Sắc màu tái chế, gieo mầm lối sống xanh

Sân khấu của vật liệu cũ

Nhà Đa năng Trường PTDTNT THPT Tuần Giáo (xã Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên) những ngày cuối tháng 5 trở nên rực rỡ bởi sắc màu của Hội thi thiết kế, trình diễn thời trang tái chế năm học 2025 - 2026. Hoạt động do Đoàn trường tổ chức đã tạo sân chơi trải nghiệm sáng tạo, giúp học sinh thể hiện năng khiếu, rèn kỹ năng và lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường trong học đường.

Điều làm nên sức hút của hội thi không nằm ở chất liệu đắt tiền hay kiểu dáng cầu kỳ. Sàn diễn đặc biệt ấy được tạo nên từ những vật liệu quen thuộc như giấy báo cũ, chai nhựa, vỏ lon, bìa carton, hoa, lá, cỏ cây… Qua bàn tay khéo léo và trí tưởng tượng phong phú của học sinh, những vật liệu tưởng chừng bỏ đi đã được cắt ghép, tạo hình thành các bộ trang phục độc đáo.

Hội thi được phát động từ tháng 4, tạo khoảng thời gian để các chi đoàn hình thành ý tưởng, chuẩn bị nguyên liệu, tập luyện trình diễn và hoàn thiện phần thuyết trình. Mỗi chi đoàn tham gia tối thiểu 2 sản phẩm, tối đa 4 sản phẩm thời trang. Trang phục dự thi được thiết kế từ đồ tái chế, tái sử dụng hoặc vật liệu thân thiện với môi trường lấy từ thiên nhiên.

Từ yêu cầu ấy, học sinh không chỉ làm ra một bộ trang phục để trình diễn, mà còn phải suy nghĩ về cách lựa chọn vật liệu, tái sử dụng sao cho tránh lãng phí, thiết kế để sản phẩm vừa đẹp mắt, vừa thể hiện tinh thần thân thiện với môi trường. Chính quá trình chuẩn bị đã biến hội thi thành một giờ học mở, nơi học sinh biết nhận ra giá trị của vật liệu cũ và tìm cách biến điều tưởng như bỏ đi thành sản phẩm có ích.

Trên sân khấu, từng bộ trang phục tái chế xuất hiện trong tiếng cổ vũ của thầy cô, bạn bè. Có thiết kế gây ấn tượng bởi màu sắc trẻ trung; có sản phẩm tạo điểm nhấn bằng cấu trúc lạ mắt; có bộ trang phục lại cho thấy sự tỉ mỉ ở từng chi tiết nhỏ. Mỗi phần trình diễn không chỉ là khoảnh khắc tỏa sáng của học sinh, mà còn là cách các em kể câu chuyện về thiên nhiên, môi trường sống và trách nhiệm của tuổi trẻ.

Bài học xanh từ trải nghiệm

Ở Trường PTDTNT THPT Tuần Giáo, học sinh học tập, sinh hoạt trong môi trường tập thể. Vì vậy, việc giáo dục ý thức giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống gọn gàng, sạch đẹp không thể chỉ dừng lại ở khẩu hiệu, mà cần được chuyển hóa thành những hoạt động cụ thể, gần gũi.

Cô giáo Hoàng Thị Ngọc Thùy - Phó Bí thư Đoàn trường chia sẻ, điều khiến cô ấn tượng không chỉ là những bộ trang phục đẹp, sáng tạo, mà còn là tinh thần đoàn kết và sự chủ động của học sinh. Các em tự lên danh sách nguyên vật liệu cần hỗ trợ, tự chuẩn bị nhạc trình diễn và lời thuyết trình. Nhiều lớp chủ động gom chai lọ nhựa, vỏ hộp sữa, vỏ bim bim; nhiều học sinh ở lại sau giờ học để cùng nhau thiết kế, chỉnh sửa trang phục, tập luyện phần trình diễn.

“Qua hoạt động này, tôi thấy học sinh trưởng thành hơn, biết chia sẻ công việc, tự tin thể hiện bản thân và có ý thức hơn về việc giữ gìn môi trường học đường xanh - sạch - đẹp. Đây không chỉ là một cuộc thi mà còn là một hoạt động giáo dục rất thiết thực, giúp học sinh được trải nghiệm, sáng tạo và phát triển nhiều kỹ năng cần thiết trong cuộc sống”, cô Hoàng Thị Ngọc Thùy chia sẻ.

