GD&TĐ - Không chỉ biết sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều sinh viên đã tìm tòi, tạo ra sản phẩm ứng dụng AI để nắm vững kiến thức, bồi đắp kỹ năng làm chủ công nghệ...
Sinh viên thành thạo AI
Trần Mỹ Ngọc - sinh viên ngành Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM), cho biết trong quá trình học tập, các công cụ AI giúp bản thân hiểu rõ hơn các khái niệm, thuật ngữ chuyên môn trong lĩnh vực tâm lý. Ngọc cũng được AI hỗ trợ trong việc lập dàn ý, sửa lỗi, nâng cao khả năng lập luận khi làm các bài tiểu luận, bài thuyết trình.
“AI giúp mình có công cụ tìm kiếm tài liệu học tập nhanh hơn. Khi giao tiếp với AI còn giúp mình nâng cao khả năng phản biện, đặt câu hỏi và tiếp thu các kiến thức khác trong lĩnh vực tâm lý học”, Ngọc nói.
Không chỉ tận dụng AI phục vụ học tập, nhiều sinh viên còn sử dụng công cụ này để thực hiện các nghiên cứu khoa học, nhằm nắm chắc kiến thức và tăng cường khả năng vận dụng thực tế. Nguyễn Thành Đạt - sinh viên Trường Đại học Khoa học Sức khỏe (Đại học Quốc gia TPHCM), cùng nhóm bạn đã phát triển dự án website ứng dụng AI giúp tầm soát người có nguy cơ mắc bệnh tan máu bẩm sinh.
Đây là bệnh di truyền phổ biến, có thể gây ra biến chứng nặng nề suốt đời cho trẻ em. Để giảm nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng và giảm bớt gánh nặng cho cơ sở y tế, gia đình, nhóm đã sử dụng dữ liệu từ các công thức xét nghiệm máu của hơn 60.000 bệnh nhân, trong đó có hơn 1.400 người được thực hiện xét nghiệm tan máu bẩm sinh, để xây dựng mô hình AI có khả năng dự đoán nguy cơ mang gen bệnh lý này.
Mô hình chạy trên website giúp các cơ sở y tế, bệnh viện dễ sử dụng, đạt độ chính xác trên 98% trong khả năng dự đoán. “Kết quả nghiên cứu có thể hỗ trợ tư vấn trước sinh cho các cặp vợ chồng, giảm thiểu nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng”, Đạt chia sẻ. Mục tiêu của nhóm là nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phục vụ tốt hơn cho bệnh nhân khi làm việc tại các cơ sở y tế sau khi tốt nghiệp.
Sinh viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM chế tạo robot ứng dụng trí tuệ nhân tạo có khả năng giao tiếp. Ảnh: NVCC
Thúc đẩy nhân lực giỏi AI
Để phát triển nguồn nhân lực giỏi AI, theo PGS.TS Trần Minh Triết, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), nhà trường cần gắn kết với doanh nghiệp thông qua việc tổ chức các chương trình kết nối, hoạt động hợp tác, các cuộc thi… Thông qua trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, người học sẽ có cơ hội gắn kết sâu hơn, từ đó đưa ra những ý tưởng và giải pháp ứng dụng AI xuất phát từ thực tiễn. Tuy nhiên, theo PGS Triết, quá trình này cần nhiều thời gian và những người tâm huyết mới có thể thành công.
PGS.TS Phạm Trần Vũ - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), cho rằng bên cạnh việc phát triển nhân lực có kỹ năng sử dụng các công cụ AI để phục vụ cuộc sống và nâng cao năng suất lao động, cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, kỹ năng cao để làm chủ công nghệ.
Theo PGS Vũ, nhân lực chuyên sâu không cần số lượng nhiều nhưng phải là những người thật sự tài năng. Việc đào tạo cần thông qua các ngành đặc thù như trí tuệ nhân tạo, khoa học máy tính, toán ứng dụng… Đây là những ngành nền tảng cho công nghệ.
Thời gian qua, Cộng đồng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (VietAI) đã phối hợp với các trường đại học triển khai dự án đào tạo 100.000 tài năng AI tại Việt Nam đến năm 2030. Theo TS Lương Minh Thắng - Đồng sáng lập VietAI, chương trình tạo môi trường cho các bạn trẻ trải nghiệm thông qua các sân chơi học thuật, sử dụng những công cụ hàng đầu của các doanh nghiệp công nghệ và nguồn dữ liệu lớn để nâng cao kỹ năng và phát triển các giải pháp ứng dụng AI.
