, cần được tiếp tục nhân rộng.



Cầu nối tri thức với đời sống văn hoá

Tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, nơi con em đồng bào dân tộc thiểu số theo học, hoạt động ngoại khoá không chỉ đơn thuần là sân chơi, mà còn là cầu nối giữa tri thức nhà trường với đời sống, văn hoá và cộng đồng.

Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Đại Từ (xã Đại Phúc, tỉnh Thái Nguyên) là một điển hình tiêu biểu trong việc tổ chức các hoạt động ngoại khoá bổ ích, sáng tạo, mang đậm bản sắc dân tộc.

Là ngôi trường nội trú, nơi các em học sinh sinh hoạt, học tập tập trung tại trường, Ban Giám hiệu nhà trường luôn xác định, bên cạnh việc nâng cao chất lượng dạy học chính khoá, cần chú trọng tổ chức các hoạt động ngoại khoá đa dạng, phù hợp với lứa tuổi và điều kiện thực tế, nhằm giúp học sinh phát triển toàn diện cả về trí tuệ, thể chất lẫn tinh thần.

Một trong những hoạt động ngoại khoá tiêu biểu, được thầy và trò Trường PT DTNT THCS Đại Từ phát triển trong thời gian gần đây là hoạt động vẽ tranh trên nón lá, sản phẩm gắn với văn hoá truyền thống của người Việt.

Từ ý tưởng giản dị ban đầu của học sinh khi muốn tự tay làm những món quà tri ân thầy cô, hoạt động này dần trở thành một mô hình trải nghiệm sáng tạo giàu ý nghĩa.

Những chiếc nón lá vốn quen thuộc trong đời sống thường ngày, qua bàn tay khéo léo và trí tưởng tượng phong phú của học sinh nội trú đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Trên nền nón trắng, các em vẽ nên hình ảnh mái trường thân thương, thầy cô bên học trò, những nếp nhà sàn, điệu múa dân tộc, hay cánh đồng lúa chín vàng nơi bản làng vùng cao. Mỗi chiếc nón là một câu chuyện nhỏ, phản ánh cuộc sống, tình cảm và niềm tự hào về quê hương, bản sắc dân tộc.

Em Đàm Ngọc Diệp, học sinh lớp 9A, chia sẻ: “Tham gia hoạt động vẽ nón lá, chúng em không chỉ được học vẽ mà còn được thể hiện tình cảm, suy nghĩ của mình. Đây là một hoạt động rất vui và ý nghĩa, giúp chúng em tự tin hơn và gắn bó với thầy cô, bạn bè.”

Không dừng lại ở ý nghĩa giáo dục và tinh thần, hoạt động ngoại khoá này còn mở ra hướng đi mới về giáo dục khởi nghiệp cho học sinh. Nhận thấy những sản phẩm vẽ trên nón lá được phụ huynh, giáo viên và nhiều người yêu thích, nhà trường đã khuyến khích học sinh tiếp tục phát triển, hoàn thiện sản phẩm.



Hiện nay, mỗi chiếc nón được bán với giá từ 80.000 đến 150.000 đồng, toàn bộ lợi nhuận sau khi trừ chi phí được đưa vào Quỹ Đội của trường, nhằm hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Cô Trần Thị Thuý, giáo viên Ngữ văn, chủ nhiệm lớp 9A, cho biết: “Thông qua các hoạt động ngoại khoá như vẽ nón lá, học sinh được rèn luyện kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian và tự tin thể hiện bản thân. Đây là những kỹ năng rất cần thiết cho cuộc sống sau này, nhưng không thể chỉ học qua sách vở.”

Theo cô Thuý, việc triển khai học hai buổi/ngày theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tạo điều kiện thuận lợi để nhà trường tăng cường các hoạt động trải nghiệm.

Gìn giữ và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc

Hiện nay, Câu lạc bộ Mỹ thuật của nhà trường có hơn 60 thành viên từ khối lớp 6 đến lớp 9, sinh hoạt thường xuyên dưới sự hướng dẫn của thầy Trần Minh Thắng. Trong điều kiện học sinh nội trú không sử dụng điện thoại, thời gian tiếp cận công nghệ thông tin còn hạn chế, các hoạt động mỹ thuật trở thành không gian để các em quan sát thiên nhiên, cuộc sống xung quanh và chuyển hoá thành sáng tạo nghệ thuật.

Thầy Trần Minh Thắng chia sẻ: “Chính môi trường nội trú giúp các em tập trung, có nhiều thời gian cho hoạt động trải nghiệm. Dưới sự định hướng của thầy cô, các em học cách trân trọng những điều bình dị, nuôi dưỡng cảm xúc và thể hiện suy nghĩ qua tác phẩm của mình. Điều quan trọng là các em hiểu rằng lao động sáng tạo luôn có giá trị.”

Với đặc thù học sinh là người dân tộc thiểu số, các hoạt động ngoại khoá tại Trường PT DTNT THCS Đại Từ còn góp phần quan trọng trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Qua mỗi buổi sinh hoạt, mỗi sản phẩm thủ công hay tiết mục văn nghệ, học sinh thêm hiểu, thêm yêu văn hoá của chính cộng đồng mình, từ đó hình thành niềm tự hào và ý thức giữ gìn truyền thống.



Có thể thấy, việc tổ chức các hoạt động ngoại khoá bổ ích tại Trường PT DTNT THCS Đại Từ không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, mà còn lan toả những giá trị nhân văn sâu sắc. Từ những hoạt động tưởng chừng nhỏ bé, nhà trường đã tạo dựng môi trường học tập thân thiện, sáng tạo, giúp học sinh nội trú tự tin vươn lên, phát triển năng lực bản thân và nuôi dưỡng ước mơ cho tương lai.

Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, việc tổ chức hoạt động ngoại khoá ở các trường dân tộc nội trú như Trường PT DTNT THCS Đại Từ cho thấy hiệu quả của giáo dục gắn với trải nghiệm, văn hoá và cộng đồng, một hướng đi bền vững, giàu ý nghĩa, cần được tiếp tục nhân rộng.