Ngôi trường tiên phong đưa trí tuệ nhân tạo vào giảng dạy

Sau 7 năm Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (TPHCM) thực hiện, mô hình này đã mang lại nhiều kết quả nổi bật, khẳng định tính khả thi của việc đưa AI vào chương trình giáo dục phổ thông.

Phóng viên Báo Giáo dục và Thời đại trao đổi với bà Phạm Thị Bé Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng phong về mô hình này.

- Thưa bà, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong bắt đầu dạy trí tuệ nhân tạo từ khi nào và được tổ chức ra sao?

- Nhà trường được UBND TPHCM giao chủ trương và Sở GD&ĐT TPHCM giao nhiệm vụ thí điểm giảng dạy trí tuệ nhân tạo cho học sinh THPT. Đến nay, chúng tôi đã triển khai được 7 năm học.

Ở giai đoạn đầu, trường tổ chức theo hai cấp độ: Phổ cập AI cho toàn bộ học sinh lớp 10 và nâng cao chuyên sâu dành cho học sinh lớp 11 và 12 có năng lực, yêu thích nghiên cứu AI.

Bà Phạm Thị Bé Hiền, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Lê Hồng phong.

Sau thời gian thực hiện, nhà trường nhận thấy cần mở rộng để học sinh dễ tiếp cận hơn, nên đã điều chỉnh thành 3 cấp độ.

Cấp độ phổ cập (áp dụng cho tất cả học sinh lớp 10): Học nền tảng công nghệ AI, lập trình cơ bản và ứng dụng, phân tích dữ liệu, tư duy thiết kế, điện toán đám mây.

Cấp độ nâng cao và ứng dụng ở mức độ vừa (áp dụng cho tất cả học sinh lớp 11,12): Nền tảng nâng cao AI, lập trình Python trên web, kỹ năng phân tích dữ liệu và làm sạch dữ liệu, thiết kế và tích hợp ứng dụng, kết nối API, chuyên sâu dữ liệu và AI thực tiễn, phân tích và trực quan hóa, học máy, nghiên cứu AI, làm dự án nhỏ.

Cấp độ AI nâng cao chuyên sâu nghiên cứu (dành cho những học sinh định hướng ngành trí tuệ nhân tạo ở bậc đại học hoặc những học sinh nghiên cứu khoa học về lĩnh vực trí tuệ nhân tạo): Học chuyên sâu về Toán AI, học máy, lập trình AI, nghiên cứu AI và làm dự án ra sản phẩm,…

- Trong quá trình triển khai, nhà trường gặp những thuận lợi và khó khăn gì?

- Thuận lợi là học sinh của trường có nền tảng học tập tốt, đặc biệt là các lớp chuyên Tin học và chuyên Anh nên dễ dàng tiếp cận các tài liệu và kiến thức mới, kể cả tiếng Anh chuyên ngành AI.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là thiếu giáo viên được đào tạo bài bản về AI. Ban đầu, chúng tôi phải hợp đồng chuyên gia AI giảng dạy chính, mời kỹ sư AI trợ giảng, đồng thời khuyến khích giáo viên Tin học tự học, tự nghiên cứu. Hiện một số giáo viên đã theo học thạc sĩ ngành Trí tuệ nhân tạo và tham gia hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học ứng dụng AI.

Tôi rất mong trong thời gian tới sẽ sớm có chương trình đào tạo chính quy giáo viên dạy AI ở bậc phổ thông để mở rộng mô hình này ra nhiều trường khác.

- Bà đánh giá thế nào về hiệu quả của việc đưa AI vào trường phổ thông?

- Về hiệu quả của việc đưa AI vào trường phổ thông, tôi đánh giá ở hai phương diện: Kiến thức và ứng dụng.

Về kiến thức, học sinh được cập nhật công nghệ hiện đại, trang bị nền tảng tư duy lập trình, giải quyết vấn đề và được giáo dục đạo đức, trách nhiệm trong sử dụng AI an toàn.

Về ứng dụng, nhiều học sinh bộc lộ năng khiếu, đam mê nghiên cứu, thực hiện các đề tài khoa học có ứng dụng AI, tham gia cuộc thi KHKT cấp thành phố, quốc gia và quốc tế.

Nguyễn Tấn Đức và Hà Nhật Bảo cùng thầy giáo hướng dẫn nghiên cứu dự án Đỗ Quốc Anh Triết.

Chẳng hạn, năm 2024, hai học sinh Nguyễn Lê Quốc Bảo và Lê Tuấn Hy với dự án “Phần mềm tích hợp học sâu để tái tạo cấu trúc tim 3D cho ứng dụng y khoa” đạt Giải Nhất quốc gia và Giải Nhì quốc tế (ISEF 2024).

Năm 2025, hai học sinh Nguyễn Tấn Đức và Hà Nhật Bảo với dự án “Ứng dụng học sâu trong sáng tác nhạc tự động định hướng bảo tồn đờn ca tài tử Nam Bộ” đạt Giải Nhất quốc gia và Giải Tư quốc tế (ISEF 2025).

Những kết quả này cho thấy việc dạy AI không chỉ giúp học sinh tiếp cận tri thức toàn cầu, mà còn khơi dậy niềm đam mê sáng tạo và năng lực nghiên cứu khoa học từ sớm.

- Theo bà, việc đưa AI vào dạy học phổ thông có ý nghĩa thế nào trong bối cảnh hiện nay?

- Tôi cho rằng, cho học sinh tiếp cận AI một cách bài bản, có hệ thống từ bậc phổ thông là rất cần thiết trong thời đại công nghệ số. Điều này hoàn toàn phù hợp với tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 281/NQ-CP của Chính phủ, trong đó xác định nhiệm vụ trọng tâm là “Chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo”.

Việc dạy AI ở phổ thông không chỉ trang bị tri thức, mà còn ươm mầm đội ngũ nhân lực công nghệ tương lai, những người có khả năng sáng tạo, đổi mới và làm chủ công nghệ Việt Nam.