Giáo dục toàn diện từ những trải nghiệm ngoài lớp học

GD&TĐ -Thể thao, giáo dục pháp luật và hoạt động trải nghiệm góp phần giúp học sinh rèn thể chất, kỹ năng và trách nhiệm với bản thân, cộng đồng.



Không chỉ học tốt kiến thức

Giáo dục toàn diện không chỉ được đo bằng kết quả học tập. Cùng với kiến thức, học sinh cần được tạo điều kiện phát triển thể chất, hình thành kỹ năng, ý thức kỷ luật và khả năng ứng xử trước những vấn đề của đời sống.

Đây cũng là định hướng được đặt ra trong chiến lược phát triển giáo dục tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó, giáo dục hướng tới phát triển toàn diện “đức - trí - thể - mỹ”, hình thành và phát triển phẩm chất người học, năng lực tự học, tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng với môi trường số, khoa học - công nghệ và hội nhập; đồng thời chú trọng trách nhiệm với xã hội.

Trong đó, giáo dục thể chất là một trong những môi trường để học sinh rèn luyện sức khỏe, ý chí, tinh thần tập thể, đồng thời phát hiện và phát huy năng khiếu.

Năm 2026, tại Giải thể thao học sinh phổ thông toàn quốc, Ninh Bình giành 39 huy chương, gồm 6 Huy chương Vàng, 12 Huy chương Bạc và 21 Huy chương Đồng; đạt Cờ khuyến khích môn Điền kinh và Bóng bàn.

Những kết quả này cho thấy hiệu quả của việc tạo môi trường để học sinh rèn luyện và phát huy năng lực. Tuy nhiên, giá trị của thể thao học đường không chỉ nằm ở huy chương hay thứ hạng. Qua tập luyện, thi đấu, học sinh còn học cách kiên trì, tuân thủ kỷ luật, phối hợp với tập thể và nỗ lực vượt qua giới hạn của bản thân.

Cô Hà Thu Huyền, giáo viên Giáo dục thể chất Trường THCS Tân Minh (xã Tân Minh), chia sẻ: “Thể thao học đường không chỉ hướng đến thành tích. Điều quan trọng hơn là giúp học sinh hình thành thói quen rèn luyện sức khỏe, tính kỷ luật và sự kiên trì. Khi cùng tập luyện, thi đấu, các em còn học được cách phối hợp, hỗ trợ và có trách nhiệm với tập thể”.



Giáo dục quốc phòng và an ninh cũng tạo thêm môi trường rèn luyện cho học sinh. Tại Hội thao Giáo dục Quốc phòng và An ninh học sinh THPT toàn quốc lần thứ IV năm 2026, Ninh Bình đạt Cờ giải Nhì toàn đoàn, xếp thứ 3/34 tỉnh, thành phố.

Từ những hoạt động này, việc phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu có thể song hành với mục tiêu rộng hơn là tạo môi trường để mỗi học sinh được rèn luyện, trải nghiệm và trưởng thành.

Từ hiểu pháp luật đến biết bảo vệ mình

Giáo dục toàn diện còn đặt ra yêu cầu giúp học sinh biết ứng xử trước những tình huống của cuộc sống, hiểu và chấp hành pháp luật, từng bước hình thành trách nhiệm với bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội.

Trong năm học 2025 - 2026, ngành Giáo dục Ninh Bình phối hợp với Công an tỉnh cùng các sở, ngành, địa phương triển khai các hoạt động giáo dục pháp luật; phòng, chống tội phạm, ma túy, bạo lực học đường; phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước; phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Nhiều nội dung được chuyển tải tới học sinh thông qua tuyên truyền, các cuộc thi và hoạt động thực hành. Tại Hội thi An toàn giao thông dành cho giáo viên và học sinh cấp tiểu học, THCS, THPT năm học 2025 - 2026, Ninh Bình đạt 57 giải. Cuộc thi “Chung tay đẩy lùi ma túy” dành cho học sinh THPT, tỉnh đạt một giải Nhất vòng chung kết khu vực; 2 học sinh đạt giải Khuyến khích cấp quốc gia tại Cuộc thi “Sáng kiến bảo đảm trật tự trường học về phòng chống bạo lực học đường”.

Các cơ sở giáo dục còn duy trì, nhân rộng những mô hình như “Cổng trường an toàn giao thông”, “Tuyến đường an toàn giao thông”, “Trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích”. Qua những hoạt động gần với đời sống, kiến thức pháp luật không chỉ là điều học sinh cần nhớ mà từng bước được chuyển thành kỹ năng và hành vi.

Em Nguyễn Minh An, học sinh lớp 8 Trường THCS Phùng Chí Kiên (phường Nam Định), chia sẻ: “Qua những buổi tuyên truyền và hoạt động về an toàn giao thông, phòng, chống bạo lực học đường, em hiểu rõ hơn những việc mình cần làm để bảo vệ bản thân và bạn bè. Em thấy những kiến thức này rất gần với cuộc sống, giúp chúng em biết cách ứng xử khi gặp tình huống không an toàn”.

Ở góc độ rộng hơn, giáo dục toàn diện cần những môi trường để học sinh được tham gia và trải nghiệm. Khi hoạt động cùng tập thể, tuân thủ quy tắc, chia sẻ công việc và quan tâm đến những vấn đề xung quanh, các em có thêm cơ hội hình thành những phẩm chất, kỹ năng khó có thể tạo nên chỉ qua bài giảng.

Bởi vậy, thể thao, giáo dục pháp luật và các hoạt động trải nghiệm không phải phần việc đứng ngoài nhiệm vụ dạy học. Khi được tổ chức phù hợp, đó chính là những không gian giáo dục giúp học sinh khỏe hơn về thể chất, vững hơn về kỹ năng, biết bảo vệ mình và có trách nhiệm hơn với cộng đồng.