“Sinh viên có cơ hội thực hành nhiều hơn, tương tác với các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế về AI để định hướng phát triển bản thân và mở rộng cơ hội làm việc tại các doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước”, TS Thắng chia sẻ.
Doanh nghiệp chủ động ứng dụng AI
Ở góc độ doanh nghiệp, một nghiên cứu mới đây của KPMG Việt Nam cho thấy AI được ứng dụng nhiều nhất trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, ngân hàng, bán lẻ, marketing, chăm sóc sức khỏe, giáo dục… Nhiều doanh nghiệp trên thế giới sẵn sàng đầu tư vào nghiên cứu và ứng dụng AI để tăng năng suất và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Theo ông Phan Tấn Quốc - đại diện KPMG Việt Nam, nhiều doanh nghiệp trong nước với đội ngũ nhân sự giỏi đã biết cách tận dụng AI để tối ưu năng suất và nâng cao chất lượng công việc. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nhiều nhân viên tại các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ, lại ngại sử dụng AI vì lo sợ bị thay thế. Với những doanh nghiệp có lợi nhuận ổn định hằng năm, điều này khiến họ thiếu động lực đổi mới và nâng cao năng suất.
Theo ông Quốc, việc ứng dụng AI chỉ hiệu quả khi lãnh đạo nhận thức rõ lợi ích mà AI mang lại: Hiệu quả công việc cao hơn, doanh thu tăng, nhân viên được đào tạo kỹ năng để nâng cao năng suất lao động. Dẫn chứng tại KPMG Việt Nam, với hơn 2.000 nhân sự, doanh nghiệp đã ứng dụng AI để thực hiện các công việc lặp đi lặp lại như báo giá, làm hợp đồng, báo cáo khách hàng… giúp tiết kiệm hàng triệu USD mỗi năm.
“Doanh nghiệp nên coi AI là công cụ để phát triển, thay vì mang tâm lý sợ bị thay thế”, ông Quốc nói. Ngoài ra, chuyên gia của KPMG cho rằng, việc ứng dụng AI cần tập trung vào cải thiện hiệu quả công việc, bắt đầu từ một khâu hay công đoạn, sau đó mở rộng ra toàn bộ hệ thống quản trị. Nhân viên cần được đào tạo sử dụng công cụ AI để nâng cao kỹ năng và hiệu quả công việc.
Theo ông Trần Phúc Hồng - Phó Tổng Giám đốc TMA Solutions (công ty phần mềm có trụ sở tại Công viên Phần mềm Quang Trung), để tăng số lượng nhân sự giỏi AI, cần đặt mục tiêu sinh viên chuyên về AI chiếm khoảng 25% tổng số sinh viên ngành công nghệ thông tin. Những sinh viên học ngành kỹ thuật cần được đào tạo thêm về AI. Học sinh bậc THCS, THPT cũng cần được làm quen và có chương trình học về AI để phát triển lực lượng nhân sự có hiểu biết và kỹ năng ứng dụng AI.
Sinh viên tham gia Cuộc thi Thử thách trí tuệ nhân tạo tại TPHCM. Ảnh: Phúc Uyên
Sinh viên thành thạo AI
Trần Mỹ Ngọc - sinh viên ngành Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM), cho biết trong quá trình học tập, các công cụ AI giúp bản thân hiểu rõ hơn các khái niệm, thuật ngữ chuyên môn trong lĩnh vực tâm lý. Ngọc cũng được AI hỗ trợ trong việc lập dàn ý, sửa lỗi, nâng cao khả năng lập luận khi làm các bài tiểu luận, bài thuyết trình.
“AI giúp mình có công cụ tìm kiếm tài liệu học tập nhanh hơn. Khi giao tiếp với AI còn giúp mình nâng cao khả năng phản biện, đặt câu hỏi và tiếp thu các kiến thức khác trong lĩnh vực tâm lý học”, Ngọc nói.
Không chỉ tận dụng AI phục vụ học tập, nhiều sinh viên còn sử dụng công cụ này để thực hiện các nghiên cứu khoa học, nhằm nắm chắc kiến thức và tăng cường khả năng vận dụng thực tế. Nguyễn Thành Đạt - sinh viên Trường Đại học Khoa học Sức khỏe (Đại học Quốc gia TPHCM), cùng nhóm bạn đã phát triển dự án website ứng dụng AI giúp tầm soát người có nguy cơ mắc bệnh tan máu bẩm sinh.
Đây là bệnh di truyền phổ biến, có thể gây ra biến chứng nặng nề suốt đời cho trẻ em. Để giảm nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng và giảm bớt gánh nặng cho cơ sở y tế, gia đình, nhóm đã sử dụng dữ liệu từ các công thức xét nghiệm máu của hơn 60.000 bệnh nhân, trong đó có hơn 1.400 người được thực hiện xét nghiệm tan máu bẩm sinh, để xây dựng mô hình AI có khả năng dự đoán nguy cơ mang gen bệnh lý này.
Mô hình chạy trên website giúp các cơ sở y tế, bệnh viện dễ sử dụng, đạt độ chính xác trên 98% trong khả năng dự đoán. “Kết quả nghiên cứu có thể hỗ trợ tư vấn trước sinh cho các cặp vợ chồng, giảm thiểu nguy cơ trẻ sinh ra mắc bệnh nặng”, Đạt chia sẻ. Mục tiêu của nhóm là nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong chăm sóc sức khỏe, phục vụ tốt hơn cho bệnh nhân khi làm việc tại các cơ sở y tế sau khi tốt nghiệp.
Sinh viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TPHCM chế tạo robot ứng dụng trí tuệ nhân tạo có khả năng giao tiếp. Ảnh: NVCC
Thúc đẩy nhân lực giỏi AI
Để phát triển nguồn nhân lực giỏi AI, theo PGS.TS Trần Minh Triết, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), nhà trường cần gắn kết với doanh nghiệp thông qua việc tổ chức các chương trình kết nối, hoạt động hợp tác, các cuộc thi… Thông qua trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, người học sẽ có cơ hội gắn kết sâu hơn, từ đó đưa ra những ý tưởng và giải pháp ứng dụng AI xuất phát từ thực tiễn. Tuy nhiên, theo PGS Triết, quá trình này cần nhiều thời gian và những người tâm huyết mới có thể thành công.
PGS.TS Phạm Trần Vũ - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), cho rằng bên cạnh việc phát triển nhân lực có kỹ năng sử dụng các công cụ AI để phục vụ cuộc sống và nâng cao năng suất lao động, cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, kỹ năng cao để làm chủ công nghệ.
Theo PGS Vũ, nhân lực chuyên sâu không cần số lượng nhiều nhưng phải là những người thật sự tài năng. Việc đào tạo cần thông qua các ngành đặc thù như trí tuệ nhân tạo, khoa học máy tính, toán ứng dụng… Đây là những ngành nền tảng cho công nghệ.
Thời gian qua, Cộng đồng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam (VietAI) đã phối hợp với các trường đại học triển khai dự án đào tạo 100.000 tài năng AI tại Việt Nam đến năm 2030. Theo TS Lương Minh Thắng - Đồng sáng lập VietAI, chương trình tạo môi trường cho các bạn trẻ trải nghiệm thông qua các sân chơi học thuật, sử dụng những công cụ hàng đầu của các doanh nghiệp công nghệ và nguồn dữ liệu lớn để nâng cao kỹ năng và phát triển các giải pháp ứng dụng AI.
“Sinh viên có cơ hội thực hành nhiều hơn, tương tác với các chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế về AI để định hướng phát triển bản thân và mở rộng cơ hội làm việc tại các doanh nghiệp công nghệ trong và ngoài nước”, TS Thắng chia sẻ.
Doanh nghiệp chủ động ứng dụng AI
Ở góc độ doanh nghiệp, một nghiên cứu mới đây của KPMG Việt Nam cho thấy AI được ứng dụng nhiều nhất trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật, ngân hàng, bán lẻ, marketing, chăm sóc sức khỏe, giáo dục… Nhiều doanh nghiệp trên thế giới sẵn sàng đầu tư vào nghiên cứu và ứng dụng AI để tăng năng suất và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Theo ông Phan Tấn Quốc - đại diện KPMG Việt Nam, nhiều doanh nghiệp trong nước với đội ngũ nhân sự giỏi đã biết cách tận dụng AI để tối ưu năng suất và nâng cao chất lượng công việc. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, nhiều nhân viên tại các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp vừa và nhỏ, lại ngại sử dụng AI vì lo sợ bị thay thế. Với những doanh nghiệp có lợi nhuận ổn định hằng năm, điều này khiến họ thiếu động lực đổi mới và nâng cao năng suất.