Giá trị giáo dục của hội thi thể hiện rõ ở quá trình học sinh làm việc cùng nhau. Để có một sản phẩm hoàn chỉnh, các em phải cùng bàn bạc ý tưởng, phân công nhiệm vụ, chuẩn bị vật liệu, thiết kế, chỉnh sửa, tập luyện trình diễn và xây dựng nội dung thuyết trình. Mỗi học sinh góp một phần việc để sản phẩm cuối cùng trở thành kết quả của tinh thần tập thể.

Em Cà Thị Lan, học sinh lớp 11B1, cho biết ban đầu em nghĩ việc làm trang phục từ đồ tái chế sẽ rất khó, nhưng khi bắt tay vào làm lại thấy thú vị. Cả lớp cùng tìm vật liệu, lên ý tưởng, cắt dán và tập trình diễn nên không khí rất vui vẻ, đoàn kết. Qua cuộc thi, Lan hiểu hơn rằng những đồ vật tưởng như bỏ đi vẫn có thể được tái sử dụng nếu biết sáng tạo; đồng thời em cũng tự tin hơn khi được đứng trên sân khấu trình diễn trước thầy cô và các bạn.

Còn với em Cà Thanh Hải, học sinh lớp 10A4, đây là lần đầu tiên em tham gia một cuộc thi thời trang tái chế nên vừa hào hứng, vừa hồi hộp. Nhóm của Hải ban đầu gặp không ít khó khăn khi lên ý tưởng và làm trang phục. Có lúc các thành viên tranh luận vì mỗi người một ý tưởng, có bộ làm xong lại phải sửa gần hết. Nhưng chính quá trình ấy khiến cả lớp nói chuyện với nhau nhiều hơn, đoàn kết hơn và tự hào khi sản phẩm được trình diễn trên sân khấu.

Những bộ trang phục có thể chỉ còn là kỷ niệm, nhưng bài học về lối sống xanh sẽ tiếp tục ở lại trong nhận thức của học sinh.

Lan tỏa từ tổ chức Đoàn

Thành công của Hội thi thiết kế, trình diễn thời trang tái chế năm học 2025 - 2026 cho thấy vai trò xung kích, sáng tạo của tổ chức Đoàn trong nhà trường. Đoàn trường là đơn vị chịu trách nhiệm chính, xây dựng kế hoạch, triển khai đến các chi đoàn và phối hợp với các lực lượng trong trường. CLB Nữ sinh tham gia định hướng cho các chi đoàn sử dụng nguyên liệu đúng yêu cầu, hỗ trợ tập luyện trình diễn; CLB Truyền thông phụ trách tuyên truyền, đưa tin; giáo viên chủ nhiệm đồng hành cùng học sinh trong quá trình chuẩn bị và quản lý học sinh khi chương trình diễn ra.

Ban tổ chức cũng xây dựng tiêu chí chấm điểm theo hướng đề cao tính giáo dục và sự sáng tạo. Trang phục phù hợp, thân thiện với môi trường được chấm 3 điểm; thiết kế trang phục 3 điểm; thuyết trình 2 điểm; trình diễn 2 điểm. Cách chấm ấy cho thấy hội thi không chỉ tìm kiếm bộ trang phục đẹp nhất, mà còn coi trọng ý tưởng, khả năng trình bày và cách học sinh truyền tải thông điệp.

Điều đáng quý là thông qua một hoạt động gần gũi với tâm lý tuổi trẻ, những nội dung giáo dục về môi trường đã được truyền tải nhẹ nhàng, sinh động. Thay vì chỉ nghe nhắc nhở phải bảo vệ môi trường, học sinh được tự tay làm, tự mình trình bày và tự cảm nhận ý nghĩa của việc tái chế.

Sau hội thi, những bộ trang phục có thể chỉ còn là kỷ niệm, nhưng bài học về lối sống xanh sẽ tiếp tục ở lại trong nhận thức của học sinh. Từ sân khấu thời trang tái chế, các em hiểu rằng bảo vệ môi trường không phải là việc xa vời. Đó là lựa chọn bắt đầu từ chính đời sống hằng ngày, từ cách sử dụng đồ dùng cá nhân, giữ gìn phòng ở nội trú, lớp học, sân trường và từ ý thức không thờ ơ trước rác thải quanh mình.