Không chỉ học tốt kiến thức

Giáo dục toàn diện không chỉ được đo bằng kết quả học tập. Cùng với kiến thức, học sinh cần được tạo điều kiện phát triển thể chất, hình thành kỹ năng, ý thức kỷ luật và khả năng ứng xử trước những vấn đề của đời sống.

Đây cũng là định hướng được đặt ra trong chiến lược phát triển giáo dục tỉnh Ninh Bình đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó, giáo dục hướng tới phát triển toàn diện “đức - trí - thể - mỹ”, hình thành và phát triển phẩm chất người học, năng lực tự học, tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng với môi trường số, khoa học - công nghệ và hội nhập; đồng thời chú trọng trách nhiệm với xã hội.

Trong đó, giáo dục thể chất là một trong những môi trường để học sinh rèn luyện sức khỏe, ý chí, tinh thần tập thể, đồng thời phát hiện và phát huy năng khiếu.

Năm 2026, tại Giải thể thao học sinh phổ thông toàn quốc, Ninh Bình giành 39 huy chương, gồm 6 Huy chương Vàng, 12 Huy chương Bạc và 21 Huy chương Đồng; đạt Cờ khuyến khích môn Điền kinh và Bóng bàn.

Những kết quả này cho thấy hiệu quả của việc tạo môi trường để học sinh rèn luyện và phát huy năng lực. Tuy nhiên, giá trị của thể thao học đường không chỉ nằm ở huy chương hay thứ hạng. Qua tập luyện, thi đấu, học sinh còn học cách kiên trì, tuân thủ kỷ luật, phối hợp với tập thể và nỗ lực vượt qua giới hạn của bản thân.

Cô Hà Thu Huyền, giáo viên Giáo dục thể chất Trường THCS Tân Minh (xã Tân Minh), chia sẻ: “Thể thao học đường không chỉ hướng đến thành tích. Điều quan trọng hơn là giúp học sinh hình thành thói quen rèn luyện sức khỏe, tính kỷ luật và sự kiên trì. Khi cùng tập luyện, thi đấu, các em còn học được cách phối hợp, hỗ trợ và có trách nhiệm với tập thể”.



Giáo dục quốc phòng và an ninh cũng tạo thêm môi trường rèn luyện cho học sinh. Tại Hội thao Giáo dục Quốc phòng và An ninh học sinh THPT toàn quốc lần thứ IV năm 2026, Ninh Bình đạt Cờ giải Nhì toàn đoàn, xếp thứ 3/34 tỉnh, thành phố.

Từ những hoạt động này, việc phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu có thể song hành với mục tiêu rộng hơn là tạo môi trường để mỗi học sinh được rèn luyện, trải nghiệm và trưởng thành.

Từ hiểu pháp luật đến biết bảo vệ mình

Giáo dục toàn diện còn đặt ra yêu cầu giúp học sinh biết ứng xử trước những tình huống của cuộc sống, hiểu và chấp hành pháp luật, từng bước hình thành trách nhiệm với bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội.

Trong năm học 2025 - 2026, ngành Giáo dục Ninh Bình phối hợp với Công an tỉnh cùng các sở, ngành, địa phương triển khai các hoạt động giáo dục pháp luật; phòng, chống tội phạm, ma túy, bạo lực học đường; phòng, chống tai nạn thương tích, đuối nước; phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; bảo đảm trật tự, an toàn giao thông.

Nhiều nội dung được chuyển tải tới học sinh thông qua tuyên truyền, các cuộc thi và hoạt động thực hành. Tại Hội thi An toàn giao thông dành cho giáo viên và học sinh cấp tiểu học, THCS, THPT năm học 2025 - 2026, Ninh Bình đạt 57 giải. Cuộc thi “Chung tay đẩy lùi ma túy” dành cho học sinh THPT, tỉnh đạt một giải Nhất vòng chung kết khu vực; 2 học sinh đạt giải Khuyến khích cấp quốc gia tại Cuộc thi “Sáng kiến bảo đảm trật tự trường học về phòng chống bạo lực học đường”.

Các cơ sở giáo dục còn duy trì, nhân rộng những mô hình như “Cổng trường an toàn giao thông”, “Tuyến đường an toàn giao thông”, “Trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích”. Qua những hoạt động gần với đời sống, kiến thức pháp luật không chỉ là điều học sinh cần nhớ mà từng bước được chuyển thành kỹ năng và hành vi.

Em Nguyễn Minh An, học sinh lớp 8 Trường THCS Phùng Chí Kiên (phường Nam Định), chia sẻ: “Qua những buổi tuyên truyền và hoạt động về an toàn giao thông, phòng, chống bạo lực học đường, em hiểu rõ hơn những việc mình cần làm để bảo vệ bản thân và bạn bè. Em thấy những kiến thức này rất gần với cuộc sống, giúp chúng em biết cách ứng xử khi gặp tình huống không an toàn”.

Ở góc độ rộng hơn, giáo dục toàn diện cần những môi trường để học sinh được tham gia và trải nghiệm. Khi hoạt động cùng tập thể, tuân thủ quy tắc, chia sẻ công việc và quan tâm đến những vấn đề xung quanh, các em có thêm cơ hội hình thành những phẩm chất, kỹ năng khó có thể tạo nên chỉ qua bài giảng.

Bởi vậy, thể thao, giáo dục pháp luật và các hoạt động trải nghiệm không phải phần việc đứng ngoài nhiệm vụ dạy học. Khi được tổ chức phù hợp, đó chính là những không gian giáo dục giúp học sinh khỏe hơn về thể chất, vững hơn về kỹ năng, biết bảo vệ mình và có trách nhiệm hơn với cộng đồng.