Theo ông Quốc, việc ứng dụng AI chỉ hiệu quả khi lãnh đạo nhận thức rõ lợi ích mà AI mang lại: Hiệu quả công việc cao hơn, doanh thu tăng, nhân viên được đào tạo kỹ năng để nâng cao năng suất lao động. Dẫn chứng tại KPMG Việt Nam, với hơn 2.000 nhân sự, doanh nghiệp đã ứng dụng AI để thực hiện các công việc lặp đi lặp lại như báo giá, làm hợp đồng, báo cáo khách hàng… giúp tiết kiệm hàng triệu USD mỗi năm.
“Doanh nghiệp nên coi AI là công cụ để phát triển, thay vì mang tâm lý sợ bị thay thế”, ông Quốc nói. Ngoài ra, chuyên gia của KPMG cho rằng, việc ứng dụng AI cần tập trung vào cải thiện hiệu quả công việc, bắt đầu từ một khâu hay công đoạn, sau đó mở rộng ra toàn bộ hệ thống quản trị. Nhân viên cần được đào tạo sử dụng công cụ AI để nâng cao kỹ năng và hiệu quả công việc.
Theo ông Trần Phúc Hồng - Phó Tổng Giám đốc TMA Solutions (công ty phần mềm có trụ sở tại Công viên Phần mềm Quang Trung), để tăng số lượng nhân sự giỏi AI, cần đặt mục tiêu sinh viên chuyên về AI chiếm khoảng 25% tổng số sinh viên ngành công nghệ thông tin. Những sinh viên học ngành kỹ thuật cần được đào tạo thêm về AI. Học sinh bậc THCS, THPT cũng cần được làm quen và có chương trình học về AI để phát triển lực lượng nhân sự có hiểu biết và kỹ năng ứng dụng AI.
Ứng dụng AI trong khối ngành Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản
GD&TĐ - Chiều 16/10, tại Đại học Huế, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội thảo khoa học “Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo trong khối ngành Nông, Lâm nghiệp và Thủy sản”.
2026-10-17 10:07
Việt Nam giành 4 huy chương, xếp thứ tư Olympic Vật lí Al-Fergani 2026
GD&TĐ - Cả 4 học sinh Việt Nam tham dự Olympic Vật lí quốc tế Al-Fergani 2026 đều đoạt huy chương, gồm 1 Vàng, 2 Bạc và 1 Đồng.
2026-10-17 10:07
Khởi động chương trình thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục năm 2026
GD&TĐ - Chương trình EDTECH VIETNAM – SEI Awards 2026 hướng đến tôn vinh sáng kiến, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong giáo dục.
2026-10-17 10:06
Giới thiệu giải pháp công nghệ phục vụ đổi mới giáo dục
GD&TĐ - Triển lãm VIETEDU HANOI 2026 diễn ra tại Hà Nội, giới thiệu các giải pháp công nghệ phục vụ dạy học và quản lý giáo dục.
2026-10-17 10:06
Khoa Hóa học Trường ĐH Sư phạm Hà Nội kỷ niệm 75 năm thành lập
GD&TĐ - Sáng 17/10, Khoa Hóa học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức lễ kỷ niệm 75 năm thành lập (1951–2026).
2026-10-17 10:05
40 năm Đổi mới: Nhận diện động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới
GD&TĐ - Các nhà khoa học tập trung nhận diện những điểm nghẽn thể chế và động lực mới cho phát triển đất nước sau 40 năm đổi mới.
2026-10-17 10:05
Ủy ban Văn hóa và Xã hội làm việc với Trường ĐH Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
GD&TĐ - Chiều 15/10, Đoàn công tác Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội làm việc với Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương về định hướng phát triển.
2026-10-17 10:05
Những phát hiện khảo cổ mới làm sáng tỏ lịch sử Việt Nam
GD&TĐ - Hội thảo khảo cổ học lần thứ 61 công bố 396 nghiên cứu, bổ sung tư liệu về lịch sử, văn hóa Việt Nam qua nhiều thời kỳ.
2026-10-17 10:04
Học bạ số: Tăng trách nhiệm quản lý, bảo đảm quyền lợi người học
GD&TĐ - Thông tư 70/2026/TT-BGDĐT về quản lý, sử dụng học bạ số đảm bảo quyền tham gia của người học, tăng cường trách nhiệm của cơ sở giáo dục.
2026-10-17 10:03
Xây trường nội trú vùng biên Quảng Trị: Hiện thực giấc mơ học tập của học sinh
GD&TĐ - Quảng Trị tập trung nguồn lực xây dựng 15 trường học vùng biên giới, 4 trường phổ thông nội trú giai đoạn 1 được đẩy nhanh để đưa vào sử dụng.
