Lo ngại phân hóa xã hội khi giáo dục AI

2026/01/10 11:09

GD&TĐ - Khi trí tuệ nhân tạo (AI) phổ biến trong đời sống, việc trẻ em thành thạo kỹ năng máy tính không còn là lợi thế.


Các chuyên gia cảnh báo, giáo dục AI có thể gia tăng bất bình đẳng xã hội thay vì thu hẹp.
Trong tiết học AI tại Trường Tiểu học St Paul’s C of E, Anh, em Joseph, 10 tuổi, kiên nhẫn huấn luyện mô hình AI để phân biệt giữa hình vẽ quả táo và nụ cười. Khi AI mắc lỗi, cậu bé nhanh chóng phát hiện, điều chỉnh dữ liệu và “dạy” lại cho hệ thống. Sự tự nhiên trong cách Joseph tương tác với AI khiến nhiều người lớn phải ngạc nhiên. Với em, trí tuệ nhân tạo không phải là phép màu, mà là một công cụ có thể hiểu, sửa và kiểm soát.
Joseph và các bạn trong câu lạc bộ lập trình của trường đại diện cho một thế hệ mới, những “người bản địa AI”. Giống như thế hệ Z lớn lên cùng mạng xã hội, các em đang trưởng thành trong một thế giới nơi AI hiện diện từ giải trí đến học tập. Tuy nhiên, thực tế này lại làm dấy lên mối lo ngại rằng điều gì sẽ xảy ra nếu không phải tất cả trẻ em đều có cơ hội tiếp cận công nghệ này?
Ông Philip Colligan, Giám đốc điều hành tổ chức giáo dục Raspberry Pi Foundation, cảnh báo về một “sự phân hóa lớn” trong xã hội. Theo ông, trong tương lai sẽ xuất hiện hai nhóm rõ rệt là những người hiểu cách AI hoạt động, có khả năng đặt câu hỏi và kiểm soát nó và những người mù chữ về AI. Nhóm sau sẽ buộc phải thụ động chấp nhận các quyết định tự động trong những lĩnh vực then chốt như y tế, phúc lợi, tài chính hay tư pháp hình sự.
Thực tế đáng lo ngại là số lượng học sinh chọn Khoa học máy tính tại Anh đang giảm, trong khi AI lại được sử dụng ngày càng rộng rãi. Một phần nguyên nhân đến từ quan điểm cho rằng lập trình sắp trở nên dư thừa, khi AI có thể tự động hóa viết mã (coding).
Mối lo lớn nhất, theo chuyên gia Colligan, là sự chênh lệch dựa trên hoàn cảnh kinh tế - xã hội. Trẻ em ở các trường có điều kiện sẽ được trang bị kiến thức AI và trở thành công dân có năng lực hơn, trong khi những em khác chỉ biết chấp nhận các quyết định do máy móc đưa ra. Khoảng cách đó có nguy cơ tái tạo bất bình đẳng ở một cấp độ mới.
Để tránh nguy cơ phân hóa xã hội trong kỷ nguyên AI, các chuyên gia cho rằng giáo dục cần thay đổi theo hướng toàn diện và công bằng hơn. Trước hết, kỹ năng máy tính và hiểu biết cơ bản về AI nên được đưa vào chương trình học phổ thông như những môn học nền tảng, tương tự đọc và viết, thay vì chỉ là hoạt động ngoại khóa. Song song đó, nhà nước cần đầu tư đào tạo giáo viên, bảo đảm họ đủ năng lực giảng dạy về công nghệ mới, đặc biệt tại các khu vực khó khăn.
Việc hợp tác với các tổ chức xã hội, doanh nghiệp công nghệ và các sáng kiến giáo dục phi lợi nhuận cũng có thể giúp mở rộng cơ hội tiếp cận cho mọi trẻ em. Quan trọng hơn, giáo dục AI không chỉ dừng ở kỹ năng sử dụng, mà phải nhấn mạnh tư duy phản biện, đạo đức và trách nhiệm, để thế hệ trẻ có thể làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ dẫn dắt.
Ông Simon Peyton Jones, Trưởng nhóm xây dựng Chương trình Tin học quốc gia Anh, cho biết: “Tôi đề xuất chính phủ có thể thiết lập một chứng chỉ kỹ năng số mới cho mọi học sinh, nhằm bảo đảm các em không chỉ sử dụng AI mà còn hiểu nó một cách phản biện. Nếu AI chỉ là ‘hộp đen’, học sinh sẽ mất đi quyền tự chủ trong một thế giới ngày càng được điều hành bởi các thuật toán”.

Theo Tú Anh
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/01/10 08:15 (GMT+7)
2026-01-10 04:12

Hà Nội tung loạt sản phẩm du lịch mới, đẩy mạnh kích cầu trong năm 2026

(CLO) Thực hiện kế hoạch phát triển văn hóa, kích cầu du lịch và mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 trên 8%, Sở Du lịch Hà Nội vừa giới thiệu một số sản phẩm du lịch mới cùng các điểm bán sản phẩm OCOP phục vụ du khách đến Thủ đô.

Hà Nội tung loạt sản phẩm du lịch mới, đẩy mạnh kích cầu trong năm 2026
2026-01-10 04:12

Gần 1.000 học sinh tham gia diễu hành kỷ niệm 950 năm Văn Miếu-Quốc Tử Giám

(CLO) Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), ngày 9/1 tại Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa, Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám tổ chức diễu hành với chủ đề “Gieo mầm Đạo học cho thế hệ tương lai”, thu hút sự tham gia của 950 học sinh tiểu học.

Gần 1.000 học sinh tham gia diễu hành kỷ niệm 950 năm Văn Miếu-Quốc Tử Giám
2026-01-10 04:12

Lễ hội Cơm mới của người Mường ở Ninh Bình là di sản quốc gia

(CLO) Lễ hội Cơm mới là nghi lễ truyền thống phản ánh rõ nét đời sống tinh thần, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa của người Mường.

Lễ hội Cơm mới của người Mường ở Ninh Bình là di sản quốc gia
2026-01-10 04:11

950 học sinh diễu hành chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

GD&TĐ - Ngày 9/1, tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, 950 học sinh tiểu học đã tham gia diễu hành mang chủ đề “Gieo mầm Đạo học cho thế hệ tương lai”.

950 học sinh diễu hành chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám
2026-01-10 04:11

Người dân xã Mê Linh tất bật chăm sóc hoa, chuẩn bị cho vụ Tết Nguyên đán 2026

(CLO) Trên các cánh đồng hoa xã Mê Linh (Hà Nội), bà con nông dân đang hối hả vào vụ chăm sóc, vun trồng để kịp cung ứng hoa cho thị trường Tết Nguyên đán 2026.

Người dân xã Mê Linh tất bật chăm sóc hoa, chuẩn bị cho vụ Tết Nguyên đán 2026
2026-01-10 04:11

Phú Quốc dừng hoạt động chợ đêm sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ

(CLO) Sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khu chợ đêm nổi tiếng ở Phú Quốc chính thức dừng hoạt động.

Phú Quốc dừng hoạt động chợ đêm sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ
2026-01-10 04:11

Phát huy giá trị Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu

GD&TĐ -Bộ VHTT&DL vừa cho ý kiến thẩm định đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Di sản văn hóa Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu (An Giang).

Phát huy giá trị Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu
2026-01-10 04:11

950 năm Quốc Tử Giám: Nơi lưu giữ và truyền tải giá trị Đạo học Việt Nam

(CLO) Tối 9/1, tại khu Giếng Thiên Quang (Văn Miếu- Quốc Tử Giám), chương trình nghệ thuật “Đạo học” đã được tổ chức.

950 năm Quốc Tử Giám: Nơi lưu giữ và truyền tải giá trị Đạo học Việt Nam
2026-01-10 04:10

Hà Nội sẽ tổ chức bắn pháo hoa mừng thành công Đại hội XIV của Đảng

(CLO) Tối 23/1 tới đây, Hà Nội sẽ tổ chức chương trình bắn pháo hoa hỏa thuật kết hợp pháo hoa nổ tầm cao tại khu vực Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, nhằm chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Hà Nội sẽ tổ chức bắn pháo hoa mừng thành công Đại hội XIV của Đảng
2026-01-10 04:10

Chương trình nghệ thuật 'Người về với non sông' kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước

(CLO) Tối 9/1/2026, Bộ Công an phối hợp với UBND tỉnh Cao Bằng tổ chức chương trình nghệ thuật “Người về với non sông”, kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941 - 28/1/2026).

Chương trình nghệ thuật 'Người về với non sông' kